Charles van Benterohem: een goed huisarts, maar een slecht fabrikant FORMAAT 50X70 CMS 3 B Geld centraal in brugklas show St. Willibrordcollege I 50% KORTING LIONKING Ben de Graaft Tapijt’ n xï.'.i'h'.iLA- r it* weekblad voor zuid- en noord beveland 19,95? 1 GRAND THEATER GOES 01100-15165 1 1 I I HTI.ilÈv Silil Ais’i r.ni'W». Woensdag 7 december 1994 - 46e jaargang no. 49 Verkocht 1 PILAAR 8 WiWWVWV •[v.a.f50,- l r 4 Fj 'r (Van een onzer redacteuren) 1L •e NEDERLANDS GESPROKEN VERSCHOORE l! 1 BERGEN OP ZOOM, Rooseveltln. 72-78 tel. 01640-50050 VLISSINGEN, Koudekerkseweg 9 tel. 01184-18414 Meekrap Zakenreizen van dokter Charles. Ook hij werd betrokken in de zakelijke escapades van zijn vader, te weten in de oesterteelt. GOES -- "Schoenmaker, blijf bij je leest!". Dat kan de con clusie zijn uit het levensverhaal van dr. Charles Albert van Renterghem. Hij was huisarts te Goes, en een heel goeie. Hij was ook zakenman te Goes, maar niet zo'n beste. BOUWMATERIALEN GOES 01100-15401 In Oranje Ook voor Nepal, Berber en Kelims Jarenlang genieten wij reeds uw vertrouwen. TAXATIE—REPARATIE—REINIGING KONINGSTRAAT 9 GOES TEL.01100-27101 I Verras eens iemand met een bioscoopbon! FILMPROGRAMMA VANAF 00. 8 T/M WO. 14 DECEMBER 1994 De voormalige meestoof in Wilhelminadorp. Een soortgelij ke fabriek liet Charles van Renterghem in Goes net buiten de Hoofd- of Havenpoort bouwen, ongeveer op de lokatie tussen de penthouse-appartementen en de Ringbrug. FOTO Dan maar oesters ANDY GARCIA MEG RYAN jO’ \.rrr J» GOEDE WIJN 5 BEHOEFT GEEN KRANS ï1 LEUK HÈ “B FLESJE WIJN KADO BIJ AANKOOP Avonturier 'n kamerbreed verschil sii>*6* jitb’lï i iA I biubmuüuï Dr. Charles van Renter ghem op 70-jarige leeftijd (Foto: Gemeentearchief Goes). 12 I, IC SCHOENMAKER HOU JE BIJ JE LEEST! Geldig tot 15 dec.'94 OOSTERSE Mffl 'r Geld. Dat was het thema van alweer de tiende brugklasshow o.l.v. muziekdocent Piet de Wit te. Inmiddels is een hele genera tie ouders en leerlingen van het St. Willibrordcollege meer dan vertrouwd met het fenomeen brugklasshow. In het weekend van 26 en 27 november konden ruim 1000 bezoekers zich over tuigen van de onverwoestbare kwaliteit van dit festijn. Voor veel nieuwe bezoekers blij ven de opening en de finale, de momenten waarop alle 200 brug klassers op het toneel staan, de momenten bij uitstek. "De rillin gen liepen over m'n rug, zo mooi vond ik het om zoveel jeugdig Jaarboek 1994 van de Heem kundige Kring Zuid- en Noord- Beveland. Het traditionele jaar boek bevat dit keer 7 artikelen. Eén ervan gaat over 'de arts die fabrikant werd'. De verhandeling werd geschreven door ex-wis- kundeleraar (en amateur-histori- cus) A.P. Buijs uit Kloetinge. de zich af in 1847. Samen met zijn broer stak hij een hoop spaarcenten in een groot zeil schip (een schoener), de 'Luctor et Emergo'. De broers Charles en Gerrit koersten als volleerde zeelieden naar Amerika. Vrouw en kinderen van dokter Charles bleven in Goes. De artsenprak tijk lag zo goed als stil. Er werden alleen nog wat medicijnen ver strekt. Maar dokter Van Renterghem liet zich niet uit het veld slaan. Hij besloot zijn fortuin (verkregen door het overlijden van zijn schoonpa) te investeren in han- De fabriek werd gebouwd op perceel D 992 langs het haven kanaal van Goes, juist buiten de Hoofd- of Havenpoort, ongeveer op de plek waar de Zaagmolen straat haaks uitloopt op het havenkanaal. In 1852 ging de fabriek van start. Om de fabriek ultramodern te kunnen uitrusten ging Van Renterghem vaak op zaken- De pogingen om de fabriek te redden hadden tot gevolg gehad, dat de patiënten er jarenlang (wéér) bij waren ingeschoten. Maar na 1861 had Van Renter ghem opnieuw tijd voor hen. Hij pakte zijn artsenpraktijk weer op en prompt had hij na korte tijd weer heel wat patiënten. Dr. Charles Albert van Ren terghem werd begraven op de algemene begraafplaats van Goes, naast zijn vrouw, en niet ver van zijn ten onder gegane meekrapfabriek 'Stad Goes'. van Troje, en bij het Gemeen tearchief aan de Wijngaard- (Het Jaarboek 1994 van de Heemkundige Kring is ver krijgbaar bij de boekhandels Vrijdag... Zaterdag Zondag.. .21.30 u. .21.30 u. .21.30 u. Overigens was deze Van Ren terghem niet de enige bekende telg uit de familie. Zijn zoon Albert Willem (1845-1927) was ook huisarts in Goes ('de won derdokter') en hij werd uiteinde lijk een nationaal bekend psy chotherapeut, die zelfs omging met Jung en Freud. Hij woonde aan de Grote Markt in Goes. In 1887 verhuisde hij voorgoed naar Amsterdam, waar hij het bekende Instituut Liébault sticht te, samen met schrijver Frederik van Eeden. Wie maakt van uw negatief een superafdruk op formaat 50x70cm voor maar luist! «uw PERZISCHE- EN OOSTERSE TAPIJTEN SAROUK De man vestigde zich in Goes, omdat hij met een Goese jonge dame was gehuwd. Zijn schoon ouders waren schatrijk. Telkens als een van zijn schoonouders overleed, beschikte het gezin Van Renterghem over veel geld. Maar de dokter koos telkenmale de verkeerde beleggingen. Uit eindelijk bleef er van dat familie kapitaal weinig tot niets over. De huisarts bewoog zich onder meer op het terrein van de scheepsrederij, de meekrapver- werking en de oesterteelt. In die perioden liet hij zijn patiënten vaak vele maanden aan hun lot over, evenals zijn vrouw en kin deren. Dan was hij in het buiten land op zakenreis of op avon tuur. De slotsom mag zijn: "Dok ters moeten dokteren. Ze moe ten niet de zakenman gaan uit hangen". Hoe kennen we de verhalen over de zakelijke capriolen van de 19e eeuwse dr. Van Renter ghem? Een tipje van die sluier wordt opgelicht in het Historisch De zaken gingen aanvankelijk uitstekend. De moderne fabriek, genaamd de 'Stad Goes', werd later zelfs uitgebreid met een futuristische garancine-afdeling, een soort chemische poet. Van Renterghem betaalde deze uit breiding (alsmede het uitkopen van zijn compagnons die niets in de plannen zagen) met het kapi taal, waarover hij kwam te beschikken door het overlijden van zijn schoonmoeder. S. reis naar Frankrijk. Daar was de kennis van de meekrapver- verwerking en de garancine- bereiding veel verder ontwik keld. Vaak nam hij op die rei zen zijn vrouw mee. Zijn patiënten bleven 'onverzorgd' achter. Maar als de dokter weer was teruggekeerd, keer den ook de patiënten weer snel terug. Want dokter was nu eenmaal een goede dokter. Goes, Grote Markt 7, 01100 16159 Middelburg, Lange Ceere 28 (naast ANWB) 01180 34225 Maar nog altijd had de dokter zijn les niet geleerd. Hij zocht in de jaren '60 van de vorige eeuw toch weer naar een zakelijke investering van zijn spaarduiten. In 1869 stapte hij met Chr. L. de Meulmeester (mede-eigenaar van de Goese brouwerij 'De Gans') in de nieuwe oestercul- tuur te Yerseke. Zijn zoon Jan van Renterghem werd directeur van de opgerichte handelsmaat- Na enkele maanden kwam dokter terug. Hij hervatte zijn praktijk, die al gauw weer even druk was als voorheen. De patiënten waren vooral afkom stig uit de 'kring van de minde re góden'. Ze woonden veelal op het platteland en kwamen vooral op dinsdag (marktdag) naar de gerenommeerde huis arts te Goes. Het scheeps- avontuur werd overigens een financieel debacle. De 'Luctor et Emergo' verging al op de tweede reis. Weg centen, weg investering! yr. De grafsteen van Henri van Renterghem (overl. 1896) op de l=,tl algemene begraafplaats van Goes. Henri was de jongste zoon de^zijn opa was" ïm'mersde van dokter Charles. Ook hij werd betrokken in de zakelijke hoofdpersoon in ons verhaal Maarook de meekrapfabriek ging na verloop van tijd naar de barrebiesjes. De meekrapcultuur viel op zijn bips. Dat had ver scheidene oorzaken: de vermin derde katoenexport vanuit Ame rika door de Burgeroorlog aldaar, de zeer grove waterverontreini ging, en de komst van syntheti sche kleurstoffen voor textiel. Kort na 1860 kelderden de prij zen, de malaise was compleet. Ook voor dr. Van Renterghem, de huisarts/zakenman. Zijn fabriek ging in 1861 failliet del en industrie. Door zijn vele dagelijkse contacten met land bouwers kwam hij op het idee om een supermoderne fabriek voor meekrapverwerking te stichten. Het landbouwprodukt meekrap werd geteeld voor de produktie van textielkleurstoffen. Through the good limo, through the bud times. elan te mogen aanschouwen," zeiden verschillende ouders na afloop. Een mooier compliment kan de bedenker van dit spekta kel, oud-muziekdocent Evert Heijblok zich niet wensen. De traditionele opening is geble ven, maar de tijd heeft niet stilge staan. De teksten van hofleve rancier Karei Lockefeer, docent Nederlands, zijn daar te scherp voor. Ook Piet de Witte, Fred de Ron en Jeroen Derks gebruikten hun pen. Piet de Witte zette praktisch alle liederen op muziek, hier en daar bijgestaan door basgitarist Fred de Ron. De show wérd ondersteund door een complete band, bestaande THE Albert Willem's zoon Antoine (een kleinzoon dus van onze huisarts/zakenman) 'schopte' het later óók tot landelijke bekend heid, maar dan in letterlijke zin. Hij was de eerste Zeeuw, die in het Nederlandse nationale voet balelftal speelde. Als zodanig komt hij ook voor in het bekende boek 'Negen Zeeuwen van Oran je' van Verkamman, Van Nijnat- ten en Van der Steen. Voetballer Antoine werd geboren in Goes, in het pand aan de Gro te Markt no. 7 (waar nu Foto Ver- schoore is gevestigd), maar hij woonde al twintig jaar in Amster dam toen hij in 1906 en 1907 enkele wedstrijden in Oranje speelde. Doch dit slechts terzij- Kodak EXPRESS B St. JACOBSPASSAGE 19 VLISSINGEN KREUKELMARKT 12 GOES GORTSTRAAT26 MIDDELBURG De zeer begaafde huisarts en wetenschapper dr. Charles Albert van Renterghem vestigde zich in 1835 in de stad Goes, na zijn huwelijk met Willemien de Witt Hamer uit Goes. Dat hij een levenslustig en avontuurlijk mens was, werd later ook beschreven door zijn zoon in diens autobiografie. Hij schreef over zijn vader onder meer: "Hij paarde een familiezwak aan ondernemersgeest en lust tot avontuur". (Het woord 'zwak' betekent hier 'voorliefde' - red.). Het eerste mislukte avontuur van huisarts Van Renterghem speel- schappij 'Triton', zoon Henry werd buitenlands agent, met name voor de export naar Enge land. Hoewel de zoons naar buiten toe de leidinggevende figuren van de handelsonderneming 'Triton' waren, bleef vader Van Renter ghem feitelijk aan de touwtjes trekken. Zijn interesse in de geneeskundige praktijk nam weer snel af. De patiënten kon den de boom weer in. Een pilletje of poedertje konden ze nog wel krijgen, maar de dokter kregen ze nauwelijks meer te spreken. Dokter was weer zakenman geworden. levensgroot spaarvarken. Ook waren er duizenden bankbiljet ten gedrukt, waar het publiek van onder de 8 jaar letterlijk bovenop dook als er weer met bliljetten gestrooid werd. Achter het toneel had docent Jeroen Derks de touwtjes weer prima in handen, bijgestaan door verschillende collega's en tientallen boven- bouwleerlingen. Ineke Deen ver zorgde met o.a. Corina Schijf de grime. De vier presentatoren Lotte Adrianow (het lotje uit de loterij), Batine Steketee (de vrouw van Ronald Koeman), Annette van Mil (toekomstig tenniskampioe ne) en Wendy Bauer (ik zoek een rijke oude man) wisten zich uitstekend in te leven in hun rol len en improviseerden er lustig op los. Gelukkig werd alles op video vastgelegd door Frans Peeters. De nieuwe rector, dhr. F. v.d. Knaap, werd aangenaam verrast door zo'n bundeling van talent. Na afloop werd het nieuwe the ma voor volgend jaar bedacht: Wat een kunst. Met zoveel talent in huis wordt dat een koud kunst je. 'T* De zaken marcheerden aanvan kelijk prima, maar opnieuw pak- De Koperen Tuin en Het Paard ten zich donkere wolken samen boven het bedrijf van Van Ren terghem. Kort na zijn dood (eind straat 3 te Goes. Prijs 35,- 1890) ging het oesterbedrijf in voor leden, ƒ45,- voor niet- Yerseke over de kop. Niet door leden). economische tegenslag, maar door klimatologische omstandig heden: tijdens de zéér strenge winter van 1890/1891 vroren alle oesters dood. uit Arne van Bussel (drums), en de leraren Rob van Soest (gitaar), Fred de Ron (basgitaar), Wim de Pundert en Tom Goosen (trompet) en Frank Maurer (trom bone). Elk van de 8 klassen mocht 2 lie deren op de planken zetten bin nen het thema geld. Titels als: Spaarvarken, Zit je goed met een joet, Het bankwezen en Zak geld, wekten dan ook geen ver bazing. Een van de mooiste nummers, door het arrangement en door de toneelaankleding werd: Fortuna. Op dat toneel waren als vanouds de floormanagers Robert van Kampen, Marcel Schouwenaar, Erik Traas en Martijn Jansen bezig als rotsen in de branding. Het geluid was in veilige handen bij Eric Prent, terwijl Raymond Bouwmeister het licht verzorgde. Jeroen van Dongen bediende de volgspot en Dankert Geene ver toonde tekstdia's. De attributen werden gemaakt door de conciërges van de school, Peter de Jong en Robert Verbruggen. Zo waren er een prachtige roulettetafel, een ijsco kar, een flipperkast en een Donderdag20.00 u. Vrijdag19.00 u. Zaterdag14.00-19.00 u. Zondag14.00-19.00 u. Maandag, dinsdag20.00 u. Woensdag14.00-20.00 u. De heer en mevrouw Van Overveld zijn door gaans samen op boodschappenpad. Men is zeer prijsbewust en is er heilig van overtuigd dat Jan Bruijns de goedkoopste is. ”Ik heb wel eens de proef op de som genomen door bijna dezelfde artikelen bij een andere winkel te halen. Het scheelde maar liefst vijfentwintig gulden. En dan had ik nog niet eens een win kelwagen vol. Moet je kijken wat je per maand en per jaar bespaart. Gewoon door hier de boodschappen te halen”, zegt mevrouw Van Overveld. Dat ook zij het prijsbewust winkelen met de paplepel kreeg ingegoten, blijkt uit het feit dat ze als kind altijd met haar moeder bij Jan Bruijns te vinden was. Voor de heer Van Overveld ligt dat anders. Toch is ook hij overtuigd van de juiste keuze: ’’Meest al koppelen we de wekelijkse boodschappen aan een gezellige middag winkelen. Wij zijn regelmatig bij diverse filialen te vinden. Waar we ook zijn, altijd hangt er een vriendelijke en rustige sfeer. De winkels zijn overzichtelijk en je kunt overal goed bij. En de prijzen zijn natuurlijk prima. Daar valt niet aan te twij felen. Je hoeft alleen maar de advertenties in de karanten met elkaar te vergelijken, of wat mijn vrouw zegt, bij een andere winkel de n n ui De heer en mevrouw Van Overvela: Moet je kijken wat je boodschappen te halen en je weel prec.es per nmnd pe, bespaarl- je aan deze supermarkt hebt! Duidelijker kan het niet. Zeker niet wanneer man- en vrouwlief dezelfde mening zijn toegedaan. Mevrouw Van Overveld tot slot: ’’Eigenlijk hoef je maar een beetje prijsbewust te zijn om te weten dat je hier het goedkoopst terecht kunt. Toch blijven er mensen die liever meer betalen voor hetzelfde pro duct en dezelfde kwaliteit. Als al die mensen één keer bij Jan Bruijns hun boodschappen zouden doen, waren ze meteen verkocht. Neemt U dat maar van mij aan!” i «K fH 1

Krantenbank Zeeland

Bevelander | 1994 | | pagina 1