NA NEGENTIEN JAMEN WEEM VREUGDE RONDOM DE EENDRACHT Vrijdagmiddag 10 October 1947 de officiële opening van de Brug over de Eendracht Een onvergetelijke dag voor de Eiland bewoners Weer een schakeS aan de l(Wederopbouwketting" toegevoegd!! t Nog twee foto's van de openingsdag in 1928. Links de volge- laden „feesttram", die voor de eerste maal over de brug rijdt. Hoe lang is het weer al niet geleden, dat die tram vervangen werd door de autobus? Rechts de eerste vrachtauto, die over de brug rijdt, terwijl honderden Tholenaars en andere belangstellenden toekijken. De brug in 1945, voor met de herstellingswerkzaamheden was begonnen. De Duitsers hadden in 1944 de brug zo grondig vernield - hij was in 3 stukken gevallen - dat direct herstel onmogelijk was. De eerste maanden daarna konden voetgangers en wielrijders over de haastig geslagen voet brug de overzijde bereiken. Zelfs jeeps maakten van dit noodbruggetje gebruik. Nadat men begonnen was met het herstel, werd dit bruggetje opgebroken en iéder die van of op het eiland wilde moest weer van de pont gebruik maken. De moeilijkheden daaraan verbonden bereikten wel hun hoogte punt in de afgelopen winter, toen het tengevolge van ijsgang in de Eendracht dikwijls dagen achtereen niet mogelijk was met de pont de overkant te bereiken. Inzonderheid tot de vervoerders zeggen wei werp nog even een blik op de indirecte oorzaak van de doorgestane ellende het leed is nu geleden! e> a a o o o o In de hoofdplaats van ons eiland, in de gemeente Tholen, heerste er gisterenmiddag een feestelijke stemming. In de druk bevlagde straten waren honderden inwoners op de been, daartussen zagen we vele gezichten uit het eiland en talrijke vreemdelingen van de Brabantse kant (zelfs oud-Burge meester van Scherpenisse XV Klos)'. Het was dan ook een bijzondere dag. De schakel tussen Brabant, tussen het overige gedeelte van Nederland en ons afgelegen stukje Vaderland, tussen het eilarid Tho len was hersteld: De brug over de Eendracht werd offi cieel geopend. We stonden voor de brug, even voor het symbolische lint werd doorgeknipt en onze gedachten gingen onwillekeurig terug, toen we het bijna voltooide werk zagen, toen we de driekleur boven aan de brug zagen wapperen, toen de talrijke aanwezigen het langver beide ogenblik zo dichtbij zagen, toen gingen onze gedachten terug naar een andere merkwaardige, een andere onvergetelijke nacht, de nacht van de 30ste October 1944, ongeveer 2 uur. Die nacht loeiden de misthoorns over Tholen die nacht zaten de mensen met open ramen, bedrukt, woedend, angstig, verbetende grote ontploffing af te wachten. Die nacht is ook een „lint" op de brug zichtbaar, het „lint" aan welks uiteinde een lont was be vestigd en waarvan het andere einde tussen massa's dynamiet stak. Die nacht kroop vernielend vuur langzaam over de brug, het „lint" werd niet geknipt, maar verteerde tot het dat dynamiet bereikteeven later waren er drie brugstukken, de grote ver nieling was een feit. Nu, bijna 3 jaar later werd opnieuw „een lint" bevestigd. Niet te beschrijven moeilijkheden zijn in deze 3 jaar meegemaakt, maar het is voorbij en toen om ongeveer kwart voor vijf het echte, het .symbolische lint werd doorge knipt, toen was er die grote vol doening, dat weer een schakel aan de grote opbouwketting was be vestigd, toen trilde het Wilhelmus in blijde klanken over en oi%der de herstelde brug door, de dier bare' klanken werden over de zacht kabbelende golfjes van de Eendracht voortgedragen, de Een dracht die hiermee weer als een grote handicap voor het econo mische leven van ons eiland had afgedaan. IN DE RAADSZAAL Voor dat de werkelijke opening plaats had, werden de genodigden in de Raads zaal van het Stadhuis ontvangen. Onder deze genodigden waren aanwezig de Vertegenwoordiger van Zijne Excellentie de Minister van Rijkswaterstaat Dr. Ir. W. J. H. Harmsen, Directeur-generaal van Rijkswaterstaat, de Commissaris der Koningin in Zeeland, Mr. J. W. Quarles- van Ufford, Ir. Th. Heijblom, Ir. Dir. Rijkswaterstaat Zeeland, Ir. J. A. Becke- ring-Vinckers, Hoofdingenieur Rijks waterstaat in het Arr. Breda, Ir. H. D. J. Swaters, Hoofdingenieur Rijkswater staat Prov. Zeeland; Ir. J. P. v. Noor den, Hoofdingenieur Prov. Waterstaat Noord-Brabant; Ir. H. C. P. de Bruijn, Hoofdingenieur Dir. Rijkswaterstaat en Directeur Bruggen; Ir. C. F. v. Bergen, Hoofdingenieur Rijkswaterstaat Dir. Bruggen. Ir. H. ten Bokkel-Huinink, Hoofdingen. Dir. Bruggen; J. E. v. d. Heijden, voorzitter tollencommissie; Ir. H. J. Romeijn v. d. Rijkswaterstaat; Jhr. J. v. Vredenburch, Ir. A. F. Prins-Visser, dir. N.V. Kloos en Zn. met enkele mede werkers, onderdirecteur, opzichter brug, enz. Verder de burgemeesters van de eilandgemeenten, Mr. Witte, burgemees ter van Bergen op Zoom, de Raadsleden van Tholen, dhr. Blaas, gemeenteop zichter, H. G. v. Helden, commandant Rijkspolitie in Zeeland en verdere ge nodigden. Het openingswoord door Mr. A. J. v. d. Hoeven. Mijnheer de vertegenwoordiger van Zijne Excellentie de Minister van Ver keer en Waterstaat Mijnheer de Commissaris der Koningin in de Provincie Zeeland Mijne Heeren Het is mij een eer en een genoegen U op dezen voor de gemeente Tholen zo belangrijke dag hier welkom te heten en het spijt mij, dat wij de persoonlijke aanwezigheid van Z. Exc de Minister van Verkeer en Waterstaat en van de Heer Commissaris der Koningin in Noord-Brabant moeten missen, waar deze door andere ambtsbezigheden werden verhinderd. Vandaag vóór 19 jaren werd de brug over de Eendracht met grote plechtigheid en met grote feestelijkheid voor het ver keer opengesteld. Vandaag wordt de vaste verbinding van Zeeland met Bra bant voor de tweede maal met enige plechtigheid en feestelijkheid voor het verkeer opengesteld. Tussen 10 October 1928 en 10 October 1947 liggen 19 jaren, waarin en ten aan zien van de brug zelf en ten aanzien van de exploitatie er van heel wat geschied is. De brug zelf werd in de Meidagen van 1940 door de Hollandse militairen opgeblazen en na reparatie even voor de bevrijding van Tholen uit de Duitse greep eind October 1944 door enkele achtergebleven Duitse militairen voor de tweede maal vernield. Ook over de exploitatie van de brug is heel wat te doen geweest, telkens wanneer de vast stelling van de verhoging der tarieven aan de orde was. Dit alles maakt, dat er tussen de openstelling in 1928 en thans een groot verschil is op te merken en aan de andere zijde ook een grote overeenkomst. Het verschil ligt hierin, dat op 10 Oct. 1928 de brug een object van gemeente lijke exploitatie was en werd, terwijl thans de brug in handen van het Rijk overgaat. Of het Rijk, wanneer Tholen in 1928 de brug niet had gebouwd, zelf reeds tot bouw van een brug over de Eendracht zou zijn overgegaan, waag ik met een briefschrijver van een dezer dagen te betwijfelen. Verschil ook ligt hierin, dat destijds een verhoogde tolheffing met instemming van Rijk en Provinciën in werking trad, terwijl thans de brug tolvrij is. Ter rechtzetting van meerdere malen in de pers gelanceerde onjuiste berichten wil ik er bij deze gelegenheid nog een maal op wijzen, dat de gemeente Tholen nooit en te nimmer gekant is geweest tegen opheffing van de tol op de brug, maar dat zij zich wel altijd heeft verzet tegen wat zij beschouwt als een ont eigening zonder daarbij behorende pas sende vergoeding. Meer zal ik daarvan niet zeggen, want de overeenkomst tussen 1928 en 1947 vraagt meer in het bijzonder de aandacht. Zowel toen als nu is er in Tholen en omgeving grote vreugde over het feit, dat aan de min of meer primitieve ver binding, die een veerpont toch altijd is, een einde is gekomen; en. naar wij hopen een definitief einde. En daarom wens ik in dit ogenblik namens het gemeentebestuur mijn hart grondige dank uit te spreken aan het adres van de Rijkswaterstaat, meer in het bijzonder aan de Directie van de Afd. Bruggenbouw, en aan de aannemers, die met hun staf en ondergeschikten hun beste krachten hebben gegeven aan een zo spoedig mogelijk herstellen van de brug. Voorts breng ik ook gaarne een woord van dank aan Rijk, Provinciën Zeeland en Noord-Brabant en de ge meenten in onze naaste omgeving, die allen een steentje hebben bijgedragen om ook financieel tot een oplossing te komen. Het daarin tot uitdrukking gebrachte ge baar wordt door het gemeentebestuur op hoge prijs gesteld. Ook is een woord van dank op zijn plaats aan het adres van onze gemeente opzichter met zijn helpers, die tot twee maal toe langs de vernielde brug een noodovergang hebben weten te maken, ■waarvan gedurende maanden een nuttig gebruik gemaakt is kunnen worden. Ten slotte wens ik ook een dank woord te richten tot de politie en veer- personeel die vooral in de afgelopen winter en gedurende de laatste maanden een verre van gemakkelijke taak hebben gehad in het weren van passanten over de nog niet voltooide brug en het be dienen van de pont. De vrije openstelling van de brug be tekent in de gang van het maatschappe lijk leven een stap vooruit. Of het dit voor de inwoners van onze gemeente en voor die van het eiland ook zo zal zijn, zal naar mijn mening vooral afhankelijk zijn van de energie, die de bevolking meer dan voorheen zal hebben te ont plooien. Voor degenen die een voldoende open oog hebben voor de door de vrije openstelling van de brug geopende mogelijkheden is Tholen een aantrek kelijker plaats geworden voor vestiging van zaak of industrie. In dit verband wens ik er de aandacht op te vestigen, dat bijv. geen enkele plaats in Zeeland gunstiger is gelegen voor een snelle export van mosselen naar België en Frankrijk. Het zou mij te ver voeren, wanneer ik op dit onderwerp thans dieper inging en ik zog daarom thans aan de heer ver tegenwoordiger van Zijn Excellentie de Minister van Verkeer en Waterstaat, de Hoofdingenieur Directeur van de Rijkswaterstaat, de Heer Harmsen willen vragen de symbolische openstelling van de brug over de Eendracht voor het ver keer wel te willen bewerkstelligen, tenzij een van de aanwezigen nog het woordt wenst. De Commissaris van de Koningin spreekt De Commissaris vart de Koningin, Mr. Quarles van Ufford, hierna het woord verkrijgend begint met namens het Be stuur van de Provincie Zeeland z'n har telijke gelukwensen te brengen met de openstelling van de brug over de Een dracht, die zeker zal bijdragen tot de welvaart, tot de groei en bloei van beide landstreken in Zeeland en Noord-Brabant Spr. vond het prettig deze uitnodiging te ontvangen en hierdoor in een gezel schap te komen met allemaal blijde en dankbare gezichten, iets dat in deze tijd niet dagelijks voorkomt. De Commissaris gaat verder met de veronderstelling, dat er over het algemeen op het Eiland Tholen en een gedeelte van Noord-Bra bant grote vreugde zal zijn over deze openstelling, te meer, wanneer hij terug denkt aan de vorige winter, toen er zulke grote moeilijkheden waren. Welk een groot verschil tussen toen en straks. Zelf tot Middelburg toe werden we in de afgelopen winter bekogeld met pro testen, waaraan helaas zo weinig te doen was. Indien we van dit groot belang nog niet overtuigd mochten zijn, zo vervolgt spr. dan moet men eens een kijkje gaan nemen bij Zijpe of andere veren in onze Provincie, waar nog geen vaste ver binding tot stand kwam. In 1928 was er ook grote vreugde, thans is het echter een dubbele vreugde, want nu is bovendien de brug tolvrij. Spr. betuigt daarna zijn grote dank aan het Rijk en de provincie Noord-Brabant voor de grote offers, die zij zich ge troosten. Want ruiterlijk hebben we te erkennen, zo vervolgt de Commissaris, dat ook het Rijk hierbij een groot offer brengt en als we dit eens gaan becijferen, zien we dat het meer dan een millioen wordt, wat het Rijk hierbij legt. Spr. dankt ook de aannemers en allen, die toezicht uitoefenden op het werk of aan de uitvoering meewerkten. Wat de pro vincie Zeeland heeft gedaan, wil hij hier in het midden laten. Wel kan hij mee delen, dat het Prov. Bestuur dezer dagen voor de eerste maal aan de begrotiryg van 1948 heeft gewerkt en dat de bij drage voor het tolvrij maken van deze brug ook voor onze Provincie een zware pil om te verwerken is. De Commissaris dankt ook de gemeenteraden van de eilandgemeenten en zegt dat hij in het begin van dit jaar bij een Dagelijks Bestuur van een eiland-gemeente terloops informeerde of men tegemoet wou komen aan het tolvrij maken door bijv. een jaar lijkse bijdrage te geVen van 0.10 per inwoner voor onbepaalde tijd, dat hij toen tot z'n vreugde constateerde, dat er welwillendheid genoeg was. Toen hij enige maanden later voorstelde een kwartje per inwoner te geven schrokken ze eerst, maar daar ik er achter liet vol gen, voor slechts 10 jaar was het spoedig voor elkaar en binnen korte tijd werd met alg. st. besloten de bijdragen te verlenen. Vervolgens betuigt spr. z'n grote dankbaarheid aan de gemeenteraad van Tholen. Tenvolle erkent hij, dat het een groot offer betekent en had dan ook be wondering voor de wijze waarop inzon derheid door de Burgemeester is gevoch ten voor deze kwestie. Aan de andere 1 kant is het ook een daad van wijs beleid geweest om tenslotte de strijdbijl te laten rusten. Dat de opening thans een feit kan zijn, mag ook in Tholen blijde en dankbare gezichten geven. De Commis saris hoopt dat het ook voor Tholen in rijke mate mag bijdragen tot de ontwik keling van het maatschappelijk, econo misch leven en eindigt met de hartelijke wens, dat de brug ook in de toekomst de toegangspoort mag zijn tot vermeer dering van de bloei en welvaart van deze omgeving. NAAR DE BRUG Daar verder niemand meer het woord verlangde, vertrokken alle genodigden naar de brug, waar een grote menigte was samengestroomd. Alles geschiedde echter even ordelijk, dank zij de activiteit van de politie.

Krantenbank Zeeland

Eendrachtbode (1945-heden)/Mededeelingenblad voor het eiland Tholen (1944/45) | 1947 | | pagina 2