WEEKBLOD VOOR HET EILAND THOLEN EN ST.FILIPSLDND UIT EIGEN LAND GustavV t WAARIN OPGENOMEN DE THOOLSE COURANT Lucas en Lieftinck in de ring Raadsverslag OucUVossemeer* ZONDAGSDIENST ARTSEN 6e Jaargang No. 51 3 November 1950 Uitgevers Firma C. Dieleman en G. Heijboer Redactie Kerkring A 473, St. Annaland - Telefoon 47 Administratie Oudelandsestraat 9, Tholen - Telef. 57 - Giro 124407 Abonnementen ƒ1.— per kwartaal franco p.p. 1.25 Prijs per nummer 8 cent Advertentiën ƒ0.10 per millimeter Minimum ƒ2.00 Spierinkjes tot en met 20 woorden 1.00, elk woord meer 0.05 Advertenties worden tot uiterlijk Donderdagmiddag 1 u. aangenomen In de Tweede Kamer vond een hevige strijd plaats tussen minister Lieftinck en dr. Lucas (K.V.P.). En die strijd beheerst ook deze week nog de voornaamste politieke gebeurtenis in ons land. De kwes tie draait om een amendement van dr. Lucas op de voorgestelde be lastingverlaging. Lucas wilde deze verlagingen verder doorgevoerd zien voor de middengroepen en de verlaging van belastingopbrengsten compenseren door verhoging van belasting op de diensten. Naar de mening van dr. Lucas was er met de belangen van deze middengroe pen nog niet voldoende rekening gehouden bij de belastingverlagin gen. Het voorstel kon echter geen ge nade vinden in de ogen van minister Lieftinck. Hij betoogde namelijk, dat het amendement een grote ver laging betekende van de opbrengst der belastingen. De bewindsman bestempelde daarom het voorstel als „onaanvaardbaar." Dr. Lucas was echter niet van zins het in te trekken en daarmee waren de moeilijkheden begonnen, want meer fracties in de Tweede Kamer verklaarden sympathiek te staan tegenover dit amendement. Na de vruchteloze debatten moest de zitting verdaagd worden tot Donderdagavond (gisteravond). Zal in uitstel redding worden ge zocht? We menen, dat men niet zo'n kei behoeft te zijn in de poli tieke intriges, om uit een en ander te constateren, dat er achter dit ver zet tegen bepaalde voorstellen van fiscale aard meer zit dan alleen die toevallige politieke gebeurtenis: het zich schrap zetten van minister Lieftinck en het zich net zo schrap zetten van dr. Lucas. Juist omdat de aanval zich richt tot de minister van Financiën, een man van ongeëvenaarde bekwaam heid al klinkt dat misschien de belastingbetaler vreemd en ongelo vig in de oren die het steeds moeilijker krijgt. Aan de ene kant de bevolking aan de grens van haar draagvermogen. Aan de andere kant een vermindering van Ameri kaanse steunuitkeringen, een zeer drastische verlaging van de levens standaard en van de sociale voor zieningen en de nieuwst© aderla ting voor de militaire uitgaven. Zo kan het niet anders, dan dat de minister nog meer doet vragen, ter wijl uit de kamer aandrang komt, om de thans reeds drukkende las ten te verminderen. Een zeer moei lijke positie, waarin men nu wel „politiek" partij kan kiezen, maar die men als zeer „moeilijk" moet erkennen, wanneer men enig begrip heeft van de bestaande problemen en waar men toch iets positiefs te genover moet kunnen stellen, wil men de eis van de minister zonder meer verwerpen. Wil men de ernst zien van deze situatie, dan zal, nu dr. Lucas in de ring is getreden met minister Lieftinck ook de volgende vraag er niet een zijn van heimelijke vreugde: Wie van hen zal het veld moeten ruimen Welk antwoord daarop ook komt, het zal de moei lijkheden niet wegnemen. TEGEMOETKOMEND Ook in verband met de belas- tingpolitiek staat een tweetal voor stellen tot 't herstel van de vooroor logse toestand op 't gebied van be lastingvordering en controle. Wor den deze voorstellen aangenomen, dan zal het aan fiscale ambtenaren niet meer geoorloofd zijn huiszoe king te doen, borgstellingen te eisen of safes te onderzoeken. Voorts wordt de termijn van navordering der inkomstenbelasting weer terug gebracht op vijf jaar, terwijl de verplichtingen tot het geven van inlichtingen aan derden worden be perkt. Moet men dit voorstel van mi nister Lieftinck in verband met de crisis zien Het is wel treffend, dat de voorstellen juist in die week wer den ingediend toen duidelijk bleek, dat de Kamer (en vooral het meer rechts georiënteerde deel) zich te weer stelde tegen de politiek van de bewindsman van Financiën. Zij zullen zeer gaarne zien, dat de ge hele vooroorlogse toestand weer wordt hersteld en dat de fiscus weer gedwongen wordt, wat meer op de eerbiediging van de persoonlijke levensfeer te letten. Zo rijst de vraag of deze voorstellen niet be doeld zijn als een poging tot ver zoening van de rechtse oppositie met de regering. Men moet evenwel in twijfel trekken of dit streven resultaat zal hebben. Nog steeds is het bankge heim opgeheven en het ziet er niet naar uit, dat hierin ook verandering zal komen. Ook de plicht tot het verstrekken van gegevens over der den is niet hersteld in dezelfde mate als zij vroeger bestond. Al met al wordt de positie van de belastingbetaler hierdoor wel iets gunstiger, al zal het hem niet voldoende zijn. En daarom is het ook niet zeker of de geesten hier door verzoend raken. Of de kronen luister... tonen Volken, staten bloeiend staan Langer stonde duur' hun ronde Maar hun avond spoedt toch aan. (Willem Bilderdijk) Als er één man geweest is, die de Hollandse dichter deze woorden had kunnen nazeggen, was het wel Gustav V, Koning van Zweden, die Zondag in de ouderdom van 92 ja ren is overleden. Hij overschreed de leeftijd der zeer sterken en heeft een der meest bewogen tijdperken in de wereld geschiedenis bewust meegemaakt. Het naburige Duitsland zag hij, on der leiding van Bismarck, uitgroeien tot een keizerrijk, en als jongeman vernam hij hoe de oude Wilhelm van Pruisen in de spiegelzaal van Versailles tot Duits Keizer werd gekroond. Hij maakte het mee, dat in diezelfde spiegelzaal het dood vonnis over dit keizerrijk getekend werd, hij ervoer maar al te zeer de onbehagelijke nabijheid van Adolf Hitlers Derde Rijk en zag ook dat ineenstorten. Hij heeft de oude Koningin Victoria van Enge land goed gekend, zag de Engelse troon achtereenvolgens ingenomen door Edward VII, George V, Ed ward VIII en George VI. Hij heeft het Habsburgse huis in zijn glans periode zowel als in zijn verval ge zien, en hielp krachtig mee om zijn land te houden uit twee catastro- phale wereldoorlogen. GEEN ORNAMENT Hij hielp krachtig mee... ja, want Gustav V was geen vorst, die het koningschap beschouwde als een ornament. Hij werkte hard, zoals al Je Bernadottes en op het gebied der buitenlandse politiek was hij een autoriteit. Hij is het geweest, die het initia? tief nam tot een samengaan der Scandinavische landen, waardoor ze neutraal bleven in Wereldoorlog I. Tijdens wereldoorlog II gelukte hem dit niet, maar zijn eigen land hield hij er buiten, zij het ten koste van zekere concessies aan Hitler- Duitsland. Lange tijd stond hij als vorst aan het hoofd van de staat en benoemde en ontsloeg zijn eigen ministers, maar de kentering naar links had ook in Zweden ingezet en de so cialisten vqerden een felle strijd om de macht. Hun tegenstanders hebben toen geprobeerd het socialistisch streven als anti-monarchistisch aan de kaak te stellen en trachtten de koning aan hun zijde te krijgen. Maar de socialisten werden geleid door de grote staatsman Branting, en toe vallig hadden de koning en de so cialistische leider samen college ge lopen en kenden ze elkaar zeer goed. Gustav handhaafde zijn posi tie boven de partijen en bleef die positie alle jaren door behouden. Vele rechten en bevoegdheden, waarop hij krachtens de grondwet aanspraak had kunnen maken, liet hij stilzwijgend schieten, hij paste zich op zeer tactvolle wijze aan de nieuwe tijd aan. Daarom is in Zwe den de monarchie nimmer bedreigd geweest en gold van Gustav V het geen volgens de overlevering eens tegen de stamvader van zijn huis, Napoleons maarschalk Bernadotte, was gezegd: Het enige gevaar dat U in Zweden bedreigt, is een ver koudheid en die kunt U voorkomen door overschoenen te dragen. GUSTAV V ALS MENS De oude koning, graatmager maar vitaal tot het laatst, was een minnelijk en bemind mens. Het be wustzijn van de grote persoonlijke genegenheid zijner onderdanen moet zijn leven bij de voortduur hebben verlicht. Hij was een demo craat in zijn hart en behoefde als zodanig nimmer te poseren, maar wist zich nochtans zonder moeite als vorst te doen respecteren. Hij was een groot sportsman, zo wel in de geestelijke als in de let terlijke betekenis van het woord. Tot op hoge leeftijd ging hij op de jacht en het tennisspel heeft hij in Zweden populair gemaakt. Aan de Rivièra met name hanteerde hij het racket met groot succes en „Mr. G.", zoals hij op de banen bekend stond, was een niet te onderschatten tegenstander; met bridgen versloeg hij eens de bekende Amerikaanse expert Culbertson. En nog slechts enkele jaren terug ging het verhaal dat Zijne Majesteit er nog altijd plezier in had het gezelschap te verbazen door plotseling, gezeten op zijn stoel, zijn voeten achter in z'n nek te leggen... GEEN REGERINGSRECORD In aanmerking genomen zijn zeer hoge leeftijd, heeft Gustav betrek kelijk kort geregeerd. Hij kwam in 1907 op de troon en heeft dus zijn gouden regeringsjubileum niet ge haald. Zijn zoon de kroonprins Gustaaf Adolf heeft, evenmin als zijn vader, zijn tijd in ledigheid doorgebracht. Als archaeoloog is hij al lang geen amateur meer, maar een geleerde van reputatie. Al hebben de Zweden het gou den jubileum van hun koning niet kunnen vieren, zij hebben geen ge legenheid voorbij laten gaan om hem te laten jubileren en te bejube len. Bij tal van gelegenheden bleek de grote aanhankelijkheid van de overigens nuchtere Zweden voor hun oude koning, die ofschoon van Franse oorsprong, zo geheel en al één met zijn Noordelijke onderda nen geworden was. Thans is hij gestorven... een man die in de volle zin des woords heeft geleefd. Een vorst, die zich wist te handhaven in een tijd waar in de kronen over de straat rolden en het koningschap van gedaante en inhoud veranderde. Een mens, die hield van zijn medemensen en daardoor op hun genegenheid staat kon maken. Ook op koning Gustav is het woord van Bilderdijk van toepas sing geworden, maar in het in deze tijd heersende cultuurpessimisme staat zijn gestalte als een symbool van eerlijke plichtsbetrachting, van diep-menselijke vorstelijkheid, van verantwoordelijkheidsbesef en van schier onuitblusbare levenslust. De zon, die zijn levensavond tot het laatst toe verhelderde, is onder ge gaan. Koning Gustaaf V op 92-jarire leeftijd overleden, wordt opgevolgd door zijn óff-jarige zoon Gustaaf Adolf. Opname van Koning Gustaaf met zijn achter kleinzoon de nieuwe kroonprins Karei Gustaaf en rechts de nieuwe Koning Gustaaf VI. WEINIG ANIMO VOOR VERVOLGONDERWIJS SUBSIDIE CHR. KLEUTERSCHOOL SLUIT AAN BIJ EEN ZIEKENFONDS Dinsdagavond 31 October jl. om half acht vergaderde de Oud-Vossemeerse ge meenteraad. Voorzitter: Mr. J. J. Versluijs, secretaris dhr. v. d. Ploeg. Afwezig dhr. v. Gorsel. Na opening en notulen merkt weth. Dane op, dat z.i. niet duidelijk in de notulen naar voren komt, dat men aan de A.V.O.- werkplaats ook ponds-ponds-gewijze zal bijdragen en niet maar 1000,zal geven. Opgemerkt wordt daartegenover dat een besluit is gevallen van max. 1000,hoe wel is gezegd, dat men verhoudingsgewijze zal bijdragen. Dat is dan ook de bedoeling. Te rekenen vanaf 1 Januari 1948 wordt de pensioengrondslag van de secretaris op nieuw vastgesteld. Een volgend punt gaat over het vervolg onderwijs voor de rijpere niet meer leer plichtige jeugd. Hiertoe is van de Hoofden der drie lagere scholen ter plaatse een opgave ingekomen. Het hoofd van de O. L.S. bericht, dat hij tot op heden 4 a 5 cursisten genoteerd heeft en door dit ge ringe aantal heeft hij maar geen leerplan enz. ingestuurd. Bij de St. Antoniusschool is het niet veel beter gesteld. Ook het Hoofd daarvan be richt 5 leerlingen voor het vervolgonderwijs te hebben ingeschreven. Hij zou eventueel 6 November a.s. beginnen met de lessen, die tot 21 Maart d.a.v. duren. Van de School met de Bijbel is een op gave van 14 cursisten. Daar wil men 23 October aanvangen en voortgaan tot Woensdag 28 Maart. Het voorstel van B. en W. is om de laatste school gelegenheid te geven voor het vervolgonderwijs, mits het gemiddelde aantal 8 cursisten blijft. Onder die voor waarde kunnen ook de andere scholen eventueel nog beginnen. Dhr. v. d. Klooster vindt het zeer jam mer, dat er zo weinig leerlingen voor dit onderwijs zijn. De voorzitter vindt dat ook, maar merkt op, dat er velen naar de land- bouwcursus gaan. Dhr. Mees vindt het ondanks dat laatste toch een belachelijk klein aantal, als men ziet wat er nog op straat rondloopt. De andere leden zijn het daarmee eens. Dhr. Istha vraagt of er geen mogelijkheid is dat de andere 10 leerlingen, die bij de andere scholen zijn opgegeven dat vervolg onderwijs aan de School met de Bijbel krij gen, anders worden die gedupeerd. De voorzitter: Dat moeten de onderwij zers dan zelf uitmaken. Weth. Dane zou er niet het minste be zwaar tegen hebben, wanneer het op die manier zou samenvloeien en het onderwijs door dhr. Melissen zou worden gegeven. De voorzitter zegt, dat men zulks niet dwingend kan voorschrijven, wanneer ze er 8 hebben kan het ook daar doorgaan. Z. h. st. wordt het voorstel van B. en W. aangenomen. Een volgend voorstel is het toekennen van subsidie aan de Alg. Chr. Kleuter- school. De voorzitter wijst er op, dat dit punt in vorige vergadering is aangehou den, omdat men nog inzage van de reke ning wenste. Deze is thans overgelegd en over 1949 waren de inkomsten ƒ4169,13 de uitgaven ƒ4170,51, alzo een nadelig slot van 1.38. Daarin was dus de subsidie van de gemeente inbegrepen en voorts een grote stichtingscollecte. Bij de uitgaven wa ren ook bijzondere posten die na dit eerste jaar niet terugkomen: leermiddelen, banken, enz. B. en W. stellen voor om na deze toelichting ook dit jaar weer subsidie te verlenen. Dh. v. d. Klooster wijst er op, dat de uitgaven nu toch belangrijk lager zullen zijn. Dat klopt ook met de begroting, antwoordt de voorzitter, maar dat is ook het geval bij de inkomsten. Men mist nu immers de oprichtingscollecte. De inkom sten voor 1950 zijn geraamd op ƒ2675, de uitgaven op 2835,alzo een nadelig saldo van 160,Zonder gemeentesubsidie kan het dus niet. Allen stemmen voor het voorstel om weer subsidie te verlenen. Zonder bezwaar worden vergoedingen toegekend aan personen, die kinderen op een school hebben, waarvoor reisvergoe- ding kan worden aangevraagd. Betrokke nen deden hiertoe het verzoek, zoals dhr. Melissen, Droogers, Adriaanse, Wed. Goor- den. Een nieuwe instructie voor de gemeente geneesheer en regeling van diens wedde wordt na uitvoerige bespreking vastge steld. De landelijke regeling is thans zo, dat ongeveer 15 cent per inwoner als jaar wedde voor de gemeentegeneesheer wordt vastgesteld. Men moet dit evenwel plaat selijk apart bekijken. Door de verplichte en vrijwillige verzekeringen wordt het werk van de gemeentegeneesheer als zodanig en zoals dat vroeger was steeds minder (voor Armlastigen). En het is de bedoeling, aldus de voorzitter, dat de mensen steeds meer bij het Ziekenfonds aansluiten. Daarom stellen B. en W. thans voor de gemeente geneesheer een vast bedrag toe te kennen van 406,en daarboven de mensen die nog op de lijst van Armlastigen staan en niet verzekerd zijn eventueel te laten be handelen op rekening, nl. voor een bedrag zoals de Rijksverzekering dat heeft, behou dens voor dure medicamenten, waarvoor aparte berekening kan plaats hebben. Dhr. Mees vraagt zich af of er geen misbruik van wordt gemaakt. Men wil de laatste tijd nogal gemakkelijk een gratis doktersbehandeling hebben. De voorzitter stemt toe, dat er op de lijst voorkwamen en komen die daarop niet moesten staan, terwijl anderen er op horen, maar dat is niet te voorkomen. Dit alles, zo vervolgt de voorzitter, wordt steeds meer en meer een zaak voor de diaconiën, waarbij de mensen in overleg met deze instanties zouden moe ten verzekeren. Wethouder Dane vindt dat het zieken fondswezen zover is opgevoerd, dat velen het niet meer kunnen betalen. Dhr. Mees meent dat daardoor te meer de diaconie in deze de grote toon moet aan geven. De voorzitter vindt ook dat de diaconeën hierover moeten worden ingelicht. Dhr. v. d. Klooster kan zich wel met vorige sprekers verenigen, maar hij vindt het een bezwaar dat de lijst van armlastigen waarschijnlijk niet zal verminderen. Hij be doelt niet hen, die van Drees hebben, maar als men het moet doen met Ouderdomsrente en landbouwpensioen, dan komt men niet Dokter P. J. Duinker te Tholen, tel. 40. Dokter J. Vermet te Nieuw- Vossemeer, tel. 10. verder dan een gulden of 12 per week De voorzitter zegt, dat die lijst niet gro- ter ^al worden, wanneer men van de ver plichte- op 65-jarige leeftijd naar de vrij- wdhge verzekering overgaat, al of niet met oenuip van de diaconie. Weth. Dane wijst er op, dat er altijd men sen zijn die niet voldoende inkomen hebben om te kunnen verzekeren. Zij wijst alles in de richting van de diaconie, die beter de premie kan betalen, dan bij eventuele ziekte hun leden te moeten ondersteunen. Dhr. v. d. Klooster vindt het in aan sluiting op wat weth. van Driel daaromtrent heeft meegedeeld, verkeerd dat men daar als diaconie niet aan mee zou doen en afwijzend tegenover staat. Weth. Dane vindt ook, dat het het mooi ste zou zijn, wanneer de drie diaconieën het eens werden in dit opzicht in overleg met het Algemeen Armbestuur. Men zou dan allen kunnen verzekeren vrijwillig na dat de verplichte verzekering ophield en voor degenen die dat niet kunnen de premie heipen betalen, eventueel de diaconie en het Alg Armbestuur gezamenlijk. Dat zou voor beiden voordeliger zijn dan uit te moeten betalen bij ziekte. Zonder hoofdelijke stemming wordt daar na de nieuwe instructie voor de gemeente geneesheer aangenomen. Bereids verklaart de voorzitter dat dokter Renes daarmee in- stemt. De oude regeling, waarbij het salaris op 1000.stond, wordt dat met ingang van 1 Juli jl. ingetrokken. VERPLAATSEN PALEN AAN DE HAVEN De controleur der Verenigde Suiker fabrieken heeft een verzoek ingediend om gedurende de bieten campagne enige palen op de haven te verplaatsen voor betere lossings- en laadmogelijkheden. Dit verzoek is met opzichter Blaas besproken, die de zaak heeft onderzocht en een rapport heeft ingediend. Daarin wordt geadviseerd de nodige palen tot op \]/2 meter van de kant terug te brengen, waarvan de beschoeiing geen nadeel zal ondervinden ten minste van wagens met minder dan 4 ton gewicht. Weer is dat bericht aan de controleur, die schrijft, dat daarmee de moeilijkheden zou den zijn opgelost. Dhr. Aarnoudse vindt dat men de haven zo productief mogelijk moet maken en kan zijn stem geven aan het verplaatsen van die palen. Dhr. Mees vraagt of het niet mogelijk is de palen daar definitief te laten staan op lJ/2 meter. De voorzitter meent van niet, daar het juist gaat om niet meer dan een 4 tons gewicht. Bij grind bijv. zou de vracht wel zwaarder kunnen zijn en nadelig voor de beschoeiing. Weth. v. Driel is het toch met dhr. Mees eens om die mogelijkheid te zoeken. Tenslotte zijn allen voor het verplaatsen, waarbij men nadien nog zal zien of men ze kan laten staan. De heer W. de Korte te Tholen vraagt met ingang van 1 Dec. 1950 ontslag als gemeente-ontvanger alhier in verband met het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd op 5 November a.s. Met alg. st. wordt hem eervol ontslag verleend. De voor zitter wenst hem een spoedige beterschap toe en nog een goede rustperiode na zijn pensionering, dankt hem voor het verrichte werk. De punten 9 en 10, t.w.: vervulling der vacature (gem. ontvanger) en „mededelin gen worden tot na de rondvraag bewaard om in besloten zitting te behandelen. RONDVRAAG Dhr. Istha vraagt of er hier nu ook geen commissie van sociale bijstand moet worden benoemd, waar de overbruggingsuitkeringen weer in 't zicht zijn. De voorzitter antwoordt, dat er zo'n commissie is. Dhr. Istha begrijpt dan niet, waarom er niemand van de vakbeweging in zit, dat moet toch. Dat weet de voorzitter niet. Dhr. Istha weet dat wel en stelt voor zo spoedig mogelijk iemand van de vakbewe ging te benoemen in die commissie. De voorzitter zal deze kwestie vlug onderzoeken. Dhr. Istha vraagt ook hoe het gaat met de beloning van de losse gemeentearbeiders. De voorzitter antwoordt, dat deze volgens het geldende loon worden uitbetaald. Dit wordt aan het arbeidsbureau gevraagd. Dhr. Istha begrijpt niet uit welke bron die instantie het heeft. Men moet dat toch doen volgens de C.A.O. als het een landarbeider is en is het een vakman, dan volgens een voor die vastgestelde regeling. Het uurloon voor de arbeider is 80)4 cent per uur, hij hoorde dat de gemeente 76)4 cent heeft uit betaald. De voorzitter zal het nader onderzoeken. Dhr. Istha heeft ook nog een klacht van de slagers over het noodslachthuis, waar de

Krantenbank Zeeland

Eendrachtbode (1945-heden)/Mededeelingenblad voor het eiland Tholen (1944/45) | 1950 | | pagina 1