lenkt ia Zuid-Afrika moeilijk punt op EG-top Dublin MINISTER PRONK OPENT IGGI-CONFERENTIE Vuurzee op tanker onder controle 'Hulp aan Zuidafrika juist opschroeven' BUITENLAND DE STEM BUITENLAND WOENSDAG 13 JUN11990 IERSE PREMIER HAUGHEY BANG VOOR VERDEELDHEID Opschorten EUROPARLEMENTARIËR RIA OOMEN AAN VOORAVOND BEZOEK MANDELA: Armoe Mandela in Nederland Verdachten Carpentras vrijgelaten Lage opkomst Algerijnse verkiezingen Vaticaan diep in het rood Nederland geeft Angola noodhulp Sovjetunie oogst kilo's goud Noodsituatie in en rond Athene SOS-racisme krijgt Anne Frank Penning- Havel benoemt Calfa tot formateur Bulgaarse oppositie weigert coalitie Bestand in Sri Lanka The Giant Suzuki Alto GLX. er de staatkun de» Rico is deze eft de gouver- idez Colon, aan Bush gevraagd de beweging op |ting van Puerto staat. gaan, een zesde I de beroepsbevol- Is Puertoricanen jaar besluiten tot pg bij de Ver aten of onafhan- litieke arena van fico wordt gedomi- or de Puertori- Jolkspartij (PDP) on en de Nieuwe |ieve Partij (NPP). otste oppositiepar- peuwe Progressieve 3P) is voorstander bvergang naar vol- ïitegratie in de Ver- Staten als 51ste NPP geeft toe dat ting bij de Ver- Sta ten zal leiden tot ping van de huidige fgvoordelen. Maar op van tijd, als de |ie zich heeft aange- illen de nadelen van chaffing niet meer Sr zijn, aldus de visie wordt beves- or een rapport van panciële commissie Amerikaanse se- /olgens dit rapport sluiting van Puerto |ij de Verenigde Sta len tot een toename erisme en een ver belangstelling van rie. Het voordeel na liting als politiek vol- lig te worden be- vd in de Verenigde i is een belangrijk ar- nt voor de NPP. McPherson, advo- en adviseur van de I denkt dat economi- bverwegingen wellicht iding zullen zijn voor pertoricanen om tegen liting te stemmen, „die kiezers zullen er It refendum misschien -rkomen dat politieke (tentie een hoge prijs is de handhaving van helvarend belastingpa- |s", aldus McPherson. beweging voor totale aankelijkheid is een vkomer binnen de oricaanse politiek, bns de parlementsver- ingen in november 1989 1de het parlementslid jid Noriega (niet te ver ren met de Panamese lictator) van de Puerto- anse Onafhankelijk- i Partij (PIP) een klin- de overwinning. Er |den 180.000 stemmen op uitgebracht, pij was daarmee veruit populairste politicus, partij viel minder in de aak bij de kiezers, met flits zes procent van de nen, goed voor twee i de 51 kamerszetels. No- |ga heeft zijn populariteit danken aan zijn aanval- gericht tegen de twee bte partijen in de vooraf- pnde zittingsperiode van parlement en de uitge- pnde verkiezingscampag- Hoewel uit de verkie- rigsuitslag blijkt dat meer [n 90 procent van de kie- tegen onafhankelijk- fid is, betekent het per- onlijke succes van No- bga wellicht dat de pu- ieke opinie langzaam Irandert. T21 I fan onze Haagse redactie IpEN HAAG - De vraag of I je Europese Gemeenschap I mar sancties tegen het apartheidsbewind in Zuid- I Afrika moet blijven hand- I haven ondanks de gunstige I ontwikkelingen van de [laatste maanden, wordt één I van de moeilijkste kwesties de komende EG-top in I Dublin. De Ierse premier Haughey, nog tot 1 juli [voorzitter van de EG-mi- [aisterraad, zei dat gisteren |in Den Haag. J De discussie in Dublin zal ze ker gaan over de vraag of de EG met sancties moet blijven doorgaan. Daar bestaan zeer verschillende ideeën over. Toch is het voor de EG als geheel van het grootste belang eensgezind te blijven," aldus de Ierse pre mier tijdens een persconferen tie. Binnen de EG is gebruike lijk dat het voorzitterschap voorafgaand aan de halfjaar lijkse top van regeringsleiders de EG-lidstaten bezoekt. Haug hey was in dat kader gisteren bij Lubbers. Binnen het Europa van de Twaalf gaan stemmen op de sancties tegen Pretoria min stens voor een deel op te heffen nu president De Klerk een be leid van vrij straffe hervor mingen heeft ingezet. Mandela en andere leiders van het zwarte verzet zijn vrij, mani festaties toegelaten en in drie kwart van het land is de nood toestand opgeheven. Met name de Britse premier Thatcher ziet daarin aanleiding het sanctie beleid nu te verzachten. Haug hey zei dat Ierland het daar voor nog te vroeg vindt. Hij sluit zich liever aan bij Nederland. Minister Van den Broek (Buitenlandse Zaken) stuurde juist gisteren de Ka mer een notitie. Daarin her haalt hij voorstander te zijn van een stap-voor-stap-bena- dering waarin West-Europa sancties laat vallen, iedere keer als het apartheidsbewind in Zuid-Afrika daartoe met posi tieve maatregelen aanleiding geeft. De Ierse premier, die bij voorbaat tevreden is over de resultaten die onder zijn voor zitterschap zijn geboekt, zei te verwachten dat de regerings leiders eind deze maand de Europese samenwerking be langrijke nieuwe impulsen zul len geven. Haughey verwacht concrete begindata voor twee intergouvernementele confe renties later dit jaar over de politieke samenwerking en een gezamenlijk economisch en monetair beleid. Premier Lubbers begroet zijn Ierse collega Haughey. Verder komen er verklarin gen over het milieu, het Mid den-Oosten, de drugshandel en het witten van winsten uit de drugshandel. Haughey zei niet te kunnen vertellen wanneer er een beslissing komt over de vestiging van een Europees mi lieu-agentschap. Het principe besluit dat op te richten is er allang, maar de twaalf zijn het tot nu toe niet eens kunnen worden over een vestigings plaats. Indonesië krijgt niet meer IdEN HAAG (ANP) - Minister Pronk (ontwikke lingssamenwerking) heeft in Den Haag de jaar lijkse conferentie over ontwikkelingshulp voor 1 Indonesië, de IGGI, geopend. De veertien landen en vier internationale instellingen die de Inter Gouvernementele Groep voor Indonesië (IGGI) [vormen, zullen Djakarta het komend jaar hulp ten be ll drage van waarschijnlijk 4,3 miljard dollar (8,1 miljard galden tegen de huidige koers) in het vooruitzicht stellen. :ig jaar kreeg Indonesië eveneens 4,3 miljard dollar, plus 1,9 miljard aan speciale hulp. ,Vet zo min als zijn VVD- en CDA-voorgangers sprak de PvdA-bewindsman in zijn ope- ningsrede over schendingen van de mensenrechten in Indo- nesië. Schoo en Bukman heb- ten de mensenrechten wel in de wandelgangen aan de orde teld, en het ligt voor de hand I dat Pronk dat pok zal doen. De enige verwijzing naar de rechten van de mens in Pronks openingstoespraak was een op- merking dat het recht om niet arm te zijn hét meest elemen- taire mensenrecht is. Toch t hij, door het gedurende e tijd opschorten van spe- i hulp van 27 miljoen, wel 1 een verband erkend tussen ont- I wikkelingssamenwerking met [Indonesië en de mensenrech- ten, Deze opschorting was een protest tegen de executie van [vier politieke gevangenen die waren veroordeeld in verband [met gebeurtenissen van een I kwart eeuw geleden, en die jaren in een dodencel hadden doorgebracht. Het Verdrag van Lomé, dat [handel en ontwikkelingssa- I menwerking tussen de EG-lan- ten en de zgn ACP-staten re- I geit, voorziet zelfs formeel in het opschorten van hulp als de mensenrechten ernstig en sys- M tematisch worden geschonden. Maar de Afrikaanse, Carabi- 'ie en Pacificstaten ontvan- maar een fractie van wat [«aar Indonesië gaat: 66 landen moeten 10,8 miljard ECU, circa j!5 miljard gulden, over vijf [jaar verdelen. I Rapporten ij De IGGI wordt gevormd door, behalve Indonesië zelf, Austra le, Oostenrijk, België, Canada, frankrijk, de Bondsrepubliek Duitsland,'Italië, Japan, Ne derland, Nieuw-Zeeland, Spanje, Zwitserland, het Ver enigd Koninkrijk en de Ver enigde Staten, plus de Wereld bank, het Internationaal Mone tair Fonds (IMF), de Aziatische Ontwikkelingsbank (ADB) en het VN-Ontwikkelingspro- j gramma (UNDP). Het overleg wordt gevoerd JP basis van jaarlijkse rappor- 'i van de Wereldbank en het over de economische en I monetaire ontwikkelingen in IIndonesië. Jaarlijks wordt een j speciaal onderwerp behandeld, j Dit jaar is dat het duurzaam I «rugdringen van de armoede. Minister Pronk was vol lof wer Jakarta's economisch be- |®u. In het fiscale jaar '89-'90 I «'iep de economische groei 7 ■Patent, 2 procent meer dan in «et Vijfjarenplan nodig werd U.eoordeeld voor een evenwich- |"Se toename van vraag en I afk^ op arbeidsmarkt. De |j nnkelijkheid van olie en gas J verminderd - de inkomsten 'epen terug van 70 procent van |j t°teal in het begin van de [laren tachtig tot 30 procent de bevolking dat beneden de armoedegrens leeft te vermin deren van 22 tot 17 procent, van 35 tot 30 miljoen. Maar hoewel het percentage armen is terug gelopen, leeft een groot deel van de bevolking nog net boven de grens van absolute armoede. Teneinde de armoede duur zaam terug te dringen moeten de elementaire voorzieningen voor de armen worden verbe terd. i - De donorlanden zouden veeleer geld beschikbaar moe ten stellen Voor hulp aan arme boeren, elementair onderwijs, primaire volksgezondsvoorzie- ningen en andere terreinen van sociaal belang dan voor projec ten die de ongelijkheid in de in komensverdeling kunnen ver sterken. Het recht niet arm te zijn is het meest elementaire mensenrecht. Verdere stappen voorwaarts zijn nodig en mo gelijk. Zelfgenoegzaamnheid is de grootste vijand van het wel slagen van de IIGI. De vuurzee op de Noorse tanker Mega Borg in de Golf van Mexico is onder controle. De vlammen woeden nog wel in de bunkertank aan bakboord, in de pomp- en in de machinekamer. Aan het eind van de middag voeren negen Amerikaanse brandbestrijdingsschepen een eerste schuimaanval uit op de supertanker, zo heeft een woordvoerder van de leidende berger Smit-Tak uit Rotterdam meegedeeld. De negen schepen spuiten het schuim op de laatste brandhaarden om ook die te doven. Daarna begint het afkoelen en wordt gepoogd de conditie van het schip te verbeteren. Dat doet Smit door het afsluiten van leidingen en het opvoeren van het drijfvermogen. - fotoafp Van onze verslaggever STRAATSBURG - Op zijn tournee langs een aantal Euro pese regeringscentra bezoekt ANC-leider Nelson Mandela vandaag en morgen het Europees Parlement in Straats burg. Mandela spreekt er vandaag de vergadering toe, een privilege dat normaal gesproken alleen regeringsleiders is gegund. decennia heeft gemist'a dus de Venezolaanse a® vaardigde Pedro Carmof»3, Alrijke Derde-Wereldlan- t 'n B economische herstructu- I trlmg SePaard gegaan met S:nen?enée armoede. Maar In- "esië is er in geslaagd om '84 en 1987 het deel van Maar de ANC-leider moet nog steeds de hem door het parle ment toegekende Sacharov- prijs voor de mensenrechten in ontvangst komen nemen. Toen die hem twee jaar geleden ver leend werd, verbleef Mandela nog in de gevangenis, en moest een familielid hem vervangen. Op de dag dat Mandela weer uit Straatsburg vertrekt spreekt het parlement indirect over de vraag of de EG een deel van de economische boycot te gen Zuidafrika moet opheffen. President De Klerk heeft zijn goede wil getoond door Man dela vrij te laten, het ANC te erkennen en plechtig te belo ven een eind te maken aan het systeem van apartheid. Die houding moet beloond worden, vinden voorstanders van op heffing van de boycot, vooral te vinden onder liberalen en christen-democraten.Tegen standers echter wijzen erop dat van afschaffing van de boycot echter pas sprake kan zijn als ook de apartheid in het geheel niet meer bestaat. Een van de voorstanders van opheffing van de boycot is de Nederlandse christen-demo cratische europarlementariër Ria Oomen, vice-voorzitter van de christen-democratische fractie in het Europees Parle ment en voormalig Kamerlid. Zij vindt zelfs dat de EG moet besluiten meer geld uit te trek ken voor hulp aan Zuidafrika. Geld dat in eerste instantie zou moeten worden besteed aan be ter onderwijs aan de zwarte bevolking. „Want als daaraan niets wordt gedaan, zijn de zwarte Zuidafrikanen straks van het systeem van apartheid af, maar staan ze er econo misch heel slecht voor." Oomen zal het Europarle ment morgen een resolutie voorleggen, waarin haar chris ten-democratische fractie pleit voor die extra hulp. De Neder landse europarlementariër komt met het voorstel, nadat ze rond de paasdagen een werk bezoek bracht aan Zuidafrika. Daar kwam ze vooral onder de indruk van de volgens haar bijzonder slechte economische vooruitzichten van dat land. Er dreigt in Zuidafrika een econo mische crisis, waarvan vooral de zwarten het slachtoffer zul len worden, is haar stellige overtuiging. Ria Oomen: „Als gevolg van de boycot - en dat is het bewijs dat die toch gelukt is- wordt steeds minder in de Zuidafri- kaanse economie geïnvesteerd. En die tendens zet zich door, mede omdat het land een poli tiek instabiele periode tege moet gaat. Het is nu eenmaal een bekend feit dat in zo'n in stabiele situatie de investerin gen snel afnemen." Door een gebrek aan oplei ding zullen vooral de zwarte Afrikanen het slachtoffer wor den van die ontwikkeling, al dus Oomen. Als gevolg van de rassenscheiding in het onder- wjs hebben zwarten altijd de minste opleiding gehad. „En aan die situatie verandert op den duur wellicht iets, maar nu is het onderwijs aan die bevol- DEN HAAG (ANP) - Nelson Mandela brengt het komende week einde een bezoek aan Nederland. Hij voert zaterdag in Den Haag besprekingen met premier Lubbers, vice- premier Kok en minister Van den Broek van bui tenlandse zaken, zo heeft de woordvoerder van Bui tenlandse Zaken meege deeld. Mandela komt vermoe delijk vrijdagavond laat uit Rome in Nederland aan. In de loop van de za terdag zal hij ook ge sprekken voeren met ver tegenwoordigers van ver schillende anti-apart heidsorganisaties. Voorafgaand aan zijn bezoek aan Straatsburg verbleef Mandela in Bonn. Daar ontmoette hij bondskanselier Kohl. kingsgroep vooral gebaat bij extra geld." Oomen vindt daarom dat het goed zou zijn als de EG de fi nanciële steun aan organisaties in Zuidafrika -zo'n honderd miljoen gulden per jaar- niet langer besteedt aan het ANC en daarmee verbonden instellin gen, maar aan onderwijspro jecten. Onderwijsprojecten die in veel gevallen overigens deels onder verantwoordelijkheid van de Zuidafrikaanse regerng vallen. Als het aan Oomen ligt, zou de EG ook kunnen besluiten so wieso meer geld voor Zuid afrika uit te trekken. Niet al leen omdat dat nodig is, maar ook als gebaar ten opzichte van de regering-De Klerk. En het zou Oomen ook niet slecht uit komen als de Europese com missie zou voorstellen een aan tal boycotmaatregelen te schrappen: „Wij zijn in het verleden altijd volledig voor stander van de boycot tegen Zuidafrika geweest. Maar als nu duidelijk wordt dat er» op den duur in dat land werkelijk een eind aan de segregatie komt, moeten we dat onder steunen." Oomens collega Nel van Dijk (Groen Links) is een volstrekt andere mening toegedaan. Zij vindt dat de boycot onverkort gehandhaafd moet blijven, tot dat de apartheid in haar totali teit is afgeschaft. Van Dijk verkeert wat dat betreft in goed gezelschap: ook Mandela zelf heeft er herhaaldelijk op gehamerd dat West-Europa moet doorgaan met de boycot. Van Dijk kent het argument dat een gedeeltelijke opheffing van de internationale isolering van Zuidafrika een steun in de rug van de hervormers zou zijn, maar steunt die opvatting geenszins: „Integendeel, ik denk dat eerder het tegenover gestelde het geval is. Als wij zouden besluiten de teugels te laten vieren, zouden de conser vatieven in Zuidafrika dat kunnen opvatten als een bewijs dat we met de ontwikkelingen in hun land al genoegen nemen. Dat er verder niets meer hoeft te gebeuren. Dat nu moeten we ten allen tijde zien te voorko men. De boycot kan juist nu doorslaggevend zijn bij het op heffen van de apartheid." Van het anders besteden van EG-geld voor Zuidafrika ziet Van Dijk evenmin het nut in. De EG moet doorgaan met het financieren van de zwarte op positie. Steun aan organisaties die min of meer onder de Zuid afrikaanse overheid vallen, is absoluut voorbarig. Er is geen enkele aanleiding om nu al bij de maatregelen van De Klerk uitbundig te gaan staan jui chen. NIEUWSOVERZICHT AVIGNON (AFP) - Twee van de vier jongeren die in verze kerde bewaring waren gesteld in verband met de grafschennis op de joodse begraafplaats in Carpentras, zijn vrijgelaten. In politiekringen viel te beluisteren dat de vier de grafschennis niet per se op hun geweten hoeven te hebben, maar wel dat zij de namen van andere jongeren kunnen geven. ALGIERS (ANP/RTR/AFP) - Drie uur na opening van de stemlokalen was plaatselijk slechts tien tot 30 procent van de 13 miljoen Algerijnse kiezers op pad gegaan om hun stem uit te brengen in de eerste vrije verkiezingen van het land sinds 1962, het jaar van de zwaar op de Fransen bevochten onafhankelijk heid. Er moesten bij deze verkiezingen 48 nieuwe provinciebe sturen en 1541 nieuwe gemeenteraden worden gekozen. Het meerpartijensysteem dat in 1989 werd ingevoerd, bestond in de meeste kleinere gemeenten alleen in naam: slechts de grootste oppositiepartij, het Islamitisch Reddingsfront (FIS), is het ge lukt bijna overal voldoende aanhangers te vinden om een afde ling op te richten en campagne te voeren. Volgens de nieuwe kieswet krijgt de lijst met de meeste stemmen de helft van de zetels in plaats van een proportionele verdeling naar percen tage stemmen. President Bendjedid heeft zich niet uitgelaten over de vraag welke conclusies het kabinet uit een zeer lage opkomst of een nederlaag zal trekken. VATICAANSTAD (CIC) - Het onuitroeibare gerucht over de spraakmakende rijkdommen van het Vaticaan zal binnenkort waarschijnlijk snel de wereld uit zijn. Een team financiële ex perts is begonnen de boeken van de Heilige Stoel door te lich ten. Wat eerder ondoorzichtig was, zal dankzij het werk van de internationale experts eindelijk duidelijk worden: de laatste jaren is de dienstverlening van de wereldkerk uitgebreid en zijn er (te) veel uitgaven gedaan. Ondanks forse bezuinigingen staat het Vaticaan diep in het rood. In 1990 zijn de inkomsten begroot op 120 miljoen gulden en de uitgaven op ruim 285 mil joen gulden. DEN HAAG (ANP) - Nederland zal Angola noodhulp ter waarde van 5,5 miljoen gulden beschikbaar te stellen. Dit heeft Ontwikkelingssamenwerking meegedeeld. Hiervan is 3,2 mil joen bestemd voor voedsel en zaden en 2,3 miljoen voor medica menten, kleding en bouwmaterialen. De hulpgoederen zullen worden geleverd aan, en gedistribueerd via de hulporganisatie Caritas Angola, die een omvangrijk netwerk van hulpkanalen door het hele land heeft. MOSKOU (RTR) - De Sovjetunie plukt de vruchten van de ontwapeningsbesprekingen. Door het eenzijdig ver nietigen van gevechtsvliegtuigen verwacht Moskou dit jaar tonnen aan goud en zilver terug te winnen met een waarde van tientallen miljoenen dollars. Dit jaar denkt het Russische ministerie van defensie drie ton goud, 565 ton zilver en 300 kilo platina te oogsten. De defensie ge bruikte de edelmetalen in de vliegtuigen vanwege de duurzaamheid. Volgens een westerse militaire attaché is deze terugwinning van grondstoffen technisch mogelijk, maar wel ongebruikelijk. ATHENE (DPA) - Talrijke bosbranden, gecombineerd met een hittegolf, bedreigen meer dan vier miljoen mensen die in en om Athene wonen. Ten noordwesten van de Griekse hoofdstad heeft een brand in de buurt van het dorp Kapandriti reeds veel gebouwen, naaldbossen en olijfgaarden in de as gelegd. De temperatuur steeg gisteren tot 38 graden en gaat de komende dagen nog verder omhoog. Ook zonder hittegolf en branden dreigt in de stad regelmatig al het smoggevaar. Tot overmaat van ramp kampt Griekenland met een watertekort. Al voordat de brandweer het water begon aan te spreken, schatten de autoriteiten dat de watervoorraden tegen oktober uitgeput zul len zijn. AMSTERDAM (ANP) - De Franse jongeren-organisatie SOS- racisme heeft de Anne Frank Penning 1990 gekregen. Dat heeft de directeur van de Anne Frank Stichting, H. Westra, bekend gemaakt in Straatsburg bij de opening van de tentoonstelling 'De Wereld van Anne Frank, 1929-1945'. De prijsuitreiking zal in het najaar plaatsvinden in Amsterdam. PRAAG (AFP) - De Tsjechoslowaakse president Vaclav Havel heeft naar aanleiding van de verkiezingsoverwinning van het Burgerforum, de demissionaire premier Marian Calfa op dracht gegeven een nieuwe regering te vormen. Tijdens een ontmoeting met Havel stelden de leiding van het Burgerforum en van zijn Slowaakse zusterpartij Publiek tegen geweld (PTG), die de verkiezingen van zondag sterk wonnen, voor dat Calfa in zijn ambt blijft. SOFIA (AP) - De Bulgaarse coalitie van oppositiepartijen, de Unie van Democratische Krachten, heeft afwijzend gereageerd op een oproep van de winnaar van de verkiezingen van afgelo pen zondag, de Socialistische Partij, om deel te nemen aan een coalitieregering. Premier Andrei Lukanov deed die oproep maandag in een "televisietoespraak, waarin hij zei dat de ver kiezingen geen verliezers had opgeleverd, omdat de overwin ning van de democratie uiteindelijk een overwinning is voor iedereen. De voorzitter van de Unie van Democratische Krach ten, Zhelyu Zhelev maakte in een toespraak tot een menigte van 60.000 die demonstreerde tegen de verkiezingsuitslag ech ter duidelijk de voorkeur te geven aan een krachtige positie in de oppositiebanken. COLOMBO (RTR) - De Srilankaanse regering en de Bevrij dingstijgers van Tamil Eelam (LTTE) hebben een akkoord be reikt over een staakt-het-vuren, aldus een regeringsverklaring die in de hoofdstad Colombo werd uitgegeven. Het bestand gaat vanmiddag in, zo meldt het communiqué, dat werd uitge geven nadat Shahul Hameed, de belangrijkste onderhandelaar met de Tamils, was teruggekeerd uit het noordelijke Jaffna, alwaar hij twee dagen onderhandelingen heeft gevoerd. (ADVERTENTIE) Al vanaf f 14.395,- (excl. afleveringskosten) BREDA: Autobedrijf Spinveld B.V., 076-225705. Sub-dealer: Autobedrijf Gijzen B.V., Etten-Leur, 01608-33182 GEERTRUIDENBERG: All-Car Geertruidenberg B.V., 01621- 259737. OOSTERHOUT (OOSTEIND): Automobielbedrijf C. Bertens B.V., 01620- 55880. ROOSENDAAL: Kroeven B.V, 01650-33190. SLUISKIL: Automobiel bedrijf Moret B.V, 01157-2710. Sub-dealer: Garage Hans Drijdijk, Koewacht, 01146-1841, Sub-dealen Autobedrijf IA de Paepe, Schoondijke, 0U73-190L KIJK IN DE GOUDEN GIDS VOOR HET VOLLEDIGE ADRES.

Krantenbank Zeeland

de Stem | 1990 | | pagina 7