Brouwershaven Hoog- en laag water HAAMSTEDE Bazar te Renesse in juli Spaar de prachtige bergeenden Bezienswaardigheden 3 JULI 1964 No. 3 Gratis verspreiding te Burgh, Haamstede, Renesse, Scharendijke Natuurwandelingen sfeer. „De kerk in klank en kleur” Brouwershaven nii Het stadhuis te Brouwershaven. 0.38 voor Ned. Herv. I B10C0URAHT 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15 16. n.m. 20.01 21.04 22.16 23.30 24.00 12.54 13.51 14.40 15.31 16.21 17.07 17.51 18.35 19.27 v.m. 1.09 2.03 3.07 4.19 5.33 6.03 7.30 8.19 9.10 10.00 10.46 11.30 Wie het eiland Schouwen-Dui- veland bezoekt (en het zijn er tegenwoordig velen) doet ook Brouwershaven aan, de stad van Vader Cats. Om deze kleine stad beter te leren kennen, duiken we even in de historie, waarin we interesante gegevens tegen komen. In 1285 gaf „Der Keerlen God” (Graaf Floris V) opdracht een haven te graven in het toen malige dichtgeslibde Duivenee, een stroom, die langs het toen bloeiende Brijdorpe liep en uit mondde in zee, op de plaats waar nu Brouwershaven ligt. Zo ontstond Brouwershaven. In een oorkonde van 1474 wordt deze plaats genoemd onder „de goede steden”. In 1582 gaf Prins Wil lem I Brouwershaven het recht wallen aan te leggen. Toen dit werk in 1590 voltooid was, had Brouwershaven ook de gedaante en het karakter van een stad gekregen, een smalstad. In de periode van 1591 tot 1641 bouwde men er vijf poorten. Het moeten grote poorten geweest zijn, ver sierd met de wapens van Zee land, van Brouwershaven en van Bourgondië. Hoogwater v.m. 7.37 8.40 9.51 11.06 11.34 Laagwater n.m. 13.40 14.43 15.54 17.09 17.37 18.57 19.54 20.43 21.34 22.24 23.10 23.54 12.21 13.06 Op 1 juli beginnen de bekende natuurwandelingen weer door de bezittingen van slot Haam stede. Vorig jaar stonden deze in een zeer grote belangstelling. Ook dit jaar zijn weer ter zake kundige gidsen aanwezig, die de gasten een uiteenzetting geven van hetgeen gezien wordt. De wandeling begint om 10 uur bij het slothek in het dorp en is niet kosteloos. Verder in het vervolg elke woensdag. Op maandag 6 juli begint in de Herv. kerk ds. Boer weer met zijn reeds bekend geworden le zing „De kerk in klank en kleur”. Hij wordt daarin schit terend bijgestaan door een serie prachtige kleurendia’s.. Vorig jaar trokken deze avonden zeer veel belangstelling en we zijn ervan overtuigd dat 1964 alie records gaat breken. De lezing begint om 20.00 uur. men aan dat een begin met de bouw gemaakt werd in 1293. Het is een bezoek ten volle waard. Het gebouw maakte een diepe indruk op een ieder die het be treedt. De kerk onderging een uitwendige restauratie in de ja- ren 1876 tot 1892 en een algehele grondige restauratie in de jaren 1955 tot 1963. Zij pronkt thans in volle glorie en getuigt van een groots verleden. Het is niet met zekerheid te zeggen waar om het gebouw zo groot is opgezet; Brouwershaven telde nimmer meer dan 1900 in woners. Men neemt aan, dat het is gebouwd toen men grote ver wachtingen had van de toe komst (de stedekroon van Graaf Floris V?). In ieder geval kwam de ruimte goed van pas toen alle zeelui, die Brouwershaven aan deden, verplicht onder leiding van de kwartiermeester of boots man ter kerke togen. Verder kunnen nog worden ge noemd: het waaggebouw en het jagershuis, twee oude gebouwen die wijzen in de richting van de vergane glorie. Het Slingerbos is „een heel lief park, waar het plezierig wande len is. Aan het einde ervan vindt men de zgn. kruitberg, een vroe ger kruitmagazijn in de stads wallen. Daar dichtbij moet ook een der stadspoorten, de haven of steenepoort hebben gestaan. De bloei van de stad, die om streeks 1590 was begonnen, kreeg door de watervloed op 26 januari 1632 een geweldige klap. Er spoelde één poort weg, vier bruggen en vele huizen, vrucht bare polders buiten de veste werden door het zoute zeewater overspoeld en de d'epe stads grachten werden met slik en zand gevuld. Door dit laatste verloor Brouwershaven goed deels zijn krijgskundige beteke nis. In 1820 werd de laatste der vijf poorten afgebroken. Het dieptepunt voor de stad kwam in 1822, toen er nog maar 322 Elk jaar gebeurt het weer dat badgasten jonge vogels - voor namelijk bergeendjes, patrijzen en fazanten - vangen en mede nemen naar hun vakantie-adres, in de veronderstelling dat de opdej-s deze jonge vogels hebben veriaten. Dit is echter meestal niet het geval. De ouders zijn slechts tijdelijk afwezig door de aanwezigheid van mensen. De Vogelwacht Schouwen-Dui- veland doet dan ook een beroep op allen om geen jonge vogels te vangen en mede te nemen. Niet alleen is dit vangen straf baar maar het opkweken van deze jonge vogels is vrijwel on doenlijk. c ZIERIKZEE Gemeentemuseum, stadhuis. Da gelijks geopend, behalve des zon dags. Toegangsprijs 25 cent. Burgerweeshuis. Tentoonstelling Afrikaanse kunst van 1 juli-1 september. Toegang 75 ct; kin deren onder geleide gratis. BROUWERSHAVEN Ned. Herv. kerk. Te bezichtigen door bemiddeling van de koster, Noorddijkstraat 44, van 9.30 tot 11.00 uur en 13.30 tot 16.00 uur (op werkdagen). Buiten deze uren in overleg met de koster. HAAMSTEDE Vuurtoren. Dagelijks te bezich tigen (behalve zaterdagsmiddags en zondags) van 9.30-11.30 uur en van 14.00-16.00 uur. Toe gangskaarten verkrijgbaar in het nabijgelegen woonhuis. Plompetoren. Te bezichtigen da gelijks. Sleutel te verkrijgen bij de nabijgelegen boerderij van de heer M. O. Hanse. Toegangsprijs 25 cent. Uitkijktoren, nabij pompstation „De Blinkert”, A. van der Weij- deweg. Toegang gratis. en Brouwershaven inwoners werden geteld, als ge volg van een grote brand en ziekten. Er kwam nieuwe bloei toen in 1838 het Brouwershavense Gat opnieuw werd betond. Van 1840 tot 1860 was Brouwershaven de drukste zeehaven van ons land. Er vielen elke maand 80 en meer schepen binnen en vele schepen gingen op de rede voor anker. Het was een zeer belangrijke overslaghaven voor Rotterdam en Dordrecht. Er waren eigen consulaten, notarissen, er was een loodsdienst, een rechtbank, een belastingkantoor en liefst 27 hotel-café’s. De haven liep toen door tot waar nu de muziektent staat. In 1870 trof Brouwershaven de tweede en nu definitieve klap: Rotterdam kreeg zijn recht streekse verbinding met de zee. Deze slag kwam Brouwershaven niet meer te boven. Zowel het grasduinen in de Brouwershavense geschiedenis (denk b.v. aan de spinhuisboef Abraham Magaris, die zich als dokter Johan Cato Kamerling in Brouwershaven vestigde en de dochter van de burgemeester trouwde, maar later gebrand merkt werd), als het bezoeken van het huidige stadje, brengt een aangename ontspanning en verrijkt de geest. Daarom kun nen wij een bezoek aan de smal stad zeer aanbevelen. U bent er van harte welkom! V.V.V. BROUWERSHAVEN 1.27 2.16 3.07 3.57 4.43 5.27 6.11 7.03 Bovenstaande tabel geldt het gehele strand rond Schou- wen’s duinstreek. Alleen houde men met het volgende rekening: in de eerste uren komt de vloed van de zuidkant opzetten door het Westgat, doch in de laatste twee uur massaal over de ban ken en in de Oosterschelde en ’t Brouwershavense Gat vrijwel gelijk. Het verschil in hoogwa ter te Westenschouwen is onge veer 10 minuten eerder. I kerk is zéér oud. Over de bouw- Nu we dit allemaal weten gaan j datum is men het nooit eens we het stadje binnen en vinden 'kunnen worden, maar velen ne er in het najaar (15 september tot 15 december) een vrij druk havenverkeer in verband met de afvoer van bieten. Andere goederen, zoals stro, beurtvaart- goederen. kolen e.d. worden se dert een vijftiental jaren meer en meer over de weg vervoerd. In de zomer is er weinig goede renvervoer via de haven: Zij gaat zich meer en meer instellen op het herbergen van jachten, waarvan zij er in de toekomst zeer vele ligplaats zal bieden. Als we op het Havenplein rond kijken, valt ons oog allereerst op het standbeeld van Brou wershavens grote inwoner: Ja cob Cats, aan een ieder bekend. Hij werd in Brouwershaven ge boren (zijn geboortehuis staat er nog) op 10 november 1577 en het standbeeld werd opgericht in 1829. In 1655 schonk Jacob Cats zijn geboortestad een kostbaar boekwerk: een volledige verza meling van „al zijne wercken, zo oude als nieuwe”. Hij zou Vader Cats niet zijn als hij het niet aanbood met een gedicht, dat besluit met de veelzeggende woorden: Het sal nog leven in de tijt, als ghij en ick begraven sijt. Het stadhuis, nu in restauratie, heeft een prachtige gevel, die dateert van 1599. Het achterste gedeelte van het gebouw is ech ter veel ouder. Het stadhuis is volgens deskundigen een der fraaiste voorbeelden van de Vlaamse renaissance-stijl, die in ons land nog bestaan. Boven de ingang staat geschreven „Lex reipublicae conservatio” (De wet is de hoedster van het gemene best). In 1573 bezat het stadhuis volgens een oude bron nog „eenen becwaamen tooren”, ter wijl in 1840 nog wordt gezegd, dat het stadhuis een toren met slagklokken en een uurwerk be zit. De toren is nu verdwenen In 1820 werd het gebouw „ver beterd” uit de opbrengst van de gesloopte poorten. De monumentale vakantie niet nachtrust van en, maar ook buren-vakan- De afdeling Schouwen en Dui- veland van de vereniging „Tes- selschade-Arbeid Adelt” is van a plan om op zaterdagmiddag 4 juli van 2.30 tot 5.00 uur een bazar te houden in de Westhoek en nodigt daartoe alle inwoners en badgasten uit. Mevr. A. Lun- singh Tonckens-Tak is weder om zo welwillend haar huis en terras, Burgem. Scholderlaan 1 te Renesse, bschikbaar te stel len. U zult kunnen genieten van een grote verscheidenheid van artikelen, in diverse prijzen, door werksters van de afdeling Tilburg vervaardigd en verder bij mooi weer van een heerlijk kopje thee op het zonnige terras. „Tesselschade-Arbeid Adelt” is een reeds tientallen jaren be staande vereniging, die dames van alle gezindten die het min der goed hebben helpt, om gel delijk onafhankelijk te blijven of te worden. Dit zijn vaak da mes die door ziekten of zieken aar. huis gebonden zijn en de beschikbare uren benutten om thuis handwerk te maken, dat in depóts en op bazars verkocht wordt en waarop geen winst ge maakt wordt. Zij, die door ho gere leeftijd niet meer als werk neemsters geaccepteerd worden, anderen dfe onvoldoende pen sioen of alimentatie genieten, komen voor hulp in aanmer king. Het zijn evenwel niet alleen oudere dames die gesteund wor den, ook aan vele jonge vrou wen wordt jaarlijks een toelage voor studie uitgekeerd, waar door zij in de gelegenheid ge stéld worden zich een eigen be staan op te bouwen. Niet alleen universitaire studie, ook voor eenvoudige beroepen wordt ge holpen Deze toelagen worden zorgvuldig beoordeeld en behoe ven niet te worden terugbetaald. Namens het bestuur, E. P. Motmans-van der Feen. 2 Denkt u in uw i J alleen om de nachtrust 2 uw eigen kinderen, 2 om die van uw 1..— 2 tie-gangers. j J Breng 's avonds in uw om- J geving (door uw optreden) 2 rust en sfeer. J Laat vooral de radio een ge- J not voor u zelf zijn en geen 2 ergernis voor uw omgeving! 2

Krantenbank Zeeland

Schouwen's Badcourant | 1964 | | pagina 1