NIEUWSBLAD VOOR ZEELAND. No. 163. 1906. Donderdag 12 April 20e Jaargang. CHRISTELIJK- HISTORISGH ooooeoooo lie Knecht C. Verhage. G. van de Putte. Buiteilandstk OverziefeL utique. ekers en te koop, Ikkersknecht e gevraagd. [rskrieclit VERSCHIJNT ZESMAAL PER WEEK Weel. S. J. DE JONGE-VERWEST, te Goes F. P. D'HUU, Ie Middelburg. PRIJS DER ADVERTENTIËN spoedig in zioktever- Prikkel- zenuwaan- smiddelen NERVIN" aid naast daar er ïalf likeur- urende den neer zulks NERVIN'' werking- lat behoeft genoemde bedraagt, en genees- ote waarde van groote feit, dat jn. „NER- e hervïeke Hing, den BENIEST te Kloe SMALLE- enskerke, udelande, A. DEN C. ZUID- Ierseke, te Oost- CHEM te ELUK te M. HA- issekerke, e ld in ge. ienen band es van bet DE VISSER Sz., |Lei IE, Nadorst, Mid- rei E WOLFF, Lon- >lburg. *en Mei Henstbode. Vleeschhouwerij, hg, Micldetburg. |et Mei a.s. eene jiddelburg, Singel straat N 188. jiagd door Ier, Arnemuiden. h3° -4° 1-46 l.5§ ;-5 .12 i.18 i-23 j-32 M j.50 •17 I.46 .12 6.45 4 <U o nu o Ti, a0 e? Ij in ■*-> w (D rX ba o 'S >-4 C4 6.55 7-4 7.22 7-57 8.10 •37 8.; 9.29 a7-35 7.46 7-53 8.8 8.17 8.25 8.32 8-37 8.47 8.54 9-7 9.20 9.29 9.40 10.56 11.31 pan Engeland i Ver- toosendaalTilburg en betaling van f 0.60 r] Neemt Dinsdag IEDEREN WERKDAG DES AVONDS. Prijs per drie maanden franco p. p. 1,25. Enkele nummers0,026. UITGAVE DER FIRMA EN VAN WIIMW11 1 I Voor de stemming voor een lid der Staten in het district MIDDELBURG wordt door ons dringend aanbevolen de heer Voor de stemming voor een lid der Staten in het district VLISSINGEN steunen wij met aandrang de candidatuur van den heer De Stemmingen hebben plaats op 20 April van 8 tot 5 uur. 11 April 1906. Onlangs bracht de heer Van Vliet namens de commissie voor verzoekschriften rapport uitover een adres tegen den vaeeinedwang. De conclusie der eommisie luidde het adres ter griffie te deponeeren alias in den doofpot te stoppen. Klaarblijkelijk achtte de heer Van Vliet, die overigens een beslist tegenstander van den vaeeinedwang is, het thans den tijd niet om die zaak aan de orde te stellen. De heer Savornin Lobman dacht er even wel anders over. Hij vroeg, waarom niet voorgesteld werd het adres om inlichting naar den minister te zenden, opdat men zou kunnen onderzoeken, waarom deze het vaccine-wetje van Minister Kuyper heeft in getrokken. Ook liet hij doorschemeren, dat de indiening van dat of een soortgelijk wetsvoorstel doorleden van de rechterzijde niet tot de onmogelijkheden behoort. Aangezien wij door het vorige ministerie of moeten wij zeggen door de vorige meerderheid zijn teleurgesteld en wij van het tegenwoordige ministerie die het ontwerp-Kuyper tot inperking van den vaeeinedwang introk, niets te verwachten hebben zou de indiening van een zoodanig ontwerp door den heer Lohman, hetzij alleen, hetzij met andere Kamerleden uit de rechterzijde, ons inderdaad aangenaam zijn. Zelfs wanneer het voorstel verworpen werd, zou er geen nutteloos werk geleverd zijn, wijl immers in dit geval de voor-en tegenstanders van den vaeeinedwang open baar worden, hetzij reehts, hetzij links en vooral omdat uit de discussies zou kunnen blijken hoe tyranniek, onzedelijk en dwaas de tegenwoordige vaeeinedwang is. Tyranniek, dewijl hij de kinderen tot 'f ondergaan eener kunstbewerking dwingt, waarvan het profijt niet vaststaat en de schadelijkheid herhaaldelijk blijkt. Onzedelijk dewijl hij zijn tegenstanders voor de keuze stelt van óf hunne kinderen met pokstof te verontreinigen óf wel ze van het genot van schoolonderwijs te versteken, waardoor zij dom blijven en later in den strijd om 't bestaan allicht zouden omkomen. Dwaas doordat hij de rnenschen tot in enting d wingt, wanneer er in den ganschen omtrek geen pokziekte te bekennen is, en ze vrij laat uitgaan, wanneer de ziekte wel heerscht, of ook wanneer wetenschap pelijk vaststaat dat de'pokstof door de inenting gewekt, ai lang uit 't lichaam uit is, en 't gevaar van door de pokken te worden aangetast, weer even groot is als wanneer men in 't geheel niet ingeënt was. Ons nageslacht zal lachen om de dwaze stelsellooze inenterij waarmee de Nedcr- landsche overheid nu al ruim dertig jaar ons vrije volk heeft geplaagd, en over den vaeeinedwang waarmee zij de poorten der wetenschap voor den onwillige heeft gesloten gehouden. Over de oppervlakkig heid van een Staat wiens leus was Ik, Staat, bestrijd de pokpuisten zonder we ten- schap, en duld geen wetenschap zonder pokpuisten. De Paaschdagen, Zondag, Maandag en Dinsdag, dus op zijn Zeeuwseh, zijn be stemd voor het Congres van de S. D. A. P. dat te Utrecht zal vergaderen. Ook deze jeugdige, kleine partij onder vindt bij het opwassen dat critiseeren ge makkelijker gaat als beter doen. Een niet onbelangrijk deel van den tijd voor het congres bestemd zal vermoedelijk door persoonlijke kwesties verslonden wor den. Daar hebt ge de kwestie van partijlei ding en parlementaire vrijheid, van per soonlijke of republikeinsche dagblador ganisatie. De kwestie WijnkoopHugenholtz en voorts alle kwestiën die om mr. Troelstra draaien. Mr. Troelstra en Van der Goes. Mr. Troelstra en Gorter, enz. De smaak verschilt en over de smaak valt niet te oordeelen, maar ons zou het voorkomen dat de heerlijke Paaschdagen doorgebracht bij zoodanige kwesties wel schraal zouden te noemen zijn. Indien er nog bewijs noodig is dat rumoer maken dikwijls gebrek aan innerlij ke kracht verraadt, dan kan een der nommers van Het Volk uit den laatsten tijd ons dat weder duidelijk maken. Met bewonderenswaardig arbeidsver mogen heeft het partijbestuur der S. D. A. P. een jaarverslag opgemaakt, waarbij ook behoort een statistiek van de sterkte der partij. Daaruit blijkt dat in 1904 bestonden 147 afdeelingen en 1905 vijf afdeelingen meer. De groei der afdeelingen in het rumoerige verkiezingsjaar geleek allerminst op Jona's wonderboom. In 1905 telden deze afdeelingen 6816 leden en in 1904 juist 6100. Wat een klein kuddeke En dat maakt een drukte alsof dat troepje de lakens uitdeeldeAlsof zij de Neder- landsche arbeiders vertegenwoordigen Alsof zij de maatschappij zullen hervormen. Men zegt dat Willem II bij den slag van Waterloo dezelfde soldaten onophoudelijk rondom een heuvel bij Quatre-Bras liet marcheeren, alzoo den vijand de indruk gevende, dat een machtig leger zich tegen over het zijne bevond. Denzelfden indruk maakt de S. D A. P. op ons. Congressen en partijbestuur, ar beidssecretariaat en parlementaire actie, brochurenhandel en partijpers, meetings en optochten, ook van Gentsche kinderen, Meidag en Protestvergaderingen, allen arbeid, en ze is vele, wordt gedaan op de hoeken der straten. Is 't ook om geëerd of gevreesd te worden Daar is in ieder geval bij alies wat de partij aanpakt een vermakelijke drukte, die wel wat afsteekt bij de cijfers, ons voor gelegd in haar hoofdorgaan. Men kent zeker door aanschouwing of mogelijk wel door illustratie het massieve, ietwat lompe gebouw dat de Amsler- damsche beurs genaamd wordt. Het is een van onze nieuwste en meest moderne openbare gebouwen, niet tot aller bevrediging de roem onzer hedendaagsche bouwkunst verkondigende. Nu doet de laatste dagen een sensatie- bericht de rondte. Scheuren zouden in de muren ontdekt zijn, de een meent van niet zooveel beteekenis, de ander meent van zeer ernstigen aard. Het sensatie-gerucht slaat zoo in, dat een troepje leegloopende Amsterdammers de muren staan te bekijken of ze de scheuren niet ontdekken kunnen, of wel, mocht het geval zieh voordoen dat de scheuren vergrootten, getuige zijn kunnen van een tragische afwijking. Tragisch in ieder geval is het feit dat terwijl onze kunstschilder Der Kinderen aan de D.unrakzijde zijne muurschilde ringen voltooit een der muren aan de zijde van de Warmoesstraat scheurt. Waarschijnlijk is deze teleurstelling ook weder, als bij de viaducten, te zoeken in den drassigen bodem die te zwak is voor zoo massieve steenmassa. De Amsterdammers nemen over 't alge- ween een loopje met de zwartgallige opeu- baringen van den oud-ingenieur Laarman in betrekking tot het wereldberoemde Beursgebouw. Volgens dezen ongeluksprofeet zou de Beurs, die overal diepe, breede scheuren begint, te vertoonen, gevaar loopen eeuwen voor zijn tijd caduuk te worden. Het gemeentebestuur, de deskundigen, de pers, de straatjongens, allen vatten het zaakje licht op, en achten de vrees onge grond. Men ontkent niet dat het gebouw scheurt, maar, zegt men, dat doen alle gebouwen, al spoedig na hunne voltooiing. Hier is h#t een gevolg van 't verschil in bodem. De plek waar 't gebouw is opgericht, was aan de eene zijde vroeger geheel water. Aan de andere zijde was de grond vaster. Nu heeft men door middel van ankers het scheuren willen tegengaan, en dat is ook gelukt, maar nu zijn er tal van nieuwe scheuren ontstaan, zoodat 't noodig werd in de welfvormige doorgangen op de eerste en tweede verdieping stutten aan te brengen. Nu meenen sommigen dat het gebouw wel wat „gedurfd" is geconstrueerd, zoo dat de afstanden tusschen de pilaren, waarop de galerijen en vervolgers ook het bovengedeelte van het gebouw en de ijzeren kapspanten rusten aan de verzakkende zijde te groot zijn. Deze meening wordt echter niet algemeen gedeeld, en de di recteur voor publieke werken, heeft geen vrees voor instorting. Intusschen de straatjongen lacht er mee vroeger heette het, wanneer hij een agent op den tram zag meerijden Daar gaat er weer een voor niks. Nu roept hij al gemeen daar heb je weer een scheur. En de pers, die ook geen tijd heeft, om diep op quaesties in te gaan, troost zich er mee, dat ook de vorige Beurs in den aanvang van haar bestaan, niet „stil" was. Getuige het volgende rijmpje in 1844 De nieuwe Amsterdamsedie Beurs. Men zou aan 't golvend Y, Mercuur een tempel [stichten. De nijvere Amstelaar had echter niet bedacht, Dat meestentijds die God in 't schimmenrijk [vernacht De Beurs is dan ook reeds aan 'tzakken; ['t is geen wonder De God haalt, zachtjes aan, zijn aardsch paleis [naar onder. - Wat vreeselijke ramp teistert Italië. Stel u voor dat de Vesuvius een vuur straal doet omhoog spatten van 150 M. en de Lange Jan, het hoogste bouwwerk in Zeeland is 80 meter hoog. Stel u voor een vuurstraal van 200 meter breed en uw gemiddeld breede dorp- of stadsstraat is 10 meter breed. Die stroomende lava verwoest huizen en dorpen en velden en doet de bevolking van een havenstad 80.000 in getal vluchten in verbijstering en angst. De mijnramp van Courrières, de water snood in Zeeland, de vulcanische uitbars ting in Italië. Wat al roepstemmen om ons duidelijk te maken, dat hier de rust niet gevonden wordt. Onze Angel-Saxische mede-christenen houden er niet zelden rare manieren" van kerk houden op na. Dat gebeurt in Engeland zoowel als in Amerika. In Engeland, meer bepaald in Londen, is het woord strophangers bekend. Dat woord is ontleend aan de passagiers Hie in de wagens van een overladen ondergrond spoorweg plaats nemen en geen zitplaats vinden kunnen. Zij staan en houden zich om voor vallen te bewaren, aan lederen riemen vast. Van daar de naam strophangers. Een bekend prediker in Londen had aan gekondigd over strophangers te zullen prediken. In zijn taal waren dat half» christenen, of rnenschen die alleen Zondags christen willen zijn. Deze met reclame aangekondigde, van 's predikers vernuft getuigende rede, werd van 1—5 regels 40 cent, iedere regel meer 8 cent. Familieberichten van 1—5 regels 50 cent, iedere regel meer 10 cent. voorafgegaan door muziek, waarbij orgel, piano en gramophone dienst deden. Voor de opwekkende rede over de „strophan gers" werden lichtbeelden vertoond,Bijbel- Bche en wereldsche en de prediker zelf liep met een soort blaasinstrument de kerk rond. Misschien zijn onze lezers van meening dat zoodanigen kerkgang niets stichtelijks heeft en we zijn het met hun eens. Slechts één stap scheidt dikwijls het heilige van het belachelijke, maar hier is meer dan één stap die de eeredienst tot eene comedie naderen doet. Het oog der wereld is gericht op den Vesuvius. Heden zjjn de berichten over de uitbarsting nog erger dan gisteren. Een algeheele duisternis omhult de stad Napels, tengevolge van den voortdurenden asch- en steenenregen. De aardschokken zijn talrijk en allerhevigst. Als bij een storm verheft de zee haar golven. Men schat, dat 150.000 personen minstens in allerijl hun dorpen en steden in de buurt van den krater ontvlucht zijn, teneinde elders een toevluchtsoordte vinden. Zelfs uit Napels vluchten de rnenschen in grooten getale naar Caserte en Rome, daar de stad zoo goed als onbewoonbaar is gewordende hoeveelheid gevallen asch en zand heeft het verkeer doen stremmen, en verlamt het publieke leven. De kerken zijn volgepropt met een ont zette menigte, biddend, smeekend, met hun voorhoofden slaand het marmer der zerken, brullend van angst. Voortdurend rollen treinen aan met vluchtelingen. Het Italiaansche koningspaar heeft het kratergebied in alle richtingen per auto doorkruist, ondei* een regen van asch en gloeiende steenen. Hun tegenwoordigheid heeft de rade- looze bevolking een grooten zedelijken steun gegevendoch het is te wensehen dat zij niet op eenig sterfelijk mensch haar betrouwen zal stellen. Alleen God de Heore, die door deze uitbarsting tot haar spreekt, en die winden en golven en kraters gebiedt, kan haar helpen. Inmiddels neemt 't aantal rampen tenge volge van de uitbarsting toe. Te Napels is tengevolge van het gewicht van asch en zand, door de Vesuvius uit geworpen, het overdekte marktplein van Monte Oliveto, ingestortmen telt 17 doo- den en 70 gewonden. Om 7 uur in den avond zijn tusschen Ottajano en San Guiseppe 500 dooden ge vonden. De werkzaamheid van den Vesuvius is opnieuw begonnen. Cercola is in puin gestort. Bij Monte Olivete zijn 12 dooden en 26 zwaar gewonden gevonden; 100 zijn licht gewond. Te San Giuseppe zijn nog 26 dooden uit de puinhoopen van de ingestorte kerk te voorschijn gehaald, zoodat het aantal ge vonden lijken thans 79 bedraagt. Het dorp Ottojano is geheel vernietigd, en een groot gedeelte van de bevolking is gevlucht. Men schat 't aantal onder de puinhoopen begraven dooden op 200 een groot aantal gewonden is in de waggons van den berg- spoorweg geborgen, maar men kan ze niet veiwoeren door het gebrek aan transport middelen. Verscheiden berichten gewagen van een werking van den hoofd krater die tenge volge heeft gehad, dat de vulkaan zijn ouden vorm verloren heeft en de kegel glad schijnt te zijn afgeschoren. De Koning en de Koningin hebben ook een zeetochtje op de Golf gemaakt maar moesten dat wegens de dichte aschwolken afbreken. Te Torre del Greco aan land ge gaan werden zij in den namiddag door ma trozen met lantarens naar het station geleid. In de noodlijdende plaatsen is de betaling der belastingen opgeschort en worden levensmiddelen verdeeld. In Torre del Greco brak Maandag een paniek uit wegens den hevigen aschregen ook Resina werd ontruimd. Een goed teeken is, dat prof. Manteucei naar zijn Obseri atorium is teruggekeerd en alweer vandaar geseind heeft, dat het Observatorium door den steenregen be schadigd (dus niet verwoest) en de instru menten door de aardschokken in het on- gereede geraakt zijn. De krater werpt thans zand massa's uit en af en toe steen- brokken, maar zonder geraas. De electri- sche ontladingen duren echter voort. Te Castellamare kwamen Zondag en Maandag veel vluchtelingen aan en werden van voedsel en huisvesting voorzien. De burgemeester en de bisschop geleidden zeiven 15,000 personen door de straten en riepen de hulp van liefdadige rnenschen voor hen in.. Een stoomboot uit Capri met 1000 pas sagiers, onder wie veel vreemdelingen heeft Napels niet kunnen bereiken. Twee kilo meters van de kust stikten de Teizigers bijna door asch en gassen. Te Florence is op de straten en de daken een dikke aschregen neergekomen, ver moedelijk door een hoogen wind van den Vesuvius meegevoerd. Professor Addone, geïntervieuwd, achtte deze uitbarsting van historische beteekenis. De hevigste uitbarstingen hebben z. i. op dezen vulkaan plaats om de 34 jaren. De tegenwoordige herinnert aan die welke door Plinius den Jongere beschreven is. In 't algemeen geldt dat de uitbarsting heviger is naarmate de vulkaan langer gerust heeftdat bewees 0. a. de Pelée op Martinique. Van de eene ramp tot de andere. Van Napels naar Courrières is maar één stap. De Staatsingenieurs hebben hun opdracht vervuld en de mijn weder in handen ge geven van de mijnmaatschappij. Welk een strijd met de natuur er ge voerd werd en nog wordt, leert hu 11 rap port. Het werk in de mijnen 11 en 4 is gevaarlijk wegens den braad in no. 2 (slechte gassen en mogelijke ontploffing.-) De toestand komt overeen met dien welke bestond vóór de ramp van 10 Maart, zeggen de ingenieurs. Het zoeken naar lijken zal niettemin voortgaan. In mijn 3 is het water zoo hoog ge stegen, dat de luchtverversching der be neden-galerijen is afgesloten. Men moet nu mijn 3 van 2 afscheiden door versper ringen en den luehtafvoer door no. 2 doen plaats hebben. De strijd tegen het vuur wordt voortgezet. Men is genaderd tot den laatsten hoop brandende steenkool. Slaagt men in het weghalen van de gloe iende steenkool, dan zal de brand binnen enkele dagen gebluscht zijn. Anders zal men genoodzaakt zijn den brand onder het nemen van de grootste voorzorgen opnieuw af te muren. Te St. Etienne hebben 3500 mijnwer kers besloten, den arbeid te staken. Van Courrières naar Rusland. Ook daar gaat men nog gebukt onder de gevolgen van den oorlog. Naar de otïicieele berekening van den generalen staf zijn in den oorlog met Japan gesneuveld 31,187 man, vermist en dus waarschijnlijk eveneens dood 37,497 man, gewond 115,885 man gevangengenomen 53,897 man. Hierbij zijn niet gerekend de officieren, en evenmin de verliezen van de troepen die de grenzen en den spoor weg bewaakten. Het Mandsjoerije-leger verloor 174,569 manschappen, waarvan 21,113 dooden en 27,557 gevangenen. Van de troepen in Port-Arthur sneuvelden 10,000 man en vielen er 27,557 man in handen der ver overaars. Het lijdt geen twijfel dat deze cijfers zeer geflatteerd zijn; naar de vroeger ge»

Krantenbank Zeeland

De Zeeuw. Christelijk-historisch nieuwsblad voor Zeeland | 1906 | | pagina 1