AXELSCHE COURANT™ r NIEUWS- EN ADVERTENTIEBLAD VOOR gSl ZEEUWSCH-VLAA ND EREN. No. 104. Verschijnt elke Woensdag en Zaterdag. WOENSDAQ 19 SEPTEMBER 1945. 50e JAARGANG. V. J Adres Redactie en Administratie: Markt 12 Drukker-Uitgeefster: Firma J. C. VINK AXEL Hoofdredactie: T. C. VINK - van VESSEM j Korte dagelijksche notitie's rond de bevrijding van Axel loor de Polen als onderdeel van de geallieerde strijdkrachten. (Door C- Smies) Zaterdag 2 September 1944. Er hangt iets in de lucht I Je kunt iet merken. Wat, dat kan niemand leggen, hoewel reeds thans geruchten Ie ronde doen van vluchtende Duit- chers, die op den grooten verkeersweg 3entAntwerpen onophoudelijk door le Geallieerde luchtmacht worden ge- lombardeerd. Wie zal zeggen of het po is Een feit is, dat de gehele niddag gedreun wordt gehoord. Komt iet van bombardementen of van andere mtploffingen Niemand weet het. o- Zondag 3 September 1944. Na de n**rgenkerkdienst komt een teefje "aar me toe en ze§t: »üe Engelschen hebben de Belgische grens eeds overschreden en zitten in Door nik". Zou het waar zijn? Zoo'n snelle ipmarsch lijkt tè fantastisch 1 Maar och, het zül waar zijn, want zoowaar, net de tram vertrekt een half uurtje daarna het gezin van den landwachter Pieterse. Pieterse zelf is gewapend met zijn jachtgeweer, want hij moet de Engelschen gaan tegenhouden Daarom begint hij waarschijnlijk reeds een „ordelijke terugtocht" 1 Ook Kohier, de directeur der gem. gasfabriek schijnt te zijn vertrokken. Ja, zoowaar, de burgemeester P. M. Smallegange, beter bekend onder den naam van Piet Surrogaat, vertrekt met zijn gezin 1 Niet uit angst, o nee, het is „op last van den Leider 1" Morgen zal ter gemeentesecretarie blijken, dat de burgemeester zijn post niet heeft ver laten, want uit een kort briefje, dat de gemeentesecretaris op zijn bureau vindt, blijkt dat hij even zijn vrouw is gaan wegbrengen, in verband met de slechte treinenloop kan het echter wel even langer duren voor hij terugkomt, zoo schrijft hij. ja, dit duurt zeker lang, want nu ik dit neertik op 14 Mei 1945 is hij nog steeds niet terug. Echter, er :s kans, dat hij thans terug kan komen, -nt hij schijnt nu in Geallieerde ihanden te zijn. Wellicht had hij niet {gedacht dat hij op deze manier zou ïerugkeerenMaar ik dwaal af. Op dezen dag rijdt de trein van de toQ- MechelenTerneuzen voor het laatst. Het zal dus zeer waarschijnlijk gaan spannen I o— Maandag 4 September 1944. Vanmorgen zijn bijna alle N.S.B.ers vertrokken. De waatn. burgemeester verschijnt ter gemeentesecretarie. De rams van de Z.V.T.M. rijden vandaag 'oor het laatst. Weer dolle geruchten, emand vertelt ons absoluut zeker te veten, dat de Geallieerden St. Nicolaas- Waes (B.) in hun bezit hebben. Een mder vertelt dat de geallieerden reeds voorbij Gent zijn. Voorposten zijn reeds aan Terdonck (B.) gesignaleerd Wij zien thans reeds vluchtende, pardon, terugtrekkende soldaten te voet, per Sets, op karretjes enz. Dinsdag 5 September 1944. Reeds zeer vroeg in den morgen vorden we gewekt door, naar we lenken geweerschoten, die komen uit le richting Sluiskil. Nu is de bevrijding lan toch wel heel dichtbij I Een buur- itan zegt: „Wanneer dit voorposlen- jevechten zijn, dan is dit een oorlog tit de middeleeuwen in plaats van een noderne oorlog!" Het vuren blijft 'oortduren. Omstreeks 11 uur in den oormiddag een paar zeer zware ont- iloffingen. Zie je wel, de teruggen op Sluiskil gaan reeds de lucht in! Wat blijkt echter: 's Nachts was een lange munitietrein aangekomen te Sluiskil, waarbij o.a. het spoorweggeschut van Calais werd meegevoerd. Deze trein was door de moffen in brand gestoken. Dat was het geweervuur en het op blazen der bruggen geweest! Alweer een desillusie De bevolking verkeert vandaag in een bevrijdingsstemming. Het is daar voor ook „Dolle Dinsdag". Onophou delijk trekken Duitsche troepen op alle mogelijke voertuigen en ook velen te voet in de richting Terneuzen, waar zij trachten de Schelde over te steken, Fietsen worden gevorderd, leder ver wacht elk oogenblik de geallieerden. Door sommige heethoofden wordt ge tracht winkels van N.S.B.ers te plun deren. Daarom geeft de gemeente secretaris (de wnd. burgemeester is ook niet meer op het gemeentehuis verschenen) een proclamatie uit, waarin wordt aangemaand de orde en rust te handhaven. Daarna neemt Ds. Van Oeveren thans reeds de taak van waar nemend burgemeester op zich, zooge naamd om de orde en rust te hand haven, maar de grond van de zaak was, dat het gemeentelijk bestuurs apparaat in Axel op dezen 5en Sept. 1944, dezen „Dollen Dinsdag" reeds aan de handen der gehate moffen en der niet minder gehate N.S.B.ers werd ontrukt en werd gelegd in handen van de goede Nederlanders, die H. M. de Koningin en het zgn. Emigranten comité in Londen erkenden en eerbie digden als de Koningin van het Neder- landsche Volk en de werkelijke, eenige Nederlandrche regeering Ook de ordedienst treedt reeds op, doch moet zich later weer terugtrekken. o— Woensdag 6 September 1944. Ntig steeds hekken Duitsche troepen door Axel. Alle 4 richting Wester- Schelde. o— Zaterdag 9 September 1944. in den nacht zijn vele Duitsche militairen Ax.:l binnen gekomen. Dit duurt tot den avond. Wat een ar moedige troep is datAlles te voet. Als officieren zijn er bij o.a. Major Lais, Major Links, Major Werner. Later volgt Luitenant-Generaal Neu mann. Op het gemeentehuis heerscht een enorme drukte in verband met de vordering van voedsel enz. Omstreeks zes uur in den avond een pracht-aanval van Geall'eerde ja gers op troepentransporten in de buurt van Absdale en Zuiddorpe. Vele moffen sneuvelen. o Zondag 10 September 1944. In de kerken worden 's morgens korte diensten gehouden in verband met de bijzondere omstandigheden, 's Middags is er geen d'enst. Vele fietsen worden vandaag gevorderd. o— Maandag 11 tot en met Donderdag 14 September 1944. De Duitsche troepen trekken ge deeltelijk door in de richting Terneuzen, totdat Donderdagavond bijna alle mof fen vertrekken. Ook de Geneiale Staf. Dat is een goed teekenlaat nu de Tommies maar komen 's Avonds wordt de Axelsche brug geladen met springstof. Omstreeks 9 uur worden verschillende bruggen in den omtrek opgeblazen. De Axelsche brug echter nog niet. Onder de be volking heerscht onrust wegens het gevaar van het opblazen dezer brug. Vele bewoners van de Zeestraat ver trekken naar andere deelen der stad. Bij verschillende inwoners schijnt nieuwe inkwartiering te zijn aangezegd. Het gerucht gaat, dat eerst de pantser troepen, SS-mannen en anderefront soldaten over de brug moeten zijn, voor deze de lucht in gaat. o— Vrijdag 15 September 1944. De spanning stijgtDoor ambte naren van den distributiedienst wordt gerapporteerd, dat de Polen achter Koewacht zijn. leder oogenblik wordt het opblazen der brug verwacht. Uit de richting Gent is het geschutvuur duidelijk hoorbaar. Men zegt, dat dit de „Sherman-tanks" zijn, die daar opereeren. o Zaterdag 16 September 1944. De veearts meldt, dat de Polen te Koewacht zijn. Het is duidelijk, dat er vandaag iets zal gebeuren. Maar wat De spanning is tastbaarZoo nu en dan geschutvuur van de Duit- schers. Zij schieten in zuidelijke rich ting. Een enkele maal komt een gra naat uit die richting. Ongeveer half drieNog geheel onverwacht begint de Poolsche artillerie te blaffen en zijn granaten op Axel te strooien. Voor namelijk liggen de Zeestraat, West- siraat en Koestraat onder vuur, doch ook in andere deelen der stad ploffen de granaten Geallieerde jagers werpen verscheidene bommen af in de kom en daarbuiten de brug wordt opgeblazen De aanval is begonnen 1 De eerste slachtoffers zijn echter reeds te be treuren Vanuit de kelders is eenige uren later duidelijk te hooren, dat er straat gevechten aan den gang zijn. Het vuren in de straten houdt echter weer op en de aanval schijnt afgeslagen te zijn. Een nieuwe desillusie In de avonduren gaan verschillende landbouwschuren in en rond Axel in vlammen op. Moedwillig in brand gestoken door de moffen 1 o— Zondag 17 September 1944. De aanval verplaatst zich ten oosten van Axel in de richting Kijkuit. In deze richting is zwaar geschutvuur te hooren. Vele inwoners trekken uit de stadzij denken in de omgeving van Axel veiliger te zijn dan in de kom, omdat de plaats juist aan den rand van het inundatie gebied ligt. Verdei mets bijzonders. —o Maandag 18 September 1944. Het vuren komt nog steeds uit de zelfde richting als gisteren. Vol ver wachting en vol spanning is de be volking. Komt er dan nooit een eind aan Uit de richting Terneuzen ko men, evenals gisteren nog steeds ver- sche Duitsche troepen, die de ver moeiden aflossen. o— Dinsdag 19 Septembel 1944. Wat zal deze dag ons brengen Er hangt 's morgens een zware, dichte mist. Angs'ig vraagt men zich af, of de mist ons voor- dan wel nadeel zal berokkenen. De een zpgt„Goed weer", doch de ander „slecht voor ons*. Maar.... de optimisten hebben het gewonnende mist brengt uit komst 1 Ongeveer 3 kilometer ten oosten van Axel gelukt het den Polen een brug te slaan over het kanaal Axel- Huist, onder dekking van de zware mist. De Duitschers trekken weg van de boerderijen rondom Axel. Heel zenuwachtig vertellen zij, dat de Geal lieerden nu spoedig zullen komen Het granaatvuur wordt verspreid. De granaten vallen zoowat overal in de poiders, rond de hofsteden, waarvan de Duitschers juist zijn vertrokken, op de wegen enz. Daartusschen zwaar mitrailleurvuur, dat steeds dichterbij komt uil de richting Beoostenblijpolder. De Polen 1 Ongeveer 3 uur in den namiddag komen de Polen, onze bevrijders, als een deel van de geallieerde legers onze plaats Axel bevrijden van het moffenjuk 1 Nog wel wordt Axel den daaropvolgenden nacht beschoten door de Duitsche artillerie, maar we zijn VRIJVRIJ I VRIJ 1 Doch, we zijn niet vrij als de anar chisten. We zijn vrij in gebondenheid aan onze wettige overheid. We kunnen niet peggen: „Nu kunnen we doen, wat ons hartje begeert". Neen, we moeten de vrijheid gebruiken om te werken met alle krachten die we be zitten te werken aan den wederop bouw van een nieuw, eensgezind, sterk en krachtig Koninkrijk der Nederlanden. Daarom DANK Dank aan onze Koningin en aan onze Regeering, omdat zij niet in Nederland bleven, maar den strijd van uit Engeland voortzetten en bleven werken aan onze bevrijding. Dank aan de Geallieerden, die door hun legers de vrijheid hebben be vochten. Dank aan de Polen, die als onder deel van die geallieerde legers Axel hebben bevrijd en hun leven voor onze vrijheid hebben ingezet. Dank bovenal aan God Almachtig, Die den verdrukker heeft willen ver nietigen, Die de Geallieerden, onze Koningin en de Regeezing heeft willen gebruiken als middelen om den vijand te verdrijven en ons de vrijheid te hergeven. Laten we deze vrijheid op de juiste manier gebruiken en benutten EXTRA GAS VOOR TANDARTSEN EN TANDTECHNICI. 's-Gravenhage, 13 Sept. Plaatselijk kan, indien de door de gasfabrieken beschikbaar gestelde hoeveelheid kolen zulks toelaat, aan tandartsen voor- loopig een gasrantsoen van 10 M8 aan gas per periode extra worden toege kend en aan tandtechnici een zeker percentage van hetgeen als hun nor male verbruik kan gelden. Belang hebbenden dienen zich tot het plaat selijk gasbedrijf te wenden. BIJZONDER CERECHTSHOF TE DEN HAAG. Het Bijzonder Gerechtshof deed uitspraak in de zaak tegen E. de Kerf, zonder beroep, wonende te Axel, die in 1943 in dienst van den Nederl. Landstorm (de later genoemde vrijwil lige S.S.-brigade Nederland) was ge treden. Daarbij had hij in Februari 1945 aan razzia's bij Apeldoorn deel genomen, waarbij verschillende Neder landers werden gedood. Het vonnis luidde20 jaren gevan genisstraf met ontzetting uit het kies recht voor het leven. Verlof tot cas satie werd verleend. DE VERVANGING VAN PASMUNT. 's-Gravenhage, 14 September. In de gehouden persconferentie over de pro blemen der geldsaneering deelde de minister van Financiën, prof. mr. P. Lieftirck, wat betreft de vervanging van pasmunt nog het volgende mede Brons, en andere metalen noodig voor de vervaardiging van nieuwe pasmunten zijn momenteel moeiiijk te verkrijgen. Het zilvergeld is in ons land aan wezig. De regeering had reeds over wogen dit in circulatie te brengen, doch men heeft hiervan voorloopig af gezien, daar dan het gevaar dreigt, dat dit zilvergeld verdwijnt door op potten of wordt uitgevoerd of ver smolten. Het zal eventueel mogelijk zijn het nieuwe zilvergeld na de geldsaneering in omloop te brengen, doch de minis ter achtte het hiervoor noodzakelijk, dat er eerst op het gebied van ons geldwezen meer rust zal heerschen. De Duitschers hadden bij de inle vering van zilvergeld slechts 2 pCt, binnengekregen. Abonnements prijs i Losse nummers 5 ct. Kwartaal- abonnement AXEL binnen de kom fl. 1.25 Alle andere plaatien 11. 1.55 f Advertentieprijs 7 ct per m.m. Ingezonden Mededeelingen 15 ct per m.m. Kleine Advertentièn (maximum 8 regels) 1 5 regels 62 ct. ie^re regel meer 12 ct. extra dienstaanbiedingen 52 ct.

Krantenbank Zeeland

Axelsche Courant | 1945 | | pagina 1