NIEUWS- EN ADVERTENTIEBLAD VOOR ZUID-BEVELAND oveRöenkinq De wonderlijke wereld van de statistiek 29STE JAARGANG No. 42 27 MAART 1964 J. A. WESTSTRATE - MIDDELBURG UITGEVERSMAATSCHAPPIJ „DE SCHELDEBODE' Verschijnt des vrijdags DRUK Fa. F. VAN DER PEYL KRUTNINGEN J. M. C. VAN DER PEYL - KRUININGEN Over en rond het Yersekse Burchtje REDACTEUR: ROUAANSE KAAI 21 - TELEF. (01180) 2463 Abonnementsprijs bij vooruitbetaling 1,40 per kwartaal Franco per post 2,80 per halfjaar ADMINISTRATIE MARKT 19 - TELEF. (01130) 381 - GIRO 28425 Advertentieprijs 1-25 mm 3,verder 12 cent per mm Ingezonden mededelingen dubbel tarief In te zenden vóór woensdag 12 uur Vreest gijlieden niet. Matth. 28 5 Pasen betekent een ontzettend gebeu ren, dat vrees en angst in het hart van de mensen jaagt en alle machten ver stoort. Het Paasfeest begint op het kerkhof; daarheen brengt het evangelie ons. Daar bij het graf van Jezus span nen alle machten samen om de Heiland in de dood te houden. De kerkelijke we reld heeft het kerkelijk zegel aan het graf gehangen en wie durft dat te schenden? Jezus moet dood blijven! De wereldmacht der Romeinen heeft haar soldaten afgestaan om de spelonk te be waken Jezus moet in het graf blij ven! jDe NieuW-Testamentische Kerk, de vrienden van Jezus, maken zich in de vroege morgen op om Jezus voorgoed te schikken in Zijn laatste rustplaats Jezus moet in Zijn rust blijven! En achter dat alles is de wereld van dui vels en demonen in nerveuze bedrijvig heid om Jezus in het graf te houden. Als het Pasen wordt, slaat de schrik en de ontzetting aan alle kanten om zich heen. God zendt Zijn engel, want God lacht om het kerkelijk zegel en Hij spot met de wereldmacht; het zegel gaat aan stukken en de soldaten vluchten in do delijke angst. Satans rijk beeft op zijn grondvesten; het graf moet zijn prooi loslaten en Jezus komt opnieuw in de wereld maar nu als Koning, Wien alle macht gegeven is en Die Zijn kerk heeft vrijgekocht door hel en dood heen! Van daag geldt het: Vreest 's Heren macht en dient Zijn majesteit, juicht bevend op 'tgezicht van Zijn vermogen en... Beter zien en er beter uitzien MET EEN BRIL VAN KapelU Z.-B. Tel. 01102-223 Uitsluitend merkbrillen van topklasse. kust de Zoon, valt Jezus te voet, de Overwinnaar, Die Zjjn vijanden doet ver gaan! Diezelfde Jezus echter is voor de Zij nen. de grote Vriend! Door hun onge loof hebben zij Jezus gehoond op de Paasmorgen en de angst moest ook hen verteren. Doch neen, Christus heeft hun zonde verzoend, Hy is opgewekt om ook hen te rechtvaardigen; daarom klinkt door het paasevangelie heen het troost volle woord: „vreest gij niet'; „vrees niet"; „vrede zij U"! Christus de Overwinnaar is geble ven de Goede Herder, Die de verstrooi de schapen op Pasen verzamelt en tot het Paasfeest leidt. Ook vandaag vindt Hij ze, die eenzaam wegvluchten voor de majesteit van de Paaskoning, hoewel ze de gekruiste Christus zoeken! Wel nu, wie Hem zoekt als Kruiskoning, mag Hem vinden als Paasvorst; en de vrees vergaat, de vrede groeit. Vreest gijlieden niet; Ik ben uw Redder, uw Broeder, uw Koning; vandaag wil Ik Mijn Paasvreugde met u delen! (Uit een Dagboek) De zegswijze dat men met statistiek-ceerd dat rokers die inhaleerden „statis- cijfers alles kan bewijzen is al tamelijk tisch" minder longkanker kregen dan zij oud. In Engeland neemt het aantal ech-j die niet inhaleerden. Wijlen Sir Ronald scheidingen toe in dezelfde verhouding Fisher geen geringe autoriteit als de import van appels. In Zweden j heeft er de aandacht op gevestigd dat schommelt het geboortecijfer in even redigheid met het aantal ooievaars dat in het voorjaar op Zweedse ooievaars nesten neerstrijkt. Longkanker is in de loop van de jaren in gelijke mate toe genomen als het dragen van nylonkou sen. Dit brengt ons tot ernstiger zaken: Dr. H. A. Shapiro, de Zuid-Afrikaanse medicus die een aktief aandeel heeft gehad in de ontdekking van de zoge naamde kikkerproef (voor het vaststel len van de zwangerschap) heeft in een op 30 september van het vorige jaar gehouden toespraak enige cijfers ge geven die een merkwaardig licht wer pen op de heksenjacht der statistici op de sigaret als kankerverwekker. De blanken in Zuid-Afrika zijn de zwaarste sigarettenrokers ter wereld. Desondanks komt longkanker onder hen veel minder voor dan in Engeland. On der de eerste generatie immigranten uit Engeland komt meer longkanker voor dan in de tweede en derde generatie. In Australië, dat evenveel sigaretten rookt als Engeland, komt longkanker slechts met een vierde van de Engelse frequentie voor. Er is nog meer en gekker! In de Verenigde Staten is het per centage sterfgevallen aan longkanker het laagst voor gehuwden. Voor onge- huwden is het percentage hoger, voor gescheiden personen het hoogst. Dit geldt zowel voor mannen als voor vrou wen. Roken gehuwden dan minder? In tegendeel, de statistiek, de wonderbaar lijke statistiek, toont aan dat gehuwden de meeste sigaretten roken. Niet bij vrouwen. En de vrouwen? Enige tijd geleden is de arts, mej. P. C. M. Schrama van de bedrijfsgeneeskundige dienst van de P.T.T. in Den Haag gepromoveerd tot doctor in de medicijnen. Haar voortref felijke studie betrof het 60.000 man (en vrouw) sterke personeel van de P.T.T. en besloeg de periode van 1947 tot 1961. Het was het eerste zo groots opgezette onderzoek van die aard tér wereld. In haar proefschrift zegt zij o.a.: „Hoewel werkende alleenstaande vrou wen van middelbare en oudere leeftijd vaak en zelfs vrij veel sigaretten roken, komt longkanker hoogst zelden voor. De ervaring bij het P.T.T.-bedrijf is, dat noch de rookgewoonten, noch het wonen in grote steden met de daaraan ver bonden luchtverontreiniging, enige in vloed heeft op het voorkomen van long kanker onder de vrouwen". Is dat statistisch te verklaren? Het is bekend uit de eerste studies die in Engeland over het vraagsuk van roken en longkanker werden gepubli- de sigarettenjagers deze bevinding steeds zorgvuldig hebben verzwegen. Het is trouwens niet het enige dat men niet vindt in de artikelen van de rookbestrijders. In Engelse steden is het aantal sterfgevallen aan longkanker recht evenredig met het aantal schoor stenen per hectare. Bij muizen die men langdurig stof van de straat liet in ademen steeg het percentage longkan ker van 8 tot 80 Men zoekt al deze samenhangen vergeefs in de rapporten der sigarettenbestrijders. Genoeg. Niemand heeft tot nu toe be wezen dat sigaretten geen longkanker kunnen veroorzaken. Evenmin heeft tot nu toe iemand bewezen dat dit wèl kan. Alle zogenaamde bewijzen die zijn aan gedragen berusten op statistiekcijfers en wat die waard zijn zag men hier boven. Over de waarde van deze cijfers heeft dan ook nog geen enkele bevoegde VI Van deze ongescheiden boedel behoor de onder meer aan de verkoper een vierde part „in de hofstede daer steenen huus up staet (Burchtje werd dus niet verkocht) voort alle hofstede" enz. De opbrengst kreeg hij echter niet in han den, maar moest aangewend worden om het zoengeld te voldoen, aan de na bestaanden der door hem gedode Pieter Blox (van Yerschedamme). Vechtpartijen, meermalen met dode lijke afloop kwamen dikwijls voor. Yer- seke bezat de twijfelachtige eer een Dobbel- en Quacksale onder zijn ver makelijkheden te bezitten. Dit stedelijk attribuut, een der meerdere die oud Yerseke bezat, was een grafelijk bezit dat meestal door hem werd verpacht of als blijk van gunst werd geschonken aan oudgedienden zoals hier 't geval is geweest. In 1408 n.l. kreeg heer Zibrant Rich ters de inkomsten dezer sale of schole, zo ze ook werd genoemd. „De goeden luden tot Yeersicke" werden vermaand Zibrant of diens pachter „rustelyx en vredelic" hun bedrijf te doen uitoefenen. Dit heerschap had zich verdienstelijk ge maakt als „onsen ossenbewaerder". Blijkbaar was hij belast met de leiding en toezicht op de in de Moer weidende ossen van de graaf. Zoals bekend bezat de graaf een landbouwbedrijf in Scacht- kinspolre, thans bekend als Burenpolder. Inderdaad waren die centra van vermaak vaak een bron van grote onrust. Hier werden de hartstochten opgezweept bij het dobbelen en quacken, kampend om winst. Dit was een sedert eeuwen ge liefkoosd spel, vooral onder de jonge adel en meestal op hazard uitlopende. De speelwoede onzer voorvaderen ver woestte de welvaart van aanzienlijken en geringen, terwijl in de dobbelscholen somtijds de beul de waard, lichte vrou wen de dienstboden waren en woeste lingen die onder het wisselen der kan sen „biden dermen Christi" en „bi den vijf wonden" zwoeren, de opeengehoop te bezoekers waren". Hier kwamen de ingezetenen van alle standen samen om hun drift bot te vieren en zo grof schijnt men er gespeeld te hebben, dat alleen de winsten welke aan de houders of pachters der dobbelscholen toekwa men, hoogst aanzienlijk moeten geweest zijn, zoals men besluiten mag „uit de grote belangstelling, welke vorsten en magistraatspersonen voor de finantiële zijde dezer inrichtingen betoonden". Aan het hof onzer graven en hertogen en op de kastelen onzer edelen en rid ders werd de avond met spelen door gebracht en soms een belangrijke som verloren. Burggraven, ambtmannen, rechters, rentmeesters, tollenaars moesten dan „spoelgelt" opbrengen, hetwelk verquert, verquaeckt en met teerlingen op de werptafelen verspeeld werd. Soms wer den die scholen of de worptafelen en quaec, dat zijn tric-trac- of verkeersbor den, verboden wanneer men tegen de keure of met quaede taerlingen, d.i. val se dobbelstenen speelde. Hiermede is enigszins toegelicht wat het geschenk van de graaf inhield, zowel voor de be volking als voor de begiftigde die zon der twijfel „de zaak" wel verpacht zal hebben, daarvoor staat zijn titel „Heer" wel borg. Schrielheid kan men intussen de schenker waarlijk niet toeschreven; geen begeving zoals aan de schippers- duvelstoejager uit de Camera Obscura, daar het van financiële zijde gezien een zeer winstgevende „neringhe" was. Voor de ridderlijke jeugd echter was het „een voorportaal der helle". De inhoud van enkele charters waarin deze rumoerige burchtheer een rol ver vult wordt onvermeld gelaten maar de oorkonde van 12 november 1411 mag dit lot niet toebedeeld worden, daar het schijnt dat ook voor hem na lijden een verblijden is aangebroken. We ontmoe ten hem hier als echtgenoot van Jonc- frou Jehanne van Bruelis (bij Kapelle) aan wie hij diverse bezittingen schenkt, t.w. lijfrenten op tachtig gemeten am bacht met toebehoren, een huis binnen de parochie van Yersicke en vier en twin tig gemeten lands in Couwerve en Yer seke; verder nog de helft in een huis binnen Yerzicke en nogmaals zes ge meten grond in Couwerve. Zou 't beter schap betekenen of een voorzorgsmaat regel van zijn tweede geliefde zijn? Ook uit een akte van Schepenen van Ieerseke, dato 6 maart 1414 (1415) moge iets worden aangestipt om aan te to nen hoe talrijk de nakomelingen der he ren van Yerseke destijds reeds waren. (Wordt vervolgd) autoriteit zich willen uitspreken. Dis raeli heeft trouwens in de vorige eeuw al gezegd: er zijn leugens, verschrikke- leugens en statistieken. Filtersigaretten. Het is tenslotte de moeite waard nog eens te lezen wat het Koninklijk Ge nootschap van Londense artsen in 1962 schreef in het befaamde rapport „Smo king and Health", over roken en ge zondheid. Daarin staat: „Aanvankelijk had de verkoop (van filtersigaretten) met grote weerstand te kampen maar er zijn nu bewijzen dat een doeltreffen der Jiiltrering meer algemeen wordt aan vaard. De afgelopen jaren is de ver koop van filtertipsigaretten in Groot Brittannië sterk toegenomen. De huidi ge filters hebben een groter filtreer- vermogen dan een tabakskolom van overeenkomstige lengte in een gewone sigaret. In een sigarettenpeuk van ge middelde lengte wordt ongeveer 18 van de rookdeeltjes achtergehouden, terwijl bij twintig veel verkochte filter- tipmerken de gemiddelde retentie, uit sluitend door het filter, 25 bedroeg". Zo ziet u dan dat er in de wonder lijke wereld van de statistiek die u mis schien bang heeft gemaakt heel wat vast zit aan het „groeperen van de cij fers" zoals de Fransen zeggen maar dat er tegelijk een lichtpuntje opgloeit van de filtersigaret. HERMAN VAN WUIZEL 1 i_ 4. p 2JJS ALLE VRAGEN VOOR DEZE RUBRIEK UITSLUITEND TE ZENDEN AAN: REDACTIE „MET RAAD EN DAAD", ROUAANSE KAAI 21, MIDDELBURG met bijsluiting van een postzegel van 12 cent voor doorzending van uw brief Wij willen u met onze adviezen zo goed mogelijk van dienst z(jn en geven zo mogelyk advies op elke vraag. W\j kunnen echter geen aansprakelijkheid aanvaarden voor elders verkregen inlichtingen of gegevens RED. Ficus. Onze 3 jaar oude ficus ver liest de middelste bladeren, die eerst geelachtig worden. Wat is er aan te doen, vraagt J. W. Kan de ficus ver stekt worden en wanneer? De oorzaak van het geel worden van de bladeren is veelal te zoeken in een te warme kamer. Het kan ook goed zijn de plant in het voorjaar te ver potten. Mocht het euvel te snel gaan, doet u het dan gerust nu. Zorg dat de ficus licht en liefst zonnig staat, wel beschermen tegen felle middagzon; in de winter in een matig verwarmde ka mer, echter nooit onder 10 C. In de winter lauwwarm water en alleen gieten als de grond droog is. Het blad weke lijks afsponzen. Alleen als de plant in de groei is om de 14 dagen kunstmest geven. Verpotten om de 23 jaar, als de plant erg groot is om de 5 jaar, in ge lijke delen bladaarde, oude koemest en scherp zand. Een ficus kimt u stekken zodra de plant min of meer in een rust toestand is, daar stekken van een sterk groeiende plant moeilijk wortelen. U houdt hiertoe de plant wat droog. Over enkele weken snijdt u dan een stek on der een blad vrij schuin af en liefst op het al houtige gedeelte, daar u dan minder last van rot zult hebben. Om het z.g. bloeden tegen te gaan, dom pelt u het ondereind in scherp zand, sigarenas of houtskoolpoeder. Ook de wond op de oude stam wordt aldus be handeld. Vervolgens zet u de stek in een flesje water om te wortelen, wat meest al heel goed gaat. Zodra de wortels vol doende uitgegroeid zijn, oppotten in voedzame grond. Ook kunt u de stek in een pot met zandige grond zetten. Daar de bladeren nogal veel plaats in nemen, zet u er een stokje bij en bindt daaraan de opgerolde bladeren met raffia vast. Voor een vlotte beworteling zet u er vervolgens een hoes van plastic overheen. De stek wordt op een warme plaats, uit de zon gezet. Beworteling kan in beide gevallen van een half tot een heel jaar duren. Aapje. - J. H. bezit een aapje van ca. 30 cm met een lange staart, ca. 50 cm, bruine rug, witte borst en wit muts je op de kop. Wat voor soort is het en wat is de beste voeding? Uit uw beschrijving maken we op dat we hier te doen hebben met één van de drie soorten Pinché-aapjes. Deze leven op de westkust van de Andes in de ho ge tropenbossen van Columbia en Pa nama, één soort bereikt Costa Rica. De aapjes zijn tamelijk groot, ca. 30 cm li chaamslengte en een staart van 40 tot 50 cm. Ze zijn langbenig en zeer slank. Het kale „grimmige" gezicht is door een krans van korte donsharen omgeven. Eén soort heeft een bijzonder mooie wit te kuif. Dit zijn de Cottonheadaapjes, ook wel Lisstaapjes genoemd. U moet oppassen voor koude, daar ze hiervoor zeer gevoelig zijn (tropen). Levertraan is zeer goed. Menu: fruit, groen, dage lijks enige druppels Dagravit op stukje brood. Ze eten ook insecten, b.v meel- wormen. Antraciet. Wat weegt een mud an traciet z.g. „drietjes" superkwaliteit? Is het soortelijk gewicht lager dan van minder goede antraciet, waar mogelijk meer ander gesteente in zit? Superantraciet heeft een gewicht van 8090 kg per hl. Gewone antraciet heeft een gewicht van 7278 kg per hl. Beide soorten zijn in verschillende afmetingen verkrijgbaar. Genoemde ge wichten hebben betrekking op het stort- gewicht. Wil men kunnen bepalen hoe veel kg brandstoffen in een bepaalde ruimte kan worden opgeslagen, dan kan er geen gebruik worden gemaakt van het soortelijk gewicht; men gaat dan af op het stortgewicht. Onder stortge- wicht wordt verstaan het aantal kg dat een ruimte van 1 m3 vult. Oliebrander. Als in een kachel een z.g. barridonbrander voor petroleum ge monteerd wordt, is de plaatijzeren bui tenkant van de kachel dan bestand te gen het vuur van deze brander? Indien een kolenhaard of -kachel nog in goede staat is, bestaat de mogelijk heid de haard of kachel te laten voor zien van een oliebrander. Men dient ech ter wel te bedenken, dat na de opbouw niet dezelfde capaciteit kan worden be haald als bij het stoken van kolen. De ruimte, welke een branderpot inneemt en de ruimte, die de vlam nodig heeft om goed te kunnen branden, zijn teza men meestal zo groot, dat een haard er niet voldoende ruimte voor biedt, indien dezelfde capaciteit wordt gewenst. Al leen een potkachel heeft aan de binnen zijde een stenen bekleding; dit type kan vrij gemakkelijk worden omgebouwd tot een oliekachel (dit moet wel door een deskundige gebeuren). Het eventueel ombouwen heeft geen schadelijke gevol gen te hebben voor de buitenzijde van de kachel. Vlag. Van welk land is een blauwe vlag met een gele harp? De door u bedoelde vlag is geen vlag van een of ander land of staat. Wel komt een soortgelijke harp, maar dan veel fraaier en forser uitgewerkt en met een engel als frontstuk, voor op een donkerblauwe achtergrond, als onderdeel op de koninklijke standaard van Enge land en op de standaarden van H.M. de Koningin-moeder Elizabeth, Z.K.H. de Prins van Wales en H.K.H. Prinses Mar garet. Kanaries. Ik wil graag kanaries kweken maar vraag me af wat de bes te ruimte is. Ik heb een grote zolder, waar geen zon komt. Ook heb ik nog een kamertje, waar in de middag wat zon komt, maar hierin zit een gasmeter. Wat kan ik het beste doen? Uiteraard zou het voor uw vogels het prettigst zijn, wanneer u ze een ruim te kon aanbieden, waarin voldoende zon kwam. De zolder waarover u schrijft, heeft een dakraam en daardoor komt maar weinig zon. Toch zou u die zolder kunnen gebruiken, wanneer u er TL-ver- lichting liet maken met daglichtlam pen, waardoor u het tekort aan licht kunt aanvullen. Het blijk dat dit bij de kanariekweek mogelijk is. Alleen gaat u dat natuurlijk wel wat elektrische stroom kosten. Het kleine kamertje is ook te gebruiken, als u de gasmeter door deskundigen goed laat controleren op eventuele kleine lekkages. Perzik. Mijn perzikboom heeft bij zonder veel last van luis. Ik heb er aan gedaan wat mogelijk was, maar zonder resultaat. Wat nu? Voor winterbespuiting met vrucht- boomcarbolineum of kleurstoffen is het nu te laat, zodat u aangewezen bent op voorjaars- of zomerbespuitingen. Zodra u luizen waarneemt, moet u met één van de vele luisbestrijdingsmiddelen spuiten en er voor zorgen, dat alles goed geraakt wordt. Hoofdzaak is, dat u bin nen 8 of 10 dagen na de bespuiting weer spuit. Er zijn dan weer eieren uitgeko men en deze luizen of mogelijke achter blijvers of overlopers worden dan weer gedood. Dit niet naspuiten is in hoofd zaak de reden dat men zegt, dat die bespuiting niet geholpen heeft. Telkens als er weer luizen worden waargenomen op dezelfde wijze handelen. Een goed middel ter voorkoming van luizen is om zo nu en dan eens met de slang op de waterleiding flink door het gewas te spuiten. Van WEMELDENGE 20 maart4 april 1964 HOOGW. LAAGW. v.m. n.m. v.m. n.m. Zondag 4.41 5.03 10.17 10.24 Maandag 5.12 5.33 10.49 10.59 Dinsdag 5.43 6.04 11.23 11.30 Woensdag 6.14 6.35 11.55 Donderdag 6.46 7.04 0.00 12.26 Vrijdag 7.17 7.37 0.38 1.05 Zaterdag 7.52 8.15 1.23 1.46 Te Yerseke 5 minuten later Te Hansweert 40 minuten vroeger

Krantenbank Zeeland

Scheldebode | 1964 | | pagina 1