breed UIT Gerestaureerde zeeatlas in bibliotheek Typisch Zeeuws: de grenslinde Veel jeugd aanwezig bij kersttoernooi Goes Nieuw boek belicht Zeeuwse kinderdracht ,miH "WW FEESTCAFÉ KIEKIERIS Sqkinismqm Puzzel mee met De Bevelander I WINTERKOOPJESMARKT VOLGENDE WEEK DONDERDAG IN GOES en win kaartjes voor de film! W W I extra korting laatste week (t/m 13 januari) GRIEKSE AVOND met live muziek van LES GRECS 7 JAARGANG 52 - NUMMER 2 Blader gauw door naar pagina 17 WEKELIJKS HUIS AAN HUIS OP NOORD-EN ZUID-BEVELAND door Marja Minnaert 's-Heerenhoek Marktstraat 16 7 COTTON NIGHT (25. avond) Slaapdorp KW DONDERDAG 11 JANUARI 2001 7/15 17 11 DELSCHER bij: SALONIKI f*renslinden zijn te vinden op markante plek- kJken in het landschap. Soms geven ze de grens aan tussen oude ambachtsheerlijkheden: gebieden land die door de ambachtsheer ver pacht werden aan de boeren. Ook op drie sprongen of zwakke plekken in dijken komen deze bomen veelvuldig voor. r\e 'L'atlas de la mer' van Jaques en Caspar ^ZLootsman uit 1682 is van de ondergang ge red dankzij een donatie van het Loodswezen Regio Scheldemonden. Omdat de bijzondere atlas in zeer slechte staat verkeerde en de Zeeuwse Bibliotheek over onvoldoende midde len beschikt om de kostbare restauraties van oud bezit te kunnen financieren, heeft het Loodswezen besloten deze restauratie voor zijn rekening te nemen. ONDERNEMERS ORGANISATIE GOES Zondag 14 januari lisse: een lieflijk dorpje in de Zak van Zuid- IXlBeveland Bewonderd om haar natuur schoon en haar rust. Een oase om in te wonen, tenminste zo lijkt het. Geen drukke winkels, schreeuwerige uithangborden of verkeersop stoppingen. De afwezigheid van dit alles is een voordeel voor wie van rust houdt, maar het leefbaar houden van een dorpje van Nisse ver eist wel een actieve aanpak van de bewoners, aldus de voorzitter van de dorpsraad, Willem de Smit. In het afgelopen jaar verdwenen raak te het dorp haar bank, het consultatiebureau en de telefooncel kwijt. Dorpsraden Groepering Traditiegetrouw waren de zalen van Sport- I punt Zeeland in de dagen tussen Kerst en Nieuwjaar weer gereserveerd voor de jeugdspe lers uit de gemeente Goes, uit 's-Gravenpolder en Kamperland. Zij speelden daar het 29e Sport punt Zeeland Jeugdkerstzaalvoetbaltoernooi. F^ij uitgeverij De Koperen Tuin in Goes ver- Dscheen onlangs een nieuwe uitgave. In het boek 'Zeeuwse Kinderen op de kaart gezet' wordt een beeld geschept van de kleding die Zeeuwse kinderen in de eerste helft van de twintigste eeuw droegen. Actief V' V.. K i1 1 0113-351717 foto Anton Dingemanse (advertentie) (advertentie) Goes Reserveren gewenst Zaterdag 13 januari: BACK TO THE 80 Zaterdag 20 januari: HAVENFEEST VAN 'S-HEERENHOEK Avondvullend met de Havenzangers! Georganiseerd door de Koenkelpot Zaterdag 27 januari: CHUPA CHUPS PARTY Vanaf februari iedere 3e zaterdagavond van de maand Advertentieverkoop Redactie Bezorgklachten Uitgebreid colofon: plant worden, heeft een prak tische reden. Het wortelstelsel houdt de grond vast, waar door de dijk versterkt wordt. Echt oude lindes worden hoe langer hoe zeldzamer in Zee land. In de jaren zestig wer den zieke of in de weg staan de bomen zonder pardon ge rooid. Tegenwoordig wordt een stervende linde vervan gen door een nieuwe boom. Door de restauratie, die is uit gevoerd in het atelier van Ma- rijn de Valk in Middelburg, is Voorzieningen blijven dan op niveau". Bijkomend voordeel van Nisse is volgens De Smit dat er in het dorp geen sociale of religi euze groepering overheerst. „Dat maakt het voor nieuwko mers ook gemakkelijk om hier aansluiting te vinden. We zul len als bevolking altijd zelf ac tief moeten blijven om Nisse levend te blijven houden en daar zijn mensen voor nodig die de kar willen trekken". niet alleen verder verval tot staan gebracht maar kan het publiek ook weer kennisne- In het boek veertig ansichtkaarten die een mooi beeld geven van de Zeeuwse kinderdracht tussen 1900 en 1940. Dankzij de door het Loodswe zen mogelijk gemaakte restau ratie is een bijzonder stukje zeegeschiedenis opnieuw toe gankelijk en voor de komende generaties veilig gesteld. Wie meer wil weten over zijn of haar voorouders kan terecht bij een cursus genealogie voor beginners. Docent J.W. Zondervan: „Het allerleukst is het natuurlijk als je van adel blijkt te zijn. Niet eens vanwege het blauwe bloed, maar omdat je dan ver terug kunt gaan in de geschiedenis". Verder aandacht voor het boekje 'Toponymie van Baarland' en een opvoedingscursus voor alleenstaande ouders. Bij Cine City de films: Unbreakable, Drowning Mona, en Daar hoorden zij engelen zingen. Kindertheaterkwartaal gaat van start in Kwadendamme Howard Komproe treedt op in Vlissingen. In Lewedorp is een praktijk voor healing begonnen en Aannemingsbedrijf Van Sabben is verhuisd. gelukkige botsing met een te genspeler een dubbele been breuk op en ook hij moest naar het ziekenhuis. Het was voor het eerst in bijna 30 jaar, dat twee spelers een dergelijke zware blessure opliepen. De aanwezige verzorgers moesten verder wat pleisters plakken en bloedneuzen stelpen. Voor de eerste keer werden de finale wedstrijden voor de A- en B-ju- nioren op zaterdagavond ge speeld. Een succes, gezien de grote publieke belangstelling. De kosten van het toernooi worden voor een deel gedra gen door de hoofdsponsor Sportpunt Zeeland en subsi dies van de Goese Sportraad en de Gemeente Noord Beve- land. Verder heeft het bedrijfs leven in Goes, 's-Gravenpolder en Kamperland een flink aantal uren zaalhuur gesponsord. Wat de Smit stoort is het ste reotiepe beeld dat vaak ge schetst wordt van kleine ker nen. Zo heeft gedeputeerde Van Swieten - ook woonachtig in Nisse - zijn dorp onlangs nog een 'slaapdorp' genoemd. (0113) 273 000 (0113) 273 020 (0800) 023 1231 zie pagina zoekertjes pag. pag- pag. Delscher Mode Grote Markt 11-13 01 13 - 22 76 07 Beestenmarkt 10, Goes Tel. 0113-215715 BEW. EX /^ddel’ (Advertentie) boekblok opnieuw ingenaaid en werd de perkamenten band grondig onder handen genomen. de bevelander De linde komt van oorsprong niet in het wild in Zeeland voor. Toch werd de lindeboom veelvuldig in het Zeeuwse landschap neergezet. Te den ken valt bijvoorbeeld aan de karakteristieke leilinden die de Dorpsstraat in Wemeldinge sieren. Ook op pleinen is de leilinde een graag geziene gast. Dat lindebomen ook op zwakke plekken in de dijk ge- geschreven, ook in het boekje is opgenomen. Zo wordt ook nog op een andere manier een beeld van een tijdperk ge geven. Het boek 'Zeeuwse kin deren op de kaart gezet' is verkrijgbaar bij boekhandel De Koperen Tuin in Goes. en actief dorpsbewoner. Hij vindt het geen verlies dat de meeste voorzieningen verd wenen zijn. „Iedereen heeft nu een auto en Nisse ligt vrij centraal. De meeste mensen hier in het dorp hebben er geen last van. De voordelen van het hier wonen, de rust en de natuur, wegen daar ruim schoots tegen op". Nisse is een oud dorp. De al lereerste keer dat de naam voorkomt, is in een oorkonde van bisschop Dirk II van Utrecht, waarin gesproken wordt over de verdeling van stukken land 'te Nisse'. Dat was aan het eind van de 12e eeuw. Uit archeologisch on derzoek is gebleken dat Nisse vroeger een rond terpdorp ge weest moet zijn. Na de dem ping van de kerkgracht ont stond er een plein, waar schijnlijk rond het jaar 1326. In de loop der eeuwen kwamen er natuurlijk wel huizen bij, maar bij vergelijking van de eerste kadastrale kaart uit de periode 1820-1830 met die van nu, valt op hoe weinig Nisse veranderd is. Am bachtsheren hadden de lande rijen in bezit en de gewone bevolking bewerkte het land. Het Nisse van nu is een plaatsje van ongeveer zeshon derd inwoners met schitteren de huizen, monumentale pan den en herkenbare oude land- schapsvormen als kreekrug- gen en poelgronden. Maar bo venal is Nisse een plaatsje waar vrijwel geen voorzienin gen meer zijn. Dorpsraadvoor- zitter de Smit vindt dat geen prettige ontwikkeling. „Als je nagaat hoeveel nering Nisse vlak voor de oorlog had. Drie bakkers, drie slagers, een fiet senmaker, een dorpscafé en Wat er zou moeten gebeuren om te voorkomen dat dorpen ais Nisse wel een slaapdorp worden, is voor De Smit dui delijk: „Een gecontroleerde groei van de dorpen is nodig. De laatste uitbreiding is van 1994 en toen is het inwonertal met vijftien procent gestegen. Alle nieuwkomers krijgen ook bezoek van een dorpsraadlid die ze welkom heet en ze een eerste introductie geeft, dat bevordert de integratie. Een uitbreiding van het dorp op deze manier moet in de toe komst mogelijk blijven, ook voor de eigen bevolking. Deze grenslinde uit Nisse heeft zijn beste tijd gehad. Vlak naast de oude vermolmde boom (op de foto niet zichtbaar) is al een opvolger geplant. foto Anton Dingemanse ga zo maar door. Je hoefde toen het dorp niet af voor de meeste goederen. Nu is dat wel anders. In een jaar tijd zijn er al drie voorzieningen van het dorp verdwenen: het con sultatiebureau, de Rabobank en binnenkort de telefooncel op het Dorpsplein. Tegelijker tijd realiseer ik me dat deze ontwikkeling onvermijdelijk is. Het overkomt alle kleine ker nen". Tot 1970 was Nisse een zelf standige gemeente, nu hoort het bij de gemeente Borsele. En daar zijn de Nissenaren heel blij mee, volgens de Smit. „De gemeente Borsele heeft in alle kleine kernen dorpsraden in het leven ge roepen en alhoewel die geen bestuurlijke taken hebben, is het toch een groot goed. Een maal per jaar is er overleg tus sen de gemeente en de dorps raad en ook mag de dorps raad gemeenteambtenaren benaderen voor bepaalde kwesties. We voelen ons daar door zeker niet vergeten, maar feit blijft dat we afhanke lijk zijn van de voorzieningen in Heinkenszand". ting van TON (de trim- en ont- spanningsclub). „Ik ben er nu te oud voor, maar als ik kan ben ik nog steeds inzetbaar. Er zullen al tijd mensen nodig zijn die dit willen blijven doen". De Smit vult hierbij aan: „Van de loka le overheid moet dan ver wacht worden dat particuliere initiatieven ondersteund en onderhouden worden, want anders bestaat wederom de kans dat er geen gebruik meer van gemaakt wordt en dan bloedt het weer dood en alle energie zou dan voor niets zijn. En dan gaat een dorp pas echt slapen". Wel vindt hij het ook nodig dat de mensen zelf actief aan de leefbaarheid blijven wer ken. Als voorbeeld noemt hij de belangrijke evenementen in het dorp waarbij hij nauw betrokken was en de oprich- Op woensdag, donderdag en vrijdag speelden de E- en F-pu- pillen hun wedstrijden in zaal 3, waar drie velden waren uitge zet, zodat er zes ploegen tege lijk in actie konden komen. In deze zaal was het erg druk met ouders, grootouders, broertjes en zusjes, die hun favoriete speler kwamen aanmoedigen. Genieten van de sneeuw of gaan voetballen in de zaal. Die keuze was voor sommigen best moeilijk, vooral voor de jongste pupillen. Sneeuw heb je niet elk jaar in de Kerstva kantie, maar het kersttoernooi voor de jeugd is er al voor de 29e keer. Maar gelukkig hoef den ze niet de hele dag te voet ballen, zodat er voldoende tijd overbleef voor sneeuwpret! Zodoende waren bijna alle teams toch compleet. Er werden tijdens het toernooi in totaal 575 wedstrijden ge speeld, waarin 1847 doelpun ten werden gescoord, een ge middelde van ruim 3 per wed strijd. Bas Kouwenberg van de F-pupillen van Kloetinge scoor de het 1000e doelpunt en ont ving van de organisatiecom missie een bal. Helaas liep het voor enkele deelnemers wat minder mooi af. Op vrijdag moest Ivo Vrencken van Kloe tinge B1 per ambulance naar het ziekenhuis worden ge bracht met een beenbreuk. Op zaterdag liep zijn teamgenoot Marnix Hollemans bij een on- men van dit bijzondere werk. Vanzelfsprekend wordt de at las niet uitgeleend maar is zij in de bibliotheek te bewonde ren. Het historische werk wordt onder optimale klimato logische condities in de kluis van de bibliotheek bewaard. Bij de restauratie werd het pa pier gereinigd, de kaartbladen opnieuw gemonteerd, het Nog niet eerder verscheen er een boek waarin uitsluitend aandacht werd besteed aan de Zeeuwse kinderdracht. Op genomen zijn reproducties van veertig ansichtkaarten waarop kinderen staan afge- beeld, vergezeld met verhel derende teksten. De ansichten zijn afkomstig uit de collectie van Hans Lindenbergh uit Goes, de teksten werden ge schreven door Tom Meijer. De kinderdracht lijkt in veel gevallen op de kleding die volwassenen droegen in die tijd. Toch zijn er wel enkele verschillen. Meisjes droegen bijvoorbeeld andere mutsen dan vrouwen en meisjes jon ger dan vier jaar droegen al leen een wit gebreid of ge haakt mutsje. De zo karakteris tieke oorijzers werden gedra gen vanaf twee jaar. Heel jon ge kinderen kregen nog geen oorijzer, omdat dat gevaarlijk kon zijn bij het spelen. In de inleiding wordt duidelijk hoe Zeeland tussen 1900 en 1940 veranderde en wat de oorzaken zijn van het verdwij nen van de oorspronkelijke Zeeuwse dracht. Dat is op de eerste plaats een rechtstreeks gevolg van het opheffen van het geografische isolement waarin de Zeeuwse eilanden zich eeuwenlang bevonden en die juist de aanzet was tot het ontwikkelen van de meest prachtige streekdrachten. Maar ook het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog heeft er mee te maken: veel boeren jongens werden opgeroepen om te vechten aan de Belgi sche grens. Toen deze man nen na de oorlog terugkwa men, verruilden zij het zwarte boerenpak voor meer prakti sche 'burgerkleding'. Leuk is dat de tekst die op ver stuurde ansichtkaarten werd Conservator Ronald Rijkse toont de gerestaureerde zeeatlas. foto: Frank Husslage Willem de Smit, dorpsraadvoorzitter uit Nisse: „In een jaar tijd zijn er al drie voorzieningen uit de dorpskern verdwenen". Nisse is nog steeds leefbaar genoeg „Het vervelende van zo'n op merking is dat overheden ook een kleine kern als zodanig benaderen. De Zeelandbus bijvoorbeeld, een initiatief van de provincie, komt alleen in de grote dorpen. Op mijn ver zoek komt hij ook naar Nisse. Kijk, dat mensen veelal niet meer werken in dit dorp is lo gisch, maar er gebeurt van al les in Nisse. Bovendien pro beert diezelfde overheid na de schaalvergrotingen die op al lerlei gebieden zijn doorge voerd, nu tal van voorzienin gen weer terug te brengen in kleinere gemeenschappen. Kijk maar naar Amsterdam, daar zijn weer deelraden in wijken en ook in Goes pro beert men dat met de Goese wijkaanpak. Een moeizaam proces, omdat burgers zich maar weinig betrokken voelen bij veel activiteiten in de wijk. Zoiets is bij ons dan weer geen probleem. Neem bij voorbeeld het jaarlijkse schaapscheerderfeest en de rommelmarkt ten bate van de kerk. Het hele dorp doet er aan mee en dat komt de ge meenschapszin enorm ten goede". Eén van die mensen is Louis Lokerse, geboren Nissenaar •1- f A Z/ '4 i ;.;'s -- k 7'^'

Krantenbank Zeeland

Bevelander | 2001 | | pagina 1