'S&Dampo onstrutta garant de wasautomaat met IOO° kookkracht MINITRIX soap L Si RAIFFEISENBANK SOHO DE SOLATION SOHO WIJ EN DE VRIJHEID VARKENSHOUDERIJ BERICHT TWEEDE WERELD OORLOG HEIJBOER'S Boekhandel VOOR DE JEUGD Firma VERJAAL MINITRIX - een technisch wonder in miniformaat Radio REIN DE JONG Steeds het nieuwste bij HEIJBOER'S Boekhandel Bericht van de tweede wereldoorlog 29 januari 1970 EENDRACHTBODE 6 door drs. A. H. PAAPE *^3» VAMDL «lOBW* «H MND zacht-zuiver-aez PU ROL m PUROL-po*4«r De Garant kookt uw hoofdwas 10 minuten lang. Dat is slecht voor de bacteriën en goed voor uw witte was. De Garant heeft 13 volautomatische was programma's. Met 2 toetsen voor 1000 kookkracht. De nieuwe biologische inweek- en wasmiddelen werken optimaal. Bediening, vulling en wasmiddel toevoer aan de voorzijde. Daarom makkelijk in te bouwen onder een doorlopend aanrecht. De Garant is slechts 55 cm smal en heeft een handige deur. WQ zullen u hem graag demonstreren. SPIERINKJES Eén van de tien spaarvormen van de Raiffeisenbank: 'verzekerd sparen' de veilige spaarvorm met overlijdensrisicoverzekering. Dat wil zeggen: bij onverhoopt overlijden wordt het tegoed op deze spaarrekening verdubbeld. Een veilige gedachte voor u en uw gezin. U kunt kiezen uit twee vormen: de verzekerde opvraag bare spaarrekening (VOS)- rente VU°/o\ en de verzekerde termijnspaar rekening (VTS)- rente 51/4%. Wij hebben een folder met meer uitge breide inlichtingen voor u klaar liggen. SPAARBANK EN ALLE BANKZAKEN St. Annaland-St. Maartensdijk- Oud Vossemeer St. Philipsland-Poortvliet- Scherpenisse-Stavenisse-Tholen. Ring 66 - St. Annaland Met de herdenking van een 25 jarige be vrijding in het zicht is bij de uitgeversmaat schappij J. H. Kok n.v. te Kampen versche nen een mooi boekje wat de uitvoering be treft en een prachtig boekje wat de inhoud aangaat. Voor onze streek komt daar nog het aantrekkelijke bij. dat het door „een van ons" is geschreven, namelijk de geboren Sint Annalander en huidige plaatsvervangend directeur van het Rijksinstituut voor Oorlogs documentatie, drs. A. H. Paape, die sociale wetenschappen aan de universiteit in Am sterdam studeerde en thans in Amstelveen woont. Maar niet (alleen) daarom kunnen we het „Wij en de Vrijheid" volledig aanbevelen, wanneer gemeentebesturen, schoolraden, ou dercommissies of hoofden van scholen thans piekeren, wat hun leerlingen bi) de 25 jarige bevrijdingsherdenking op 5 mei aan te bieden Uitstekende verschenen recensies in de lan delijke dagbladen zijn mogelijk een nog betere (meer objectieve) aanbeveling dan de indruk die wij hieronder van de inhoud geven, hoe wel vrijwel iedereen ook eerder geneigd is tegenover bekenden (welke profeet wordt in eigen land geëerd?) wat meer kritisch te staan. SUGGESTIEF Het in een formaat wat tegenwoordig voor het normale schoolboekje (leermethoden) ge wild is uitgebrachte werkje heeft een sug gestief omslag. Een afbeelding van de halve wereldbol (en minder dan dat was er bij de tweede wereldoorlog zeker niet betrokken) sugge reert de omvang van het onvergetelijk leed dat tussen 1940 en 1945 over de mensen is gebracht. Verder beslaat de titel vrijwel de gehele voorkant. „Wij" in diep zwart als een beschuldiging aan de mensheid zelf met vervolgens de woorden „en de minder ge accentueerd, om het woord .vrijheid" in rood gedrukt te doen domineren als de verlossing die de wereld op 5 mei 1945 beleefde. On deraan de pagina de naam van de auteur, drs. A. H. Paape. t |^iq VüUCOUDHIMN Adv. ingez. med. WAAR HET OM GING De directeur van het Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie, de bekende dr. L. de Jong (hij hield de inmiddels bekend geworden rede op 1 november tijdens de 25 jarige her denking Zeeuwse bevrijding) schreef een voorwoord. Hij vindt dat de schrijver er uitstekend in geslaagd is nu eens voor de kinderen duidelijk te maken, waar het in 194U 1945 in feite om ging. En dan begint op pagina 3 drs Paape zijn verhaal. Die inleiding maakt meteen al duide lijk, dat het er om gaat de jeugd bij te bren gen, waarom straks de zilveren bevrijding wordt gevierd. En dat gebeurt in klare taal, die kinderen verstaan, maar zeker niet kinderachtig van stijl. Dat maakt het eerste hoofdstuk al duide lijk: „Je zit in de klas. Of je loopt op straat. Overal waar je bent zijn mensen om je heen. Allerlei soorten mensen. Mannen en vrouwen kinderen en volwassenen, lange mensen en korte, rijke en arme. Je kunt de mensen op nog veel meer manieren indelen". Drs Paape doet dit laatste in het kort. Landen, godsdienst, politiek. „Maar in één opzicht blijven zij gelijk: het zijn allemaal mensen." Een enkele maal wordt, zoals dat vaak gaat bij schrijvers van kinderboeken, wat minder gedacht om die klare taal. Bijvoor beeld met een zin als „Dikwijls zoeken de mensen ook, als het hun slecht gaat, naar iemand om de schuld te geven, naar een zon debok." Maar men moet die drie-komma-zlnnen in het „Wij en de Vrijheid" echt wel met een lantaarntje zoeken. In heel kort bestek weet de schrijver aan te duiden, hoe de wereld altijd de anderen slechter vonden. En daarmee komt hij op het Joodse volk. „Een volk dat altijd tot de anderen behoord heeft". En die de gehele geschiedenis door telkens weer de schuld kregen. En zo komt de schrijver tot „De nazi's en de Joden En daarmee tot Adolf Hitler Tot de „kristalnacht" en tot 10 mei 1940. „Toen kwamen de Duitsers ook hier. Dat enkele honderden Joden kort na mei 1940 zelfmoord pleegden had niet gedetail leerd behoeven te worden in dit boekje. Fijn is echter weer getekend, hoe het nazidom langzaam maar zeker tot echte onderdrukking tot terreur kwam. De febru aristaking als het eerste officiële en open bare verzet tegen die onderdrukking van medeburgers. Dan het persoonsbewijs (met de J voor de Joden), de concentratiekam pen. „Net zoals fabrieken zó gebouwd dat je daar het gemakkelijkst en goedkoopst iets kunt maken. Alleen in die kampen werd niets gemaakt, alleen maar vernietigd: mensen levens." DISCUSSIEVRAGEN Met het onderwerp „jodenvervolging wordt het eerste hoofdstuk van 16 pagina's afgesloten. Tussen de tekstpagina's de foto's van het .onschuldig begin" tot het beeld van het Poolse jongetje uit Polen met de handen omhoog, de grote pet op het angstige kopje gedrukt en de nazi met het geweer in de aanslag daarachter. En dan volgen er op pagina 17 discusie vragen, die terug slaan op de inhoud van dat hoofdstuk. Kin derlijke, maar wel doordringende discussie vragen, zich vooral concentrerend rond de jongste discriminatie (na de Tweede wereld oorlog), die van de negers. VECHTEN VOOR DE VRIJHEID. Drs Paape voert z'n jeugdige lezers (en hoe vele ouderen zullen er geen kennis van willen nemen?) in het tweede hoofdstuk naar het verzet uit de Tweede wereld-oorlog Met een bizonder pakkende zin begint dat tweede hoofdstuk „vechten voor de vrijheid" Zo: „Als de school uitgaat ben je vrij." Voor de jeugd moeilijk een betere inleiding te kiezen dan deze zin. En dat is voor drs Paape de inleiding om de jeugd onder het °°9 te brengen, waarom er in een vrij land toch ook regels zijn Regels omdat de mens niet alleen op de wereld is. „Als iemand altijd alles zou doen, waar hij zin in had", schrijft Paape aan de jeugd, „zou hij zelf wel in vrijheid leven, maar de vrijheid van andere mensen belemmeren. Denk maar aan het verkeer." Op dezelfde eenvoudige, maar tegelijkertijd pakkende wijze wordt het verschil aange toond tussen democratie en dictatuur. Daar bij wordt tegelijkertijd een stukje „staats bestel" op zeer eenvoudige wijze gepresen teerd. In dat opzicht wellicht het gemakke lijkste boekje „staatsinrichting", dat tot dus ver is verschenen. Het democratische Nederland kreeg door Hitiers bezetting dictatuur. En daartegen, vooral dóórtegen kwam verzet. Het eerste verzet. En dan wordt ook duidelijk gemaakt, wat nu eigenlijk „ondergronds" in bezettings tijd betekende. Dan volgen afbeeldingen van de verzets- kranten: „De Waarheid - Het Parool - Trouw - Vrij Nederland - Christofoor" om met deze variatie ook meteen weer de vrij heid van de ondergrondse pers tot uitdruk king te brengen, nl. verscheidenheid. Als tegenstelling hiervan brengt Paape de Duitse propaganda naar voren: „Als je maar dikwijls genoeg leest, dikwijls genoeg hoort vertellen dat iemand slecht is, dan ga je - als er niemand is die je mag of kan vertellen dat die iemand helemaal niet slecht is - dat op den duur geloven. Dat op den duur ge loven. Dat was heel gevaarlijk." En dan wordt verder onder de aandacht van de jeugd gebracht, dat ook het onder wijs de vrijheid werd ontnomen. „In school boeken mocht alleen maar staan wat de nazi's goed vonden." Adv. ingez. med. Dan valt ook het woord deportage (niet letterlijk, maar werken in Duitsland) en het woord onderduiken, dan ook de staking mei 1943, de slachtoffers daarvan door fusilering en het daardoor nog krachtiger verzet. De LO, de KP, de gevaren aan dat verzet ge bonden en vervolgens ook de geallieerde legers. Wanneer tenslotte in dit hoofdstuk „vechten voor de vrijheid" vier namen wor den genoemd (onderwijzer Bernard IJzer- draat, tante Riek (prof Titus Brandsma en Gerrit Jan van der Veen zijn daarmee weer alle geledingen uit ons volksleven opgeno men en spreken de discussievragen op pag. 34 weer in het bizonder aan: „Vind je dat je zelf veel vrijheid hebt?" En dan komt in het derde hoofdstuk de voor de toekomst toch heel belangrijke clou van het boekje „Wat doen we met de vrij heid?" Bij het wat nare dat vooraf moest gaan, is de inleiding van dit hoofdstuk nog het meest ontroerend „als je heel erg blij bent kun je soms van blijdschap huilen.,, En rond deze werkelijkheid wordt dan de bevrijding 1945 getekend. Maar als je dan zó blij bent, wat deel je er dan van mee aan je medemens? Ook de geallieerde inva sie werd in het boekje (via een foto 6 juni 1944) niet vergeten, evenmin de honger winter (vijftien duizend mensen stierven) En dan volgt de verschrikkelijke recapitula tie van de oorlog: vijftig miljoen doden. Wat hadden de mensen na zoveel ellende goede voornemens. „De idealen van 1945" schrijft drs Paape. Hij verhaalt dan over die goede voornemens, over de Verenigde Na ties en de gevolgde teleurstellingen. Om in de epiloog zijn lezeres en lezers aan te sporen: doe het beter dan wij, want na onze bevrijding van dictatuur zijn de rijken rijker geworden en de armen armer. „Je zou je (nog zo jong) alvast kunnen voornemen te proberen je vrijheid beter te gebruiken dan de volwassenen van na 1945 tot nu toe gedaan hebben." Het is het grootste „verhaal" geworden, dat we ooit over een boekje en dan nog maar een boekje van 48 pagina's hebben ge schreven in deze kolommen. Maar als er ooit met weinig woorden zo veel gezegd wordt - en dat zelfs nog tot heel jongeren - dan is het wel in „Wij en de Vrijheid" van drs A. H. Paape dat vóór of op 5 mei in ontelbaar veel Nederlandse basisscholen (vanzelfsprekend ook of zéker in onze streek) aan de jonge generatie zal worden aangeboden, waarvoor we zo van harte hopen, dat ze nimmer vijf jaar van zoveel ellende zal beleven, als hun (groot) vader moest doorstaan. E Constructa Prima van 998,voor 828, Constructa Prima de Luxe van 1.098,voor 948, Constructa Garant van 1.248 voor 1.048, Molendijk 4 - Sint-Maartensdijk Telefoon 01666 - 315 Bezoekt de VOORLICHTINGSBIJEENKOMST voor de uitgaande van de Coöp. WEST NOORDBRABANT te Fijnaart; de WOUWSCHE Coöp. LANDBOUWVER. te Wouw en CAVETH'O te Sint-Annaland. Met medewerking van De Heer Ir. G. J. van Norel (SOL - Utrecht) De Heer P. C. J. Weijers (Cebeco - Rotterdam) Te houden op maandag 2 februari 1970 te Tholen in Hotel 'Hof van Holland'; Aanvang: 19.00 uur. Varkenshouders met hun medewerkers zijn welkom. Gaarne vooraf bericht van Uw komst. Telefoon 01665-550. Dat is het: model spoorwegen NOG KLEINERE ZIJN ER NIET! De perfekte modelbaan op kleine oppervlakte: MINITRIX is maar half zo groot als een normale modelbaan en heeft maar J/4 van zijn plaats nodig. Op de juiste schaal, haarzuivere kopieën van de werkelijkheid, ijzersterk en technisch volmaakt. MINITRIX veel méér dan een ideaal speelgoed voor mannen van iedere Jeeftijd: een boeiende hobby, die steeds fascinerender wordt. Daarom moet U TRIX nemen MINITRIX MINITRIX heeft in ieder opzicht internationaal formaatDe rails spoor N 9 mm breed, de schaal 1 160, de automatische koppeling (werkt feilloos) en de gelijkstroommotor. MINITRIX... werkelijk internationaal. De Technische Speciaalzaak Bosstraat 26 - Bergen op Zoom Telefoon 01640-60 28 GEBRUIKTE naaimachines voor weinig geldt Alle machi nes grondig nagezien en met garantie. Hand-, trap-, salon- kast, elektrisch- en zigzag naaimachines. Pfaff Naai machinehuis W. Rikken N.V. Bergen op Zoom. DE NIEUWSTE KEUKEN compleet 1.70 bij 55 - kost maar 395.- Antwerpsestr. 7, B.o.Z. DOE HET ZELF gereed schappen, Ijzerwaren, verf, board, meubelplaat, spaanplaat pootjes, latten, ronde stokken jan Landa, Kerkstraat 10, Tholen. 01660-762. Even Uw rijbewijs halen bij Garage en Autorijschool W. A. Bijl, Sint-Maartensdijk, Tel. Papierhandel J. A. Weststrate Rouaanse Kaai 21, Middelburg, Telefoon 01180-24 53, b.g.g. 77 24. Uw adres voor al uw verpakkingsmateriaal van pa pier, karton en kunststoffen. Onze bestelauto komt iedere donderdag in uw woonplaats. Bestellingen tot woensdag 4 uur worden donderdags afgeleverd. verzekerd sparen presenteert op zaterdag 31 januari a.s. in het Dorpshuis te Sint-Annaland de popgroep Zaal open: zeven uur. Toegang 2,Uitsluitend leden. VAN DE Bericht voor U Vijf en twintig jaar geleden werd Nederland bevrijd van Nazi- dictatuur en terreur. Dit feit wordt op een waardige en boeiende wijze herdacht door de uitgave in 100 weekafleveringen van Elke weekaflevering zal 32 pagina's bedragen. Het complete werk zal zes banden omvatten. Bericht van de Tweede Wereldoorlog is een oorspronkelijk Nederlands verzamelwerk. Gerenommeerde spe cialisten hebben eraan gewerkt. Hoofdredacteur van dit prachtig werk is de oud-Sint-Annalandse Drs. A. H. Paape, plaatsvervan gend directeur van het Bureau voor Oorlogsdocumentatie. De eerste aflevering van Bericht van de Tweede Wereldoorlog, waarvoor oud verzetsman en staatsraad Dr. W. Drees het voor woord schreef, zal voor iedereen 75 cent bedragen. Vanaf week aflevering twee wordt de winkelprijs 1,50. Losse nummers verkrijgbaar bij Ring 66 - Sint-Annaland Daar kunt u elke week terecht voor Het Weten Waard, Standaard Encyclopedie en Boek van de Mens. Wij wijzen u er met nadruk op dat 'Bericht van de Tweede Wereld oorlog' van Drs. A. H. Paape en 'Geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog', twee verschillende verzamelwerken zijn. (Via dag bladen).

Krantenbank Zeeland

Eendrachtbode (1945-heden)/Mededeelingenblad voor het eiland Tholen (1944/45) | 1970 | | pagina 6