MIST, - de VIJAND van het VLIEGTUIG JAN DELEN, zwaarste Kempenaar Stervend beroep van Moor van de Melkboer STROOM VAN GAVEN NAAR HULST EVACUATIE UIT VOORZORG helpt Kruiningen Nieuwe golf van vervolgingen over Tsjecho-Slowakije Reddingsvloot op weg naar het geteisterde gebied Vliegen veiliger dan u denkt Zware verliezen APELDOORN Graatmagere dreumes werd dikzak DE BOND ZAT ER ACHTER.... „In de winter vooral is het hard werken" Heimwee.... DAGBLAD DE STEM VAN VRIJDAG 6 FEBRUARI 1953 De dijk moest de deur uit.... Voldoende kleren Het weer in het luchtverkeer Het Zeeuwse vee Krabbendijke Gildebroeder van St. Sebastiaan te Tielen 164 kilo Viktorin-Instituut werkt in Ilava Mgr. Beran weigerde naar Wenen te gaan Geen medelijden r™ I QIUl Inivoner van Houten isse in Zierikzee omgekomen TTULST is het hulpverleningscentrum voor Oost-Zeeuwsch- A Vlaanderen en daar komen de stapels goederen, die de bevol king van niet-getroffen delen van Nederland afstaat, met stromen binnen. De trouwzaal van het stadhuis en de oude Broederschool m de Lange Bellingstraat zijn stampvol met kleren, huisraad, schoenen, wiegen en allerlei andere zaken. Er is veel splinter nieuw goed bij en vele andere voorwerpen tonen, dat de eigenaars ze slechts nauwelijks hebben kunnen missen. Tot midden in de nacht rollen de enorme vrachtwagens binnen en op een gegeven ogenblik moest een hele armada tegengehouden worden, omdat het teveel dreigde te worden. Er waren nl. ongeveer 600 auto's, volgeladen met kleren en huisraad, op het punt naar Hulst te starten en het is nodig gebleken ze voorlopig op hun standplaats te houden, omdat de vloed overstelpend werd. J^AET dankbaarheid wordt natuur lijk alles aanvaard en naar wet houder F. de Meurichy die de leiding heeft, ons vertelde, zijn enkele ge troffen gezinnen van de Graauwse Paal enz. al voorzien van flinke hoe veelheden goederen, die ze best kon den gebruiken omdat ze alles kwijt waren. Maar een nog grotere toevloed is voorlopig niet nodig. Nu de toe stand in Z.-Vlaanderen volkomen ge stabiliseerd is, zal het beter zijn de gaven zolang te bewaren voor de mensen uit vwaarder getroffen stre ken uit Zeeland. Met het sorteren is' men nog lang niet klaar en er zal nog wel heel wat tijd over heengaan, alvorens men 'n overizcht heeft. Om de getroffenen van deze streek te helpen is er ech ter ruimschoots voldoende. VOORTGAAND HERSTEL. TN DE Graauwse Paal zijn de bewo ners druk bezig hun huizen be woonbaar te maken. Een man was gisterenmiddag doende een stuk dijk, dat zijn huis was binnengespoeld, naar buiten te scheppen, mannen met een motorpompje gingen de huizen langs om de kelders leeg te pompen, vrouwen sjouwden met emmers water en aan de dijken ging het werk in tussen steeds door. Alle bewoners zijn al weer terug. De grote Melopolder is reeds van een halve meter water verlost en het ge- maaltje aan de Graauwe Paal werkt ijverig door. De kleine Melopolder staat nog vol water. Aan de Duivels- hoek heeft Waterstaat de leiding van het dijkherstel overgenomen. De militairen van de Kaderschool te Weert hebben ,er gezwoegd, zelfs enkele dagen lang met natte voeten, niettemin in de beste stemming. De Kruispolder staat alweer wat lager en als er geen tegenslag komt kan deze polder volgende week al weer droog zijn. Naar gisteren in Ilontenisse bekend werd, is te Zierikzee een inwoner van de gemeente omgekomen. Het is de heer Jac. v. d. Velde, die aan de Tas- dijk woonde. Hij was op bezoek bij familie in Zierikzee. OSSENISSE VRIJ DROOG. J_JET DORP Ossenisse is al weer vrij droog. De bewoners van het ge hucht Zedorp zijn vrijwillig geëvacu eerd en zij kunnen nog niet terug keren. De .overgelopen Hooglandpol der maakt dat voorlopig nog gevaar lijk. Aan het gat in de zeedijk bij Kampen is de situatie nog herhaalde malen erg critiek geweest, maar het gevaar is nu afgewend. Het grootste gat benoorden Kampen, een opening van 200 meter breed en zeer diep, wordt nu hersteld. Dit tussen Kam pen en het stoomgemaal in. In Osse nisse zelf is reeds een comité opge richt, dat de zwaarst getroffenen van het dorp wil gaan helpen. SLACHTOFFER BEGRAVEN. Uit alle delen van het land zijn schepen van allerlei soort naar het Zuidwesten gedirigeerd om te helpen bij het lenigen van de nood, in de eerste plaats bü het evacueren van de duizenden landgenoten, die nog op bedreigde plaatsen zitten. Een overzicht uit de lucht van de stroom sche pen op de Oosterschelde op weg naar Zierikzee. (Luchtopname» A.N.P.-f oto) (Van onze luchtvaartmedewerker) A r.: T-* (GISTERENMORGEN is het stoffelijk overschot van de omgekomen Wil ly Vossaert te Stoppeldijk ter aarde besteld. Het was wegens het water, dat er nog rond Ossenisse staat, on mogelijk de jongen in zijn eigen dorp te begraven. Zijn lichaam was Dins dag gevonden. Iloe lang het nog zal duren, dat het precies bekend zal zijn, hoeveel dieren bij de overstromingen in Zee land om het leven zijn gekomen, is niet te zeggen. Wel staat vast, dat de Zeeuwse veestapel op de eilandfin Schouwen-Duiveland en Tholen is gedecimeerd. Onder groot voorbehoud voor do juistheid der cijfers, deelde hij me de, dat rekening gehouden moet wor den met 'n verlies van 7000 runderen op Schouwen en Duiveland. Een speciale commissie taxeerde het vee op zijn gebruikswaarde. Nu worden afgeschreven. Er zijn mis- en voor zover nodig naar Zeeuws- Vlaanderen. De varkensstapel op Schouwen en Duiveland is practisch geheel vernietigd. De schapen moe ten eveneens allen zijn verdronken. De pluimveestapel moet volledig word enafgeschreven. Er zijn mis schien nog maar 100 paarden over. De schatting van de verliezen, die de veestapel op Tholen heeft gele den, is nog moeilijk te geven, maar men zal waarschijnlijk aan de veilige kant zijn, wanneer men het aantal verdronken koeien stelt op 2000. Er waren hier 5000 runderen. Volgens voorlopige ramingen, heb ben op de Bevel anden. vooral in de omgeving van Kruinineen. 1000 tot 1500 koeien de dood in het water ge vonden. De verliezen in Zeeuws-Vlaande- ren zijn gelukkig veel geringer. Van een decimering der veestapel mag men hier niet spreken. Dit is ook van toepassing voor Walcheren, waar en kele sta"°n zijn verdwenen, of ver liezen hebben geleden. /Gistermorgen ging het alarmerend bericht, dat de Oostdijk bij Krab bendijke bezweken was, het dorp on der water liep en de bevolking ge ëvacueerd moest worden. Gelukkig was dit bericht overdreven. Wel is het een feit, dat de Oostdiik, waar langs het dorn nog communicatie bad met West Zuid-Beveland. ook door het drukke verkeer zeer slecht is ge worden. Gevreesd wordt, dat hij moeiliik houdbaar is en daarom werd uit voorzorg de maatregel getroffen, dat vrouwen, kinderen en zieken moesten evacueren, wat grote ont steltenis en verwarring gaf. Omdat het drooggebleven deel van Zuid-Beveland al eivol met vluchte lingen zit. werd beoaald. dat deze mensen afgevoerd moesten worden naar Woensdrecht. Daar worden zij ondergebracht in de kazerne. Aan de verdediging van de be dreigde dijk wordt deelgenomen door enkele honderden Amerikaanse solda ten, die met veel materiaal aange rukt zijn. Uit Blankenbergc arriveer den twee luxe amphibies, die 's zo mers voor zee-touristen worden ge bruikt Ze waren zeer welkom. Ook van andere zijde komt voldoende hulp opdagen. ALS HET ALTIJD fraai weer zou zijn op dit ondermaanse, zou er practisch ook geen ongeluk in de vliegerij behoeven voor te vallen. Het vliegtuig is immers voor vrijwel de volle honderd proeent bedrijfszeker en als er iets gebeurt is het bijna al tijd weer de mens, die een ogenblik slecht reageert onder ongunstige weersomstandigheden. Vroeger en dat is nog maar en kele jaren geleden sprak men bij voorkeur niet over dergelijke onder werpen, al was het alleen reeds om de moeizame ontwikkelingsgang van onze nationale luchtvaart door onge wenste publiciteit niet onnodig te verstoren. Tegenwoordig kan zo'n openhartigheid niet meer schaden, want het luchtverkeer is er; men ver dient er geld mee en men kan niet langer reizigers afschrikken van het vliegtuig door verhalen over de on veiligheid. Daarbij komt, dat spoorwegen en scheepvaart nu bepaald niet fortuin lijk geweest zijn in de laatste tijd, zodat er in de spreiding van de vei ligheidsgedachte over de drie ver- keerstakken (te land, in de lucht en te water) eindelijk een zeker even wicht is gekomen. De Duitse Bonds- spoorwegen adverteren wel, dat men volgens de wetten van de waarschijn lijkheidsleer bijna 12 millioen kilome ters reizen moet om de kans' op een dodelijk ongeval te ontmoeten, doch deze cijfers staan thans al dicht bij die van de luchtvaart in enkele lan den. Men zou voor de twijfelaars met een variant op de KLM-leuze kunnen zeggen: „Vliegen is veiliger dan u denkt". En dat is zeker zo, indien men er alweer de waarschijnlijkheidsnor men bij betrekt. „NEEM DE BOOT FAe burgemeester van Kruiningen, de heer Vogelaar, was via de ra dio door de burgemeester van Apel doorn uitgenodigd voor een bespre king in hotel de Korenbeurs te Goes. Gistermiddag had deze samenkomst plaats en er waren weinig woorden nodig om tot een aceoord te komen aan de ene kant een gemeente, die van verlangen brandt te helpen en aan de andere zijde een gemeente, die hulp broodnodig heef, want de scha de aan Kruiningen toegebracht loopt in de millioenen. Zo spoedig mogelijk zal het ge meentebestuur van Apeldoorn een hulpactie op touw zetten om de nood te lenigen. Omdat de Apeldoornse de putatie graag hef getroffen dorp en ziin omgeving wilde zien, heeft bur gemeester Vogelaar, na de heren per auto naar de Zanddijk te hebben ge bracht. een motorboot gerequireerd en hen daarmee naar het toegetakel de dorp en de nog erger geteisterde omgeving gebracht. De weinige men sen, die nog in de kom van het dorp waren achtergebleven, juichten uit de bovenverdiepingen de bezoekers har telijk toe. WOLKOMEN VEILIG is geen enkel vervoersmiddel en dat zal het ook nooit worden, zolang het weer slecht genoemd kan worden. De luchtvaart lijdt vele millioenen ver liezen als het behoorlijk mist, alleen reeds doordat toestellen op de grond Deze onstabiliteit in de dienstrege ling werkt natuurlijk funest. Duizen den, die in jaren niet meer op de boot geweest zijn, doch altijd vlogen naar Londen, hebben in de laatste weken weer het schip genomen en van die hernieuwde kennismaking blijft altijd iets hangen. Op z'n minst al de ge dachte: als het slecht weer is en je moet in Londen zijn, ontloop dan elk risico en neem de boot. Die mist blijft dan ook vijand nr. 1 van het vliegtuig en er is tot deze dag nog niets uitgevonden om aan het vliegen bij mist een goede veiligheids graad te verlenen. Er is in de loop der jaren practisch al het mogelijke geschied, zowel met licht als met radiobakens en wat al meer. doch de mens is vrijwel geen stap dichter bij de oplossing van het probleem geko men dan in de prille tijd van het luchtverkeer. BLIND LANDEN 'THEORETISCH kan thans een per fecte „blindlanding" gemaakt wor den in de dichtste mist, doch geen havenmeester of luchtreder, die er de verantwoording voor zoji willen ne men. Tenslotte gaat het Om de veilig heid van een paar dozijn of een paar honderd passagiers en die weegt zwaarder dan het experiment-met- een: goede-kans-van-slagen. Lucht reders behoren niet tot het slag men sen, dat niet durft en dqarom is men in die kringen niet dwaas voorzichtig, doch het feit, dat met'; stevige mist nog altijd het "QBI" voor een vlieg veld verklaard wordt, het codeteken dat de haven dicht zit, geeft ons de aanwijzing, dat wij er nog lang niet zijn. De experts uit onze dagen menen, dat de enige oplossing kómen kan met een plaatselijk verdrijveö van de mist en in die richting wordt ook ijverig gezocht. De tientallen millioenen, welke jaarlijks aan mist door de luchtvaart ingeboet worden, rechtvaardigen een kostbaar onderzoek. Daarover zou moeten blijven. BUITENSPORIG lange en zware mensen oefenen op ons een even grote aantrekkingskracht uit als honderdjarigen en drielingen. En ls we ooit een boek in het licht zullen geven, dan zal het handelen ter de invloed van de streek op de lengte, het gewicht en de ouder dom der bewoners ervan. Een niet onbelangrijke bijdrage tot deze tndie konden we maken, toen we in het hartje van de Kempen, te ielen in België, een vraaggesprek hadden met de zwaarste burger er Kempen. WORIGE WEEK hield „De Guld" hef St. Sebastiaansgilde van Tielen, zijn- jaarlijks teerfeest. Twee da gen lang werden er wasmanden wor stebroden en vlees verorberd door tientallen Tielenaars, allen gekleed in blauwe kielen en met witte kornetten en bonite zakdoeken. Het hoogtepunt van deze teerderijen, na afloop waar van verschillende disgenoten volmon dig toegaven, dat ze „haast uitgeteerd" waren, was de weging van Jan Delen, gildebroeder in Sint Sebastiaan. Ondersteund door zijn gildegenoten plaatste Jan Delen zich op de bascule en na een kwartier waren er toch ge noeg tegengewichten gevonden om met preciesheid 's mans corpulentie te meten. Hij woog op de kop af honderd vier-en-zestig kilo! We hebben Jan Delen, samen met zijn Paulientje aangetroffen in de net te boerenkeuken in de wijk Opstal te Tielen. Hij zat voor de tafel „gewich tig" zijn kramt uit te pluizen en we konden bij de eerste oogopslag reeds getuigen, dat hij zijn stoel vol zat! Een speciale stoel, drievoudig gesteund en gestut en vervaardigd uit de hardste eik, die de Kempen leveren kon. Zo is Jan Delen, de man die samen met zijn opgewekt Kempisch vrouwke bin nen enkele dagen, namelijk op 5 Fe bruari a.s. zijn gouden huwelijks-ju bileum zal vieren, aan het vertellen gegaan. Van de tijd, oen hij nog een graatmagere dreumes was. Hij werd te Gierle op 4 Januari 1882 geboren, en was „alle-zeléve" het krieltje van het kinderrijk gezin. Immers, Janneke was een graatmager ventje en menig maal stond zijn moeder hem meewa rig na te staren: wat zou er toch uit zo'n prutsdimg moeten groeien?" Jan trok er zich niets van aan en gekscheerde tegen eenieder, dat hij met vet niets kon doen, dat dit hem alleen zou kunnen hinderen. AFWISSELEND TOEN JAN naar de legerkeuring ging, was hij met zijn 1.82 meter een flinke kerel. Hij woog 85 kilo en dat was een goed gewicht, zei hij. Toen de eerste wereldoorlog uitbrak, woog hij reeds 100 kilo, maar dat kon noch hem, noch zijn Paulientje ver ontrusten, want hij had de lengte. Na de oorlog trouwens was Jan's gewicht geslonken tot 70 kilo. Maar hij begon in die jaren die op de Wa penstilstandsdag volgden weer aan te vetten en toerf in 1940 de oorlog uit brak, woog Jan 138 kilo. Jan was blij, dat de oorlog afgelopen was.hij woog in 1944 immers nog slechts 90 kilo, Helaaa de yreugde was van korte duUI, wivf vahda'ag de aag wijst de bascuïë weefcJBÏJciIo aan. - WISSdtWACHTER VV/ELKE FACTOREN speelden in de loop der jaren een rol in Jan Delen's gewichtsschommelingen? Was het zijn eerzaam beroep van wis- selwachter bij de spoorwegen? Misschien. Uiteraard is dit geen am bulante bezigheid en de rokerige ge vaarten, die dagelijks tweemaal de Tielense rails beroerden, waren niet in staat Jan zenuwachtig te maken. Eens was Jan getuige van een trein ramp. Hij herinnert zich de datum nog zeer goed: 10 April 1930. Te Tielen kwamen twee treinen met elkaar in botsing, en een Turnhoutenaar, die zwaar gewond werd zou naderhand sterven. Het ongeval deed zich voor, men het internationaal eens moeten worden, want het kan op de duur niet meer geduld worden, dat een gehele verkeerssector uit het maatschappe lijk leven uitgeschakeld «s, alleen maar door zoiets onbestemds als mist! toen de machinist een rood signaal voorbijgereden was in een ontzettend dichte mist. Toen na de jongsto oorlog door een te onbeduidend treinverkeer de wis- selwachterspost te Tielen opgeheven werd, zou Jan op zijn oude dag, na 46 jaren actieve dienst (een zeldzaam heid op zichzelf) nog met de houweel moeten gaan werken. Hij woog toen reeds 240 pond en het was vanzelf sprekend, dat dergelijk werk voor hem dodelijk zou geweest zijn. Hij vroeg zijn pensioen aan en trok naar de wijk „Opstal", in een kleine hoeve, waar hij voortaan kippen hield voor zijn plezier Voor de rest moet hij in leven blijven van zijn karig pensioen tje, dat de minister van Verkeerswe zen ongetwijfeld zou verhogen, als hij zou zien hoe Jan en zijn vrouw van een dergelijk pensioentje'moeten rond komen REIZEN ONMOGELIJK UN TOCH is Jan geen grote eter. Met een broodje van een kilo kom/t hij met zijn vrouwtje wel twee dagen toe. Maar b.'j het ontbijt behoren vier eieren, want de zwaar- gèwichtkampioen der Kempen lust geen spek of anders vlees. Of hij last heeft van zijn zwaarlijvigheid? Ja, lange afstandsmarsen zijn hem onmogelijk geworden, hoewel hij vaak gaat wandelen en ook nooit de H. Mis overslaat Dit belet hem niet in de kerk af en toe met zwaar géwicht door zijn stoel te vallen, terwijl zijn broer, een meubelmaker uit het nabu rige Poederlee, regelmatig de huis- stoelen komt versterken en herstellen. Het gemeentebestuur van Tielen, dat hem bij zijn a.s. gouden bruiloft een paar stoelen zal aanbieden, moest ook een zeer speciale bestelling doen. Het ergste van al is, dat Jan de gratis spoorkaarten, die hem als oud gediende der spoorwegen jaarlijks toe gekend worden, moeiliik kan gebrui ken. Vorig jaar nog reisde hij naar zijn zoon te Luik. In Lier moest over gestapt worden en men kwam terecht in een ouderwetse wagen. Vier sol daten hebben Jan zijwaarts door het deurgat moeten wringen. Geen enkele auto is groot genoeg voor hem en slechts éénmaal slaagde hij er in op handen en voeten er in te kruipen. Hij kon zitten noch staan en bieef op handen en voeten in de wagen liggen. „Maar Opstal, meneer", zegt Jan, toen we afscheid namen, „is een ge zonde streek. Schrijf dat gerust in uw krant. Toen we ons drie jaar gele den wogen, nam Paulien zestig kilo We hebben er allebei een twintigtal kilo's bijgedaan. Hoofdzaak is een ge- voor haar rekening en ik 140 kilo. rust geweten. TNE SCHADUW van het schavot hangt sinds het proces Slansky in Praag gevoerd is over Tsjecho-Slowakije. Hadden de verdrukte Tsjechen en Slowaken gehoopt, dat na de „zuivering" de rust in het land voorlopig zou terugkeren, zij zijn bedrogen uitgekomen. Meer dan ooit heerst terreur over geheel het land. Aldus staat te lezen in een rapport, dat het K. N. P. uit Rome heeft ontvangen over de recente ontwikkeling in Tsjecho-Slowakije. A/olgens dit rapport toont dc bevol- king geen medelijden met de ter- doodgebrachten. Het enige commen taar is over het algemeen: „Zij heb ben de duivel gediend en nu heeft de duivel hen te pakken". Bovendien hebben de Tsjecho-Slowaken een grenzeloze verachting voor hun poli tieke leiders, omdat deze er niet voor teruggeschrokken zijn hun vroegere vriendéii en medewerkers te verra den. De vrouw van de vroegere Tsjecho- Slowaakse minister van Buitenlandse Zaken, Clementis, ligt stervend in de gevangenis, ofschoon tegen haar geen beschuldiging is ingebracht. Zij heeft in ernstige mate t.b.c. De regering weigert toestemming te geven voor de opneming van Mevrouw Clementis in een ziekenhuis of in het gevangenis hospitaal, daar zij hoopt door het sterven van Mevrouw Clementis ge makkelijk van een moeilijk probleem af te komen. Onder de minder belangrijke groot heden van de Communistische Partij heerst een angst-psychose, omdat ve len van hen een benoeming te danken hebben aan Slansky. KRACHTIG: NEEN I [et rapport maakt uitvoerig melding van de poging der Tsjecho-Slo- waakse regering om de gevangen aartsbisschop van Praag, Mgr. Joseph Beran, over te halen voor het Weense was met dat harde werken. Tenslotte werd de vergadering tot kalmte ge blaft. Het zou er van komen! DRIEWIELER OFSCHOON het gebruik van trekhonden reeds aan strenge voorwaarden gebon den is, wil de dierenbescherming dit gebruik afgeschaft zien. Daar is natuurlijk veel voor te zeggen. Sommige beesten hebben het slecht. Maar bij de honden die nu hun be roep zien verdwijnen, zijn er ook, wier borst breed genoeg is om het gareel te dragen. Moor van de Melkboer uit Bergen op Zoom is zo'n hond. We spraken hem op het Zuivel- plein. LI ET BEROEP van Moor van de yielkboer heeft geen toekoir.s meer. Het is een stervend beroen. Met de rietdekkers, zandwassers, go belinwevers, koperslagers en zeeschui mers heeft de Moor van de Melkboer de weemoedige blik gemeen. Hij ktfkt nog slechts in het verleden; hij durft niet meer in de toekomst te zien. Want het is voorbij, onherroepelijk voorbij. Moor van de Melkboer schouwt traag en triest naar het pla veisel van Bergen op Zooms straten. Binnenkort zal hij trekhond af zijn. En met heimwee zal hij dan terug denken aan de dagen, iat hy met zijn baas op stap was en tegen alle katten mocht blaffen. Moor is de hond van melkboer Brus selaars, die in de binnenstad ope reert. Iedere dag krijgt hij vlees van het abattoir. En met trots kan hij van zijn werk vertellen. Hij spreekt een CN NU IS het bijna zover", zegt Moor van de Melkboer. „Binnen kort mogen we niet meer onder de kar. Maar ik ben ermee geflest. Amper vier jaar oud en nu al m de noodwet. Aan de ketting moeten we. Weg, dagelijkse wandelijlg, weg vlees van het abattoir. Het zal nog zover komen, dat we noodgedwongen naar kuiten moeten happen. M'n baas gaat een driewieler aanschaffen en ik wordt verkocht. Wat moet hij met me doen, als ik de kost niet meer kan verdienen? Waarschijnlijk ga ik naar een boer. Dan krijg ik een hok en een smeedijzeren ketting en dan mag ik blaffen tegen mensen die het erf op komen. Sjonge, sjonge, wat grappig. Wat zuilen we een pret hebben, wat zullen we van de vrijheid genieten.." Moor van de Melkboer wordt een beetaje cynisch. Hij kijkt naar zijn baas. Er blinkt een traan in zijn ogen. Maar Moor van de Melkboer is dan ook een physiek sterke hond Hij vindt het "iet erg, dat hij onder de wagen moet staan. Als hij een dag vrijaf heeft, ligt hij uren te janken. Zeif schaamt hij zich daarvoor, maar we horen het van zijn baas Er zijn echter ook honden voor wie het trek ken een kwelling is. En Moor van de Melkboer geeft dan ook graag toe, dat de dierenbescherming geen onge lijk heeft. „Ik moet opstappen", zegt hij. „Er zijn nog mensen die melk 1 willen hebben vandaag." En voort gaat hij weer, straat in, straat uit, door Bergens binnen- MOdR Laatste vergadering een beestenbende. beetje eentonig, we geven het graag toe. maar wat hij vertelt is interessant. „In de zomer", zegt Moor van de Melkboer, „heb ik een vrij gemakke lijk baantje, rhaar 's winters is hel aanpakken. Dan moet ik bijna even hard werken als een melkboer". Moor van de Melkboer, zwart als de kachel en met een gezonde, natte neus, houdt van zijn Ijeroep. „Maar", zegt hij, „het mag niét meer van de dierenbescherming. De bond heeft er achter gezeten". En dan vertelt hij van wat de BVGT zoal doet. De Bond van Gesjochte Trekhonden. Die organisatie bestaat al een tijdje, maar ze heeft geen relaties met de EVC. Het is een gematigde vakbond, maar desondanks pleegt het bestuur overleg met de Dierenbescherming. In de laatste vergadering moet het een beestenbende geweest zijn. Het was by de honden af. Sommige leden sloegen met de poot op tafel en de voorzitter beeft de secretaris een oor afgebeten. Men wilde weten hoe het nu zat met die trekkcrij en of het nu, sakkerdoric, onderhand gedaan vredescongres te spreken. De uit nodiging aan de aartsbisschop, wiens verblijfplaats onbekend is, was afkom stig van Zdenek Fierlinger, hoofd van het Staatsbureau voor Kerkelijke Za ken. Mgr. Beran kreeg te horen, dat Kardinaal Mindszenty de uitnodiging der Hongaarse regering reeds had aanvaard. Deze leugen kon Mgr. Be ran niet verleiden, evenmin als de toezegging, dat hem de vrijheid zou worden teruggegeven en hij wederom naar zün aartsbisschoppelijke zetel zou kunnen terugkeren. Het antwoord van- Mgr. Beran was en bleef een ca tegorisch nee. Uit het rapport blijkt voorts, dat de bisschop van Litomerioe, Mgr. Troch- ta, tijdig op de hoogte was van de plannen hem te arresteren. Hij heeft alle maatregelen kunnen treffen, die 't kerkelijk recht voorschrijven, 't Bis dom Hradec Kralovè wordt bestuurd door een zekere Hronek, die door de regering is aangesteld. De bisschop van dit diocees, de 83-jarige Mgr. Picka, is niet langer in staat zijn her derlijk ambt uit te oefenen. De Vica ris-Generaal wordt het door de ge lovigen niet gemakkelijk gemaakt, omdat zij hem overal compleet nege ren. De aartsbisschop van Olomouc, Mgr. Matocha, bevindt zich nog steeds onder huisarrest. Sinds hij in Maart 1952 onder toezicht van een politie beambte met drie priesters uit zijn aartsbisdom sprak, heeft hij geen con tact met zijn priesters en gelovigen, meer gehad. De hulpbisschop van Praag, de 73-jarige Mgr. Eltschkner, heeft pas een ernstige operatie onder gaan. Hij is nu herstellende. De hulp bisschop van Tirrara. Mgr. Bucalka, ei de bisschop van Presov, Mgr. Gojdie. verblijven beiden in geisoleerde cellen van de Leopold-gevangenis in Slowa kije. In dezelfde gevangenis vertoeven talrijke kloosterprelaten. EX-LOMPENHANDELAAR Als gevolg van het dikwijls heftige verzet der bevolking tegen de ar restatie van de parochie-priesters pas sen de communisten in Slowakije een nieuwe tactiek toe. Wanneer zij nu een priester willen arresteren, ontbie den zij hem onder een of ander voor- wensel op een partij- of regeringsbu reau, waar twee politie-agenten klaar staan de priester onopgemerkt weg te voeren. Zeker drie priesters ver richten dwangarbeid in de omgeving van Olomouc. Zij zijn tewerk ge steld in de huizenbouw. Om hun identiteit geheim te houden worden zij gedwongen oude, militaire unifor men te dragen. Het voedsel en hun accomodatie is zeer slecht. De bevol king, die medelijden heeft met hun miserabele verschijning, zou hun graag willen helpen. De begeleidende bewa kers echter willen dit niet hebben. Grote getallen priesters die in de dwangarbeiderskampen van Bohemen vertoefden, zijn thans naar onbeken de oorden in het Oosten des lands vervoerd. Te Ilava in Slowakije is een speciaal „wetenschappelijk instituut" geves tigd, dat bekend staat onder de naam „Viktorin-sanatorium" en tot taak heeft arrestanten rijp te maken voor de rechtszitting. Viktorin Is de naam van de 7de sectie van het Mi nister van Binnenlandse Zaken De leider van deze sectie is een zekere Viktorin, tot (944 wel bekend in de dorpen rondom Bratisiawa als lompen- stad. Alle huizen kent hij en 'Yk°,per: Onmiddellijk na de komst van J dc Soviet-troeDen dook hu on als ïna- hij weet precies wie scheutig is met koekjes en wie niet. Zijn baas hoeft hem niet te waar schuwen als hij de pas moet in houden. Moor van de Melkboer kent zijn klanten. Nog even lopen we met hem mee. „West je wat jammer is", zegt hij. „Dat veel van mijn collega's nog niet rijp zijn voor de vrijheid. Ze bijten in broeken en zo en als dc postbode komt is het huis te klein". Een oud vrouwtje passeert aan de overkant van de straat. Ze duwt een handwagen voor zich uit. En Moor van de Melkboer kijkt een beetje ver wonderd. „Doet de Mensenbescher ming daar nu niets aan?" vraagt ^hij. de Sovjet-troepen djok hij op als ma joor. De gevangenis van Ilava, die eigen lijk op zijn hoogst 3200 gevangenen kan bergen, telt nu 7.682 bewoners, al len politieke „misdadigers". Zij ver blijven met K2 personen in cellen van 3 bij 4 meter. De voeding is slecht en voor het minste Vergrijp wordt aan de gevangenen dit voedsel onthouden. Een gaarne toegepaste straf is gedu rende twee maanden slechts om de andere dag eten te verstrekken. De gevangenen werken 11 uren per dag, ook op Zondag. Slechts de laatste Zondag van de maand zijn de gevan genen vrij van arbeid, doch in plaats daarvan krijgen zij marxistische scho ling onder leiding van bovengenoem de Viktorin.

Krantenbank Zeeland

de Stem | 1953 | | pagina 6