©NDERNEMER
Duurzaam
heid en groei
JHet bewustzijn
groeit. We zitten
op de goede weg'
BUSINESS FESTIVAL
ZEELAND
Het kabinetsbesluit om het gebruik van Nederlands aardgas versneld af te bouwen, maakt
snelle introductie van alternatieven nog urgenter. Om in 2050 klimaatneutraal te zijn,
moeten er 8 miljoen gebouwen verduurzaamd worden. „Zeker haalbaar", zegt Daniël
Lodders, algemeen directeur van Saman Groep uit Zierikzee. Dooi Timo van de Kasteele
Technieken zijn volgens Lodders
volop aanwezig. „We hebben
alternatieve vormen voor het
verwarmen van woningen en
bedrijfspanden en -processen. Technisch
is veel mogelijk. Daarom moeten we nu
doorpakken. Hoe eerder, hoe beter.
Het rendement op de investering voor
bedrijven is vaak zeer gunstig. Warmte
pompen en zonnepanelen worden
steeds betaalbaarder door subsidies."
Uitdaging
„De vorige energietransitie - van kolen
en stadsgas naar aardgas - heeft in de
jaren 60 slechts acht jaar geduurd. „In
die korte periode is er een megaoperatie
uitgevoerd. Door heel Nederland is een
netwerk van leidingen en buizen gelegd,
binnen no-time was het land op het
gasnetwerk aangesloten. Nu staan we
voor de omgekeerde uitdaging. Dat
moeten we samen oppakken. Met be
drijven, particulieren en de overheid."
Lodders ziet dat zowel ondernemers als
particulieren steeds meer verantwoor
delijkheid nemen als het om het milieu
gaat. „Binnen onze markt ervaren we
een zeer sterk toenemende vraag naar
technieken en producten die het ge
bruik van aardgas omlaag brengen of
zelfs tot nul reduceren. Vaak is subsidie
niet de enige drijfveer, de toekomst voor
volgende generaties heeft hogere priori
teit Zowel bij particulieren als bedrijven."
Warmtepompen
In de Randstad is stadswarmte een
mogelijkheid voor het verwarmen van
woningen en gebouwen. In Zeeland is
dat niet mogelijk door de eilanden
structuur en uitgestrektheid van de
provincie, stelt Lodders. „Warmtepompen
zijn een prima oplossing. De benodigde
elektriciteit kan opgewekt worden door
zonnepanelen op daken of in de vorm
van bijvoorbeeld zonneweides. Groter
denken is nodig willen we genoeg energie
opwekken om het gas te compenseren."
Lodders is ervan overtuigd dat 2050
haalbaar is. „Elke dag dat we wachten
wordt het moeilijker. Stap voor stap
moeten we deze opdracht uitvoeren.
Maak het klein, iedereen moet zijn ver
antwoording nemen. Het is belangrijk
dat de overheid voor heldere en duide
lijke informatievoorziening zorgt, zodat
bedrijven en particulieren in de toe
komst de juiste keuzes kunnen maken."
Lodders concludeert: „We zien de
bewustwording en vraag naar duur
zame energie sterk groeien en daarmee
specifiek de verkoop van warmtepompen,
zonneboilers en zonnepanelen. Het
bewustzijn groeit. We zitten op de goede
weg. Nu is het zaak dat we doorpakken."
O
Naast veel duurzame ener
gie uit zon en wind heeft
Zeeland namelijk ook
nogal wat industriële acti
viteiten. Dat maakt dat de
provincie in de nabije toe
komst voor een lastige op
gave staat.
„Toch gaan het verduurza
men van de industrie en
economische groei prima
samen", verduidelijkt Jacob
van Berkel, lector duur
zame energie en verbon
den aan de HZ University
of Applied Sciences in Vlis
singen. „Maar daarbij is
het wel noodzaak dat we
samenwerken."
Toegegeven, de Neder
landse klimaatopgave is
fors. Het Parijsakkoord
schrijft een C02-reductie
voor van 80 tot 95 procent
in het jaar 2050. Dus over
ruim 30 jaar.
Meer grip
Relatief veel industrie stelt
Zeeland voor een uitdaging.
Veel gemeenten zijn al bezig
met het verduurzamen van
huishoudens en mobiliteit.
Dat is een zoektocht waar
we steeds beter grip op krij
gen. Als eerste gaat het
daarbij om isolatiemaatre
gelen en vervolgens om
duurzame opwekking.
Binnen de industriële be
drijven gaat het enerzijds
om energie voor bijvoor
beeld de aandrijving van
machines en proces
warmte, maar tegelijkertijd
om grondstoffen.
Voor zover die nu uit fos
siele bronnen worden ge
wonnen, ligt ook daar een
duurzame vervangingsop-
gave. Technisch is al ont
zettend veel mogelijk. De
uitdaging zit daarom
vooral in de evenwichtige
verdeling van de kosten
van de energietransitie,
dat is van toepassing op
alle sectoren.
Uiteindelijk is het perspec
tief een werkelijk duur
zame samenleving, waarin
ook materiaalstromen zijn
gesloten. Een duurzame,
circulaire economie die
overigens alleen mogelijk
is bij 100 procent duur
zame energie.
Waterstof
We moeten alle zeilen bij
zetten, maar er gebeurt al
het een en ander. Van Ber
kel ziet dat het bedrijfsle
ven volop stappen maakt.
„Het investeren in zonne
panelen, warmtepompen
en hergebruik van energie
stromen gebeurt volop.
Kijk bijvoorbeeld maar
naar Wiskerke Onions in
Kruiningen, dat rest
warmte van frietfabriek
Lamb Weston Meijer ge
bruikt. Dow Benelux, Yara
en Gasunie gaan onderling
waterstof uitwisselen via
een in onbruik geraakte
gastransportleiding. Der
gelijke samenwerkingsini
tiatieven zijn nodig. De
technieken zijn er, maar
we moeten het echt samen
doen. Dat biedt kansen
voor het milieu en ook
voor economische groei."
O
thema: duurzaam ondernemen
'Samenwerken om in 2050
klimaatneutraal te zijn'
Dit artikel kwam tot stand in samenwerking
met Saman Groep uit Zierikzee.
Meer informatie? samangroep.nl
deondernemer.nl
Weten hoe de camping van rasonderne
mer Henk van Koeveringe uitgroeide tot
miljoenenbedrijf Roompot Vakanties?
Of van Herman Zondag horen hoe hij
zichzelf binnen softwaregigant AFAS
opwerkte tot een van de directeuren?
Tijdens het Business Festival Zeeland kun je je
voordeel doen door te luisteren naar de inspire
rende verhalen van ondernemers en experts.
Speciaal voor jou delen zij hun kennis en skills op
het gebied van groei.
Meer weten over leiderschap? Ook dan ben je op
woensdag 6 juni in Vlissingen op de juiste plaats!
Het is namelijk de wereldberoemde voetbaltrai
ner Guus Hiddink die uitgebreid wordt geïnter
viewd over dit thema. Wat is hij precies voor
leider en hoe maakte hij van Zuid-Korea een
succesteam op het WK van 2002?
40 workshops
Tijdens de allereerste editie van Business Festival
Zeeland kun je 40 workshops volgen die worden
gegeven door succesvolle Zeeuwse ondernemers.
Groei, marketing, team, technologie, duurzaam
heid, strategie en innovatie; alle aspecten worden
belicht.
Naast alle kennis die je op dit evenement ver
gaart, heb je ook nog eens volop de mogelijkheid
tot netwerken. Het terrein van de Machinefabriek
biedt plek aan zo'n duizend mensen en dus zul je
omringd worden door enthousiaste- en ambiti
euze mede-ondernemers.
'•'••EFAHin
Incasseren is beter
n wat is een festival zonder lekkere hapjes
en mooie gerechten? Om optimaal te kunnen net
werken en de vergaarde informatie eens goed te
laten bezinken, hebben we vijf exclusieve food-
corners voor je klaarstaan. Je wordt doorlopend
verwend met diverse proeverijen.
Verzeker jezelf via deondernemer.nl/events/
festivalZeeland voor 125 euro (inclusief alle
programmaonderdelen, parkeren en food
beverages) van een dag vol nieuwe inzichten!
JACOB VAN BERKEL OVER
DUURZAME ENERGIE
Met een forse klimaat-
opgave voor het jaar
2050 staat de provin
cie Zeeland de ko
mende jaren een
enorme uitdaging te
wachten.
Proceswarmte
Jacob van Berkel is lector Delta
Power van de HZ University of
Applied Sciences in Vlissingen.
Dit is een wekelijkse uitgave van De Ondernemer De artikelen worden geschreven door de redactie van De Ondernemer, deels in samenwerking met betalende partners. Meer praktische tips en inspirerende verhalen? Ga naar deondernemer.nl