Nieuws- en Advertentieblad voor Zeeuwsch-Vlaanderen, No. 59. VRIJDAG 30 OCTOBER 1 93 J 47e Jaarg. J. C. VINK - Axel. Kerkhervorming. FEUILLETON. De onzichtbare hand. Binnenland. Dit blad verschijnt eiken Dinsdag- en Vrijdagavond. ABONNEMENTSPRIJS: Per 3 maanden 75 Centfranco per post 1 Galden. Afzonderlijke Nos. 5 Cent. DRUKKER-U1TGEVER Bureau Markt C 4. Telef. 56. - Postrek. 69265. ADVERTENTltN van 1 tot 5 regels 60 Centvoor •Ikon regel meer 12 Cent. Groete letters worden naar plaatsruimte berekend. Advertontiën worden franc® ingewacht, uiterlijk tot Dinsdag- en Vrijdagvoormiddag 11 ure. Morgen 31 October is daar weer de dag, dat de kerkhervor ming van 1517 wordt herdacht en vanzelf ook weer naar voren komt de figuur van dr. Maarten Luther. In Gods kracht vond hij den moed om zich te verzetten tegen het gezag, dat menschen zich hadden aangematigd en een re volutie op godsdienstig gebied ontstond, welke tot op heden nog voortwoedt over de gansche wereld. Het is hier niet de plaats om te betoogen in hoeverre deze hervorming zegenrijke gevolgen heeft gehad voor een bepaald deel van de menschheid. Helaas zijn daar ook onder degenen, die het Protestantsche, of welk geloof ook, prediken of voorstaan, nog voorbeelden genoeg, van mis bruiken en wangedrag. Maar als we willen wijzen op een zegen, die de hervorming na langdurig en heftig verzet heeft gebracht, dan is dat op den zegen voor allen de v r ij h e i d van geloof. En waar nu in den mo dernen tijd, of liever in den tijd, waarin de moderne opvattingen omtrent geloot en ongeloof van dusdanigen aard zijn, dat die vrijheid in 't gedrang komt, daar zouden we alle geloovigen willen toeroepenziet toe, dat gij uwe vrijheid weet te handhaven. We sluiten ons in dit verband aan bij hetgeen een predikant schreefWaker, wij zoo zegt hij voor datgene, wat wij ons heilig recht mogen noemen. Laat ons weerstand bieden aan de pogingen van hen, die ons, wat ons godsdienstig en zedelijk leven aangaat, opnieuw aan banden zouden willen leggen. Onze vaste stelregel zij hetniets te gelooven en niets te doen, wat tegen ons geweten strijdt. Doch, willen wij zeiven vrij zijn, wij moeten ook de vrijheid aan anderen gunnen. Of zouden wij dit niet kunnen doen Zou den er dan wel eens mannen kunnen opstaan, die de hun ge- 3) ln bet voorbijgaan was ik met mijn afdruk bfj een smid geweest, die me beloofde over twee unr mijn diplicaat gereed te hebben, een belofte, die hij ook hield. Toen reed ik voldaan met mijn tweeden sleutel naar bet kasteel terug. Dien avond na het diner biljartte ik een paar unr met den jongen de Mar- tignac, dronk een kop koffie en ging naar mijn kamer, met de verklaring, dat ik vreeseiijk vermoeid was. Paul knikte en zei dat hij zich ook moe voelde. Dat strookte met mijn plan nen, want ik had het huis liefst zoo spoedig mogelijk in rust. Ik deed de deur van mijn kamer op slot en haalde toen van onder mijn bed waar ik ze vroeger in den avond verborgen had de stukken van een oude wapenrusting te voor schijn, die ik kans had gezien onge merkt uit de wapenkamer te transpor teeren. Er bevond zich een maliën kolder bij en ook een maliekap om het hoofd te beschermen. Ik gespte de stukken van de wapen rusting om, kwam tot de conclusie, dat die deksels ongemakkelijk zaten en deed den maliënkolder erover heen aan. Ik heb geen verstand van oude wapenrustingen en uit wat ik er sedert dien van ben te weten gekomen, leid ik af, dat ik gedeelten van twee gar- hituren, om het zoo maar eens te noemen, te pakken heb gehad Maar schonkene vrijheid op zoodanige wijze misbruikten, dat zij het gansche Christendom omverwier pen Daarvoor behoeven wij niet bevreesd te zijn. De ge meente van Christus is sterk ge noeg om het ongeloof te be schamen. Geen geweld evenwel moeten wij te baat nemen orn de waarheid te doen zegepralen. Dat heeft Jezus ook nimmer ge daan. Maar wij moeten er op aandringen, dat ieder met ver werping van alle menschengezag, zijne eigen overtuiging kan uit spreken en volgen. Dan zal het tegenovergestelde plaats grijpen van hetgeen in de Middeleeuwen geschieddeHet Evangelie van Christus Jezus zal steeds helder der uitblinken. Zien wij intusschen maar toe, dat wij het toonen in ons gansche levensgedrag, dat wij in alle op zichten ons zeiven beschouwen als dienstknechten van Christus en ons door Zijn Geest laten besturen zoowel in den huiselij- ken kring als in de Maatschappij, hetzij wij iets anders doen. Dan alleen zijn wij ware Protestanten. Maar dan ook alleen zal Jezus ons als zijne ware discipelen er kennen. Onthallingan over de commanlsten. Dezer dagen is een deel van het archief der Communistische Partij in ons land door aankoop in handen gevallen van de z.g. „Bezem"-groep, die zich fascis tisch noemt. In verband hiermede ontleenen wij aan „De Tijd" het volgende Een onzer medewerkers heeft een kijkje kunnen nemen in de stukken van den meest uiteen loopenden aard, welke het archief bevat. Zoo blijkt, dat de com munisten 680 bedrijfscellen in fabrieken en inrichtingen van Nederlandsche industrie hebben. Die van de N. S. F. staan onder een afzonderlijke leiding, evenals die van de metaalbedrijven, terwijl hoe dan eok, ik voelde me er aller belabberdst in, epgegropt en onge makkelijk en niet in staat mijn armen en beenen op een natuurlijke manier te bewegen. Maar hetgeen ik ging ondernemen, maakte een behoorlijke bescherming van mijn lichaam nood zakelijk. Over het geheele zaakje trok ik mijn chambercloak aan mijn revol ver liet ik in den eenen zak ervan glijden, mijn bliksemlicht-apparaten in den anderenmijn electrische zak lantaarn nam ik in de hand niet brandende natuurlijk. Toen ik klaar was ging ik naar buiten op de gang en luisterde. Mijn toebereidselen hadden gerui- men tijd in beslag genomen en ik zag dat de groote hal en het trappenhuis donker waren. Het heele huis was in rust, Ik deed een paar stappen terug, sloot de deur van mijn kamer, sloop toen zoo sacht mogelijk, oppassend dat mijn metalen kleedij niet kletterde naar de hal en liep de gang in die naar de kapel voerde. Ik bereikte de deur en probeerde den sleutel. Die paste perfect en een moment later stond Ik in de kapelDe deur had ik onmiddellijk achter mij op slot gedaan en om mij heen was niets dan tastbare stilte en een duis ternis, waarin ik alleen de omtrekken van de glas-in*lood vensters heel vaag kon onderscheiden. Het zou kinderachtig zijn om niet te erkennen, dat er een beklemmend gevoel van verlatenheid over mij kwam. Tracht jullie je maar eens voor te stellen dat je daar zeif in het pik donker stond, met niet alleen die oude legende in je gedachten, maar ook met hetgeen den valet*de*chambre pas overkomen wal, géén legende maar de Limburgsche Staatsmijnen aan een spionnagestelsel van Duit- schen oorsprong zijn overgeleverd. Met de leiding van bepaalde intellectueele stroomingen schijnt zich dr. Rutgers te Amersfoort bezig te houden. Journalisten en leden van de z.g. gestudeerde beroepen kunnen slechts met de grootste voorzichtigheid tot de organisatie der C. P. H. en na langdurigen proeftijd worden toe gelaten. Er bestaat een school voor de kadervorming van de cellen-lei ders, inspecteurs en met de op hitsing belaste propagandisten. Dit instituut is gevesiigd te Am sterdam. De ondergrondsche organisatie zelf der Nederlandsche commu nisten zou men een proletarische vrijmetselarij kunnen noemen. Er behooren ook verscheidene be kende leden der S. D. A. P., het N.V.V. en N.A.S. tot de ingewij den, o.a. de dienstbode van den heer..A. B. Kleerekoper. De heeren dr. Koch te Amster dam en het Kamerlid Lou de Visser behooren wel tot de ver trouwenslieden in den Nederland- schen raad, maar op hun beurt staan zij onder de Duitsche lei ders Asschenmacher, Moritz en de inspecteurs der Executieve te Keulen. De laatstgenoemde heeren zijn het ook, die namens de Centrale te Moskou want daar wordt ten slotte aan de draadjes ge trokken het Nederlandsche Sovjet-blad „De Tribune" finan cieren. Volgens deze documenten blijkt, dat deze steun in baar geld jaar lijks een ton gouds bedraagt. Daar een jaar of wat gleden de Keulsche heeren persoonlijk gedurende vijf maanden de zaak hebben beheerd en toen tot de ontdekking kwamen, dat van het geschonken geld de zak van sommige Hollandsche commu nisten te rijkelijk werd gespekt, wordt elke vijf weken tienduizend gulden naar Holland overgebracht. Voorts wordt gepubliceerd de „Tweede Politieke Brief van het pure, verschrikkelijke werkelijkheid 1 Neen hoor, ik veelde me heelemaal niet op m'n gemak; ik had de sen satie of er iets onzicktbaars op me afkwam door de lucht van de kapel. Maar ik moest doorzetten er zat niets anders op Ik begon met mijn electrische zak lantaarn aan te knippen en onderzocht de geheele ruimte; in ieder hoekje en gaatje liet ik het schijnsel van mijn iamp spelen. Ik ontdekte niets bijzon ders. Bij de altaarnis liet ik den licht bundel op den dolk vallen. Daar hing hij. boven het altaar, rustig, ik zou bijna zeggen onschuldig Ik voltooide mijn tocht door de kapel en steeds meer werd ik mij be wust van de vreeselijke verlatenheid, die hier heerschtede stilte was afschuwelijk, en kil dat het er was kil 1 Tenslotte liep ik naar de plek, waar ik mijn camera had laten staan, gericht op het altaar. Ik had een plaat onder het statief klaargelegd, schoof die in het chassis, trok den atsluiter open en opende ook de lens. Daarop haalde ik mijn bliksemlicht-apparaat uit mijn zak en deed het ontbranden. Een felle lichtstraal j even was het heele inte rieur van de kapel zichtbaar, toen weer volslagen duisternis. Bij het schijnsel van mijn zaklantaarn schoof ik den afsluiter dicht en keerde het chassis om, zoodat ik een ongebruikte gereed had voor een volgende op name. Toen ik daarmee klaar was, ging ik even op een van de kerkban ken zitten, dicht bij mijn fototoestel. Ik kan niet precies zeggen, wAt ik verwachtte dat zou gebeuren, maar ik had het sterke gevoel ik mag wel teggen de overtuiging) dat tich iets Partijbestuur" (de Communisti sche Partij Holland). De brief is gedateerd 31 Juli 1928 en luidt als volgt „De Communistische Partij Hol land kan met recht een filiaal inrichting genoemd worden der U.S.S.R.zij toch verkrijgt vanuit Sovjet-Rusland niet alleen haar instructies, die via de Inspectie der Executieve der Communisti sche Internationale loopen, doch tevens een jaarlijksche geldelijke uitkeering, die omstreeks f 100,000 bedraagt. Deze gelden worden niet ter vrije beschikking gesteld aan het Partijbestuur, daarvoor eischt men: het regelmatig verschijnen van het dagblad het oprichten van diverse schuilorganisaties der partij het verwekken van onlusten op daartoe vastgestelde datadit in overeenstemming met onlustver- wekken in de andere landen van Europa het propageeren der ideeën niet alleen onder ouderen, doch in de eerste plaats bij de jeugd, welke aangespoord moeten wor den tot rood-revolutionaire daden het saboteeren van instellingen, waarvan verwacht zou mogen worden dat zij iets zouden bij dragen om de heerschende crisis te verminderen (werkverschaf fingen en particuliere onderne mingen, welks groei aanleiding zou kunnen zijn tot werkverrui ming) het celsysteem tot het uiterste opvoeren in bedrijven, bonden, organisaties van allerlei aard, om van binnen uit deze te vernietigen, de kracht daarvan te breken en zoodoende meer kneedbaar(onte vreden) materiaal te verkrijgen voor het doen ingang vinden der communistische gedachten het aanwakkeren van den werk ijver van functionarissen te be vorderen door een premiestelsel hetzij door materieele of gel delijke belooningen ir, uitzichtte stellen, waardoor men eerder de massa in verzet za! kunnen brengen vreeselijks en huiveringwekkends zou voordoen. Het was alsof ik het w i s t. Een nar ging voorbij, een uur van doodelijke stilte. Ik kon den tijd af meten naar 't slaan van de stalklok, die achter het dikke muurwerk vaag en als van ver klonk. Het werd ont zettend koud en door mijn gemoeds toestand veelde ik de koude meer. Het was alsof iets uit de duisternis ijskoud tegen mijn gezicht drukte.... een ontzenuwend gevoel in één woord. Ik kreeg een sensatie, die me koude rillingen over den rug joeg, die mij, om een afgesleten beeldspraak te ge bruiken, de haren ten berge deed rijzende gewaarwording, dat zich in de ruimte iets bewoog! Niet dat Ik iets hoorde; ik had alleen een soort intuitief besef dat iets zich in de duisternis verroerd had. Kan jullie je voorstellen, hoe ik me voelde? Opeens ontzohk me de moed. Ik drukte mijn met ijzer bekleedde armen tegen mijn gezicht ik wilde het beschermen. Ik had het misselijk makende, en adem-benemende gevoel, dat in het donker lets op me loerde. Voor het eerst van mijn leven mis schien wist ik wat werkelijke angst is. Ik zou hebben geschreeuwd, als ik niet bang was geweest voor het geluid van mijn eigen stem. Toen hoorde ik ietsl Ergens in de buurt van de altaarnis.... een doffe klank van metaalalsof een gepantserde voet op de steenen van den vloer trad. Ik zat onbeweeglijk.... ik vocht met al mijn geestkracht om mijn moed terug te krijgen. Ik was nog niet in staat om mijn armen voor mijn gezicht weg tj nemen, maar toch voelde ik, dat ik weer een beetje de baas over mijn zenuwen begon te worden, Met een het onbetrouwbaar maken van leger en vloot het ondermijnen van het moreel overwicht het welk de leiders in vakbonden, bedrijven en werk plaatsen hebben, alsmede het aan- kweeken van de gedachte dat slechts zij leiding kunnen geven, en hen alleen alles toebehoort die arbeid verrichten en nietboven de proletarische massa daarmede uitkomen het bestrijden van iedere idee of geestverwantschap waardoor een massa bijeen gehouden wordt en niet voor Communistische ge dachten vatbaar zou zijn, (Gods- dienstbestrijding) het oogenblikkelijk optreden van de C.P.H. of haar schuilor ganisaties wanneer in Nederland of Koloniën aanleiding daartoe mocht bestaan. (Opmerking Daaronder verstaan wijDe ar beidersrevolutie in Finland (Maart 1918) de z.g. lijst-samenzweering in Japan (Aug. 1918), derevolu ties in Duitschland en Oostenrijk (Nov. 1918), de burgerlijk-natio nale revolutie in Turkije (Jan. 1920), de fabrieksbezetting door de Italiaansche arbeiders (Sept. 1920), de opstand der proleta rische voorhoede in Duitschland (Maart 1921), de boerenopstand in Bulgarije (Sept. 1923), de op stand in Estland (Dec. 1924), de opstanden in Marokko en Syrië (April en Aug. 1925), de alge- meene staking in Engeland (Mei 1926), de opstanden in Indonesië (einde 1926 begin 1927), de ar beidersopstand te Weenen (Juli 1927), de massale werkstaking met straatgevechten in Grieken land (Juni e.v. 1928), de reeks van stakingen, oproeren en op standen in Britsch-Indië, en vooral de groote Chineesche revolutie, die het gansche werelddeel Azië in beroering brengt)". „Wat Nederland betreft", (zoo gaat de brief van het Partijbe stuur voort) „moet er onderscheid worden gemaakt tusschen het „Rijk in Europa", waar de par lementaire dictatuur van de bour geoisie zich in den vorm van een extra-parlementair Kabinet aan uiterste inspanning van mijn wil, liet ik mijn armen tenslotte zakken. Ik hield mijn hoofd omhoog in de duis ternis, Jullie lachen er misschien om, maar ik verzeker je, dat ik op dat moment respect had voor mezelf! Want ik was volkomen overtuigd dat mijn stervensuur gekomen was. Maar er gebearde volstrekt niets, niets raakte mij aan, niets deerde mij. Met het gevolg dat na een poosje mijn kalmte weer eenigszins terugkwam Een paar minuten verliepen, toen was er weer dat geluid, ergens in het koor, als van een met metaal ge- schoeiden voet, die steelsgewijs voort liep. Was dat geluid misschien het gekletter van den dolk boven het altaar, schoot mij opeens door het hoofd! Dat was een dwaze gedachte, want daarvoor was het geluid te zwaar geweest, maar vergeet niet hoe de staat van mijn zenuwen was Ik dacht maar steeds aan het ver haal van den pastoorvan den dolkstoot, die uit het ledig kwam, en dat vervulde mijn geest met een vage, beklemmende voorstelling van een of ander onzichtbaar monster, dat het wapen hanteerde. De geestelijke had immers ook gesproken over den trap van een reusachtig paard. Nu weet jullie in wat voor geestestoestand ik verkeerde. Ik tastte snel en behoedzaam naar mijn lantaarn.,,, ze lag naast me op de bank. Met een onzekere beweging knipte ik het licht aan, liet het schfj» nen in het schip, in het koor, op het altaar, maar er was niets om mij vrees aan te jagen. (Wordt vervolgd.) AXELSCHE COURANT

Krantenbank Zeeland

Axelsche Courant | 1931 | | pagina 1