DE NIEUWE COMMUNIST PUZZEL- rubriek Ladislav Mnacko Herademing in Tsecho-Slowakije T L 2 T X x _,r NIEUWS UIT DE KERKEN Kantor provinciale waterstaat kost ƒ20.000 meer PROVINCIALE ZEEUWSE COURANT ZATERDAG 10 OKTOBER 1964 F)E VOORNAMELIJK Slo waakse actie tegen het sta linisme in Tsjecho-Slowakije duurt nu al anderhalf jaar. In het voorjaar heeft het partij orgaan van de communistische partij, het in het Tsjechische Praag uitgegeven blad „Rude Pravo", een scherpe aanval op de critici en vooral op de lite raire bladen „Literarni Noviny" en „Kulturny Zivot" gedaan. „Het g^aat niet aan zaken, die door de partij al als afgedaan worden beschouwd, opnieuw in discussie te brengen", aldus het officiële verwijt. President No- votny persoonlijk heeft de „re bellen" met uitstoting uit de partij gedreigd, als zij met hun acties zouden voortgaan. Alle bladen hebben zich bij deze kri tiek neergelegd behalve „Kulturny Zivot", het blad van de Slowaakse schrijversbond. „Kulturny Zivot" heeft zelfs de moed gehad te verklaren, dat zijn medewerkers altijd juist hebben gehandeld en op dezelf de weg zullen voortgaan. Maar de heftige aanvallen op zijn blad is de hoofdredacteur Pavol Stevcek niet in de koude kleren gaan zitten. Hij heeft een hart aanval gekregen en is totaal in gestort een feit dat tot nog toe niet openbaar is gemaakt en dat in het Westen dan ook niet bekend is. Evenmin is be kend, dat de populairste en meest kritische schrijver van het hedendaagse Tsjecho-Slo wakije, Ladislav Mnacko, hem per 1 juli als hoofdredacteur van „Kulturny Zivot" is opge volgd. Deze gang van zaken is des te merkwaardiger, omdat Mnacko vanwege zijn scherpe kritiek zijn bestuursfunctie in de schrijversbond is kwijtge raakt. Zijn hoofdredacteur schap van „Kulturny Zivot" geeft hem waarschijnlijk meer kansen voor de zijns inziens rechtvaardige zaak te strijden dan de functie die hij heeft moeten opgeven. JV/fnacko heeft verleden jaar het boek „Vertraagde Reportages" gepubliceerd, dat een sensatie was en nog is in Tjecho-Slowa- kije. Het bevat reportages over de stalinistische periode, die eigen lijk toen hadden moeten worden gepubliceerd. Het stalinisme maakte dit indertijd onmogelijk vandaar de symbolische titel: „Vertraagde" Reportages. Het heeft zijn vijfde druk al beleefd (totale oplaag 300.000 exemplaren) en elke druk was binnen en kele uren uitverkocht. Mnacko's boek mag niet in een vreemde taal worden vertaald (zelfs niet ten behoeve van de andere com munistische landen) het is dus uitsluitend voor binnenlands gebruik. Mnacko heeft onlangs in een artikel in „Kulturny Zivot" zijn „Vertraagde Reportages" „een smartelijk boek" genoemd „over moeilijke en beschamende verhoudingen in mijn vaderland in de eerste jaren van de socialistische opbouw, die tot aan de wortel van de socialistische existentie reikten". In dit artikel verweert Mnacko zich in de vorm van een open brief aan de Westduitse schrijver Hochhut tegen publikatie van zijn boek in West-Duitsland zonder zijn toestemming. Die toestem ming had Mnacko inderdaad niet gegeven, maar in dat artikel stelt hij zulks uit geheel vrije wil te hebben nagelaten. „Het boek Afscheid, bevestiging en intrede ds. L. Lingen s. L. Lingen zal zondagmiddag 11 oktober a.s. afscheid nemen van de hervormde gemeen.e van Klaziena- veen-Zwartemeer en de week daarop zondagavond 18 oktober a.s. om ze ven uur in de Ontmoetingskerk te 't Zand na vooraf 's morgens om kwart over tien in datzelfde kerkge bouw te zijn bevestigd door ds. E. Durkstra uit Almelo, intrede doen als predikant van de hervormde gemeen te van Koudekerke en 't Zand, waar hij beroepen is in de vacature van ds. H. A. van Herwaarden. Ds. Lingen werd op 8 mei 1928 te Hoek van Holland geboren. Hij be zocht eerst het Marnixgymnasium te Rotterdam en studeerde daarna nog theologie aan de rijks universiteit te Utrecht, waar hij op 11 december 1952 zijn kandidaats- en zestien maan den later op 9 april 1954 zijn kerke lijk examen aflegde. Nadat de heer Lingen eerst ongeveer vijf maanden te Rotterdam (Sprangen en Schie- broek) werkzaam was geweest als pastoraal medewerker, hij daarna van 1 oktober 1954 tot 1 februari 1955 vier maanden bij ds. E. Durkstra toen nog predikant van de hervormde ge meente van Koudekerke en 't Zand op Walcheren, stage had gelopen (werkzaam was geweest als leervica- ris), werd hij op 6 november 1955 door zijn schoonvader, nu wijlen ds. P. J. Grondel, bevestigd als predikant van de hervormde gemeente van Kol derveen en Dinxterveen. Op 29 no vember 1959 verwisselde ds. Lingen deze gemeente met die van Klaziena- veen-Zwa rtemeer Tijdens zijn verblijf te Kolderveen werd daar het jeugdgebouw geheel gerestaureerd. Om de gelden voor deze restauratie bijeen te brengen nam ds. Lingen daar het initiatief tot de actie „Allen in touw voor ons gebouw". Tijdens zijn verblijf te Kla- zienaveen werd daar de Kruiskerk gebouwd, welke op 21 april van dit jaar door ds. Lingen in gebruik genomen. NEB. IIERV. KERKEN Beroepen te Muiden: J. Groenen boom te Lopikerkapelte Gieten: A J. Hollander te Anlo; te Putten: (wijkgem. 3) toezegging: J. Smit te Lopik; te Uitwijk: A. de Leeuw, kand. te Utrecht: te Giessendam-Nederhar- dinxveld: G. C. Post te Brandwijk. Bedankt voor Ouderkerk a. d. IJssel: P. de Jonge te Veenendaal. GEREF. KERKEN Aangenomen naar Edmonton (Alberta Canada): F. Guillaume te Toronto (Ontario, Canada), voorheen te Am sterdam-West. CHR. GEREF.KERKEN Tweetal te Vlaardingen: H. C. v. d. Ent te Middelharnis en W. Heerma te Nunspeet. Aangenomen naar 's-Gravenhage-Cen- trum: C. Verhage te Hilversum-Cen- trum, die bedankte voor Zierikzee. t Advertentie' Na de tweede wereldoorlog werd in Praag met verplichte bijdragen van het volk een reusachtig Stalin-monu- ment opgericht. Na het twintigste partijcongres te Moskou, waar Kroesjtsjew de destalinisatie afkondigde moest Stalin wit het stadsbeeld van de Tsjechosloivaakse hoofdstad verdwijnen. Pogingen om het monument een democratischer gezicht te geven strandden. Ten slotte vrerd het opgeblazen. is geschreven voor Tsjechen en Slowaken. Alleen zij zijn in staat het hoek op zijn ware merites te beoordelen. Daarom wil ik niet dat het voor andere landen wordt vertaald", aldus de redenering van Mnacko. Zelfs in de socialistische broederlanden mag het van hem niet verschijnen. Zo zegt hij het althans in „Kulturny Zivot". Het is niet verstandig van Mnacko dit zo expliciet te stellen. Ik heb namelijk persoonlijk uit hoogst betrouwbare bron, die ik helaas en om begrijpelijke redenen niet kan onthullen, vernomen dat hij wel degelijk pogingen in het werk heeft gesteld en nog stelt om het boek in andere landen dan Tsjecho-Slowakije te doen uitgeven, maar dat deze pogingen stranden op de onwil der Tsjechoslowaakse autoriteiten. Het is dan ook gerechtvaardigd het vermoeden uit te spreken dat een verdergaande destalinisatie in Praag een plotselinge „toestemming" van Mnacko zal opleveren. In de Slowaakse hoofdstad Bratislava heb ik een gesprek met Mnacko gehad, waarvan in bijgaand artikel verslag wordt gedaan. Met enkele van zijn situatiebeoordelingen zal men het niet eens zijn en sommige zal men wellicht simplificaties noemen. Maar om dat het hier uitspraken betreft van de koploper der anti-stalinis ten in Tsjecho-Slowakije, lijkt het op zijn plaats er kennis van te nemen. Cr heerst nog een hittegolf in Bratislava als we elkaar in het waardige Carltonhotel ont moeten en we zijn beiden gekleed volgens de communisti sche traditie: geen colbertjas- peoverhemd met Schillerkraag Mnacko spreekt goed Duits. Over zichzelf wil hij weinig ver tellen („Ik ben niet belang rijk"), Nee, geen foto. Met moeite krijg ik eruit, dat hij vroeger bouwvakarbeider is ge weest en dat hij in 1938 in de jeugdbeweging heeft gezeten. Hij moet nu een jaar of 45 zijn. Merkwaardig is, dat hij van ge boorte een Tsjech is, maar nu exponent van de voornamelijk Slowaakse actie voor destalini satie. Hy heeft een prettig open gezicht en schiet gauw in de lach In gedachten is hij altijd al communist geweest en sinds 1945 is hy ook lid van de partij. Van zijn nieuwe functie als hoofdre dacteur van „Kulturny Zivot" zegt h(j: „Ik zet de koers van Stevcek voort, ik heh de hele Slowaakse par tijorganisatie achter me". Die koers is: bestrijding van het stalinisme en het tot op de bodem uitzoeken niet alleen van wat er toen gebeurd is. maar ook wie er verantwoordelijk voor waren. „Ik ben communist en jk ben ervan overtuigd dat de vroegere weg in het slop voert. De ideologie moet op een wetenschappelijke basis berusten - op het kennen en niet op het geloven Het geloven was zowat wet in de sta linistische periode". „Vindt U dat men het nationaal-so- cialisme en het stalinisme met elkaar kan vergelijken?" „Het zijn natuurlijk twee totaal ver schillende ideologieën, maar wat de praktijken betreft zijn er zeker over eenkomsten. Maar ik vergelijk het stalinisme liever met de middeleeuw se katholieke kerk. Ook wij hadden onze ijveraars en onze Heilige Inqui sitie" „Er zijn opmerkelijke veranderingen aan de gang binnen de katholieke wereld, die wat de tijd betreft samen vallen met de veranderingen in de communistische wereld". Dat is zo. de vergelijking tussen ka tholieken en communisten gaat ook nu nog op. De katholieke kerk kan zich met in een moderne maatschap pij handhaven met middeleeuwse dog ma's. We hebben enkele terreurjaren achter de rug. De grootste misdaad was hier de verkrachting van de mo raal van het volk. Op het moment dat Rudolf Slansky werd gearres teerd heb ik gedacht, dat hij schuldig was, maar in de loop van het proces tegen hem heb ik al ingezien dat het fout was. Ik heb mezelf afzijdig ge houden en gezwegen in die jaren. Dat was het maximum wat je doen kon - en zelfs dat nog met de grootste ri sico's. Het stalinsme heeft in Slowa kije erger huisgehouden dan in Tsje chië, omdat de Tsjechen van oudsher een democratisch volk zijn en auto riteit eenvoudig niet accepteren". Novotny bleef Op het partijcongres van decem ber 1952, dat speciaal was be legd om het proces-Slansken te „ver klaren". is de tegenwoordige presi dent Novotny extra gehuldigd voor zijn activiteiten om materiaal tegen Slansky te verzamelen. Vorige zomer is officieel gepubliceerd, dat al het materiaal tegen Slansky was ver valst. Wat vindt U daarvan?" „Dat zijn zaken waar bij ons niet Mnacko lachend, „maar ook deze kwestie moet natuurlijk worden op gehelderd. Zonder die opheldering kunnen we niet verder gaan. Het is overigens merkwaardig, dat er ook nu nog com munisten zy'r. - ik ken ze. en ze zijn volkomen eerlijk in hun overtuiging - die geloven dat Slansky wél terecht is veroordeeld en dat de publikatie.- van vorig jaar over vervalst materi aal e.d onwaar zijn". Over Rudolf Barak heeft Mnacko eei geheel eigen mening. Algemeen wordt in het westen aangenomen, dat deze minister van binnenlandse zaken in april 1962 is weggewerkt (hij is wegens „verduistering en de- viezenzwendel" tot 15 jaar gevange nisstraf veroordeeld), omdat hij als voorzitter van een partijcommissie, die de politieke processen uit de vijf tiger jaren moest nagaan, te veel wist over de activiteiten van presi dent Novotny rond het proces-Slaps- ky. Mnacko zegt ervan: „Barak is terecht afgezet. Hij wist alles van de politieke processen, maar heeft, alleen die gevallen gepubliceerd, die hem populair konden maken. De belang rijkste zaken heeft hij achter gehou den, waardoor de destalinisatie bij ons zeven jaar is afgeremd. Het eigenlijke proces tegen hem was na tuurlijk zuiver een machtskwestie". Democatisch U pleit voor grotere democratise ring van de maatschappij. Wilt U die democratische rechten ook toekennen aan niet-communisten?" „Die rechten zijn al gewaarborgd in onze grondwet. Ik geef toe dat ze in de uitvoerende wetten wel weer ver pest worden, maar in principe be staan ze. Maar als de burger geen ge bruik maakt van zijn rechten dan is het de machtigen mogelijk ze te be knotten. Democratie is geen vraag van het stelsel, maar van net gebruik maken van zijn democratische rech ten. Elk volk heeft de regering die het verdient - dat geldt ook voor ons. Men is bang van zijn rechten gebruik te maken. Alleen deze angstpsychose kon tot zulke ongerechtigde toestan den leiden als in de stabntijd. Het parlementarisme bestaat bij ons, maar de keus is niet groot genoeg - alweer omdat men bang is van zijn rechten gebruik te maken Elke fa natiekeling is een vijand van de mensheid. Tal van ideologieën heb ben hun fanatisme. Een fanatieke communist is een wangeboorte". „U zegt dat U de ware communist bent. de stalinisten denken dat zij de echte zijn. Gelooft U niet dat de beslissing hierover geen ideologische kwestie is maar eenvoudig een machtsvraag? Men heeft reeds ge dreigd U en de uwen uit de party te zetten". „Dat kan een machtskwestie zijn. maar ik ben ervan overtuigd dat elk onrecht weer ongedaan wordt ge maakt". „Zou U dan toch communist blijven?' „Kijk maar eens naar de gerehabili- teerden uit de stalintijd, voor zover ze het hebben overleefd, want velen zijn terechtgesteld. Ondanks de zware mishandelingen die ze hebben door gemaakt, zijn ze nu grote, overtuig de communisten. Ik zeg U eerlijk dat ik er geen verklaring voor heb' sterker nog: als je het hun vraagt hebben ze er ook geen verklariiv voor. Maar ook ik zou commu nist blijven" „Wat zal het verschil zijn tussen de- mocratisch-socialisme en communis me, als dit oprecht naar democrati sering streeft?" „Ik geloof, dat het Kroesjtsjew-com- munisme en de sociaal-democratie el kaar niet veel ontlopen. De democra tisering van de partij zal snel gaan. Deze moet gebouwd worden op ver trouwen niet op wantrouwen. In de herfst verwacht ik in ons land grote veranderingen die een verdergaande liberalisatie inhouden. President No votny zal met deze stroming mee gaan". Over de verhouding tussen Mnacko en Novotny gaat een kostelijk ver haal, dat ik weliswaar niet van instaan. Tijdens een discussie binnen de party sprak Novotny Mnacko aan zonder de toevoeging „kameraad". Mnacko heeft toen gezegd: „Ik ver wacht van de hoogste partijleider dat hij de regels in acht neemt en mjj aanspreekt met „kameraad", zoals ik ook hem met „kameraad" aan spreek". Sindsdien zegt Novothy al- tyd „kameraad Mnacko"... De gevolgen De kritiek van Ladislav Mnacko op de huidige Tsjechoslowaakse maatschappij is fundamenteel. „De sociale zekerheid is zo groot, dat zij een slechte uitwerking heeft op de arbeidsmoraal. Verder is er een groot gebrek aan initiatief, wat een gevolg is van ons systeem. De arbeidersklas se is als een heiligdom beschouwd Men heeft dit begrip zo gevulgari seerd en de arbeider zo over het paard getild en hem op functies ge zet. waar hij niet thuishoorde, aai het mis is gegaan. Men heeft ten on rechte de garanderende rol van de arbeidersklasse aangezien voor de In spirerende rol. Verder is er een groot gebrek aan informatie. Over de kapitalistische maatschappij krijgt de burger geen rechtstreekse inlichtingen Mnacko bedoelt dat men in Tsjecho-Slowakije geen westerse kranten en tijdschrif ten kan krijgen). Hoe moet de be volking dan zijn standpunt bepalen" aldus Mnacko. De machtsvraag houdt hem op hei ogenblik intensief bezig. Hij werkt ian een boek, dat tot titel zal heb ben „Hoe smaakt de macht?" en waarin hij de problemen rond de macht en de controle op de macht wil behandelen. „Als we dit laatste, de controle op de macht, niet regelen, gegenereert het stelsel", aldus Mnac- NUTSSPAARBANK MIDDELBURG Het tegoed bij de stichting Nutsspaar- bank te Middelburg is in september jl. met 228.627,73 gestegen van 22.396.494,66 tot f 22.625.122,39. In deze periode werd ingelegd een be drag van 357.631,51 en terugbetaald 1.129.003,78. Het aantal rekeningen steeg met 61 tot 16.364. Op de kantoren te Middelburg be droeg het tegoed aan het begin van de maand 18.982.665,64. Ingelegd werd een bedrag van 1.076.380,24 en terugbetaald 920.539,04, zodat het tegoed aan het eind van september gestegen was tot 19.133.506,84. Het aantal nieuwe rekeninger bedroeg 108 tegen 74 afbetaalde rekeningen, zo dat het aantal rekeningen steeg tot 14.113. In het kantoor aan de Maas straat werd 45.099,65 ingelegd en 38.470,58 terugbetaald, aldus een voordelig verschil van 6628, kwamen 32 nieuwe rekeningen bij, er gingen er 3 af. In het bijkantoor te Oostkapelle werd 17.845 ingelegd en 1555 terugbe taald, een voordelig verschil dus van 16,290. Er werd hier 1 nieuwe reke ning genoteerd. In West-Zeeuwsch-Vlaanderen (bij kantoren Oostburg en Breskens inclu sief Aardenburg, Nieuwvliet en Sluis) bedroeg het tegoed aan het begin van september 3.366.370,49 en aan het eind 3.439.127,02. Ingelegd werd een bedrag van 281.221,27 en terugbe taald een bedrag van 208.464,64, een voordelig saldo dus van 72.756,53. Het aantal rekeningen steeg van 2156 Lot 2183. Op het kantoor te Oostburg was er een inleg van 239.764,53 en een te rugbetaling van 186.538,40; op het kantoor te Breskens (vanaf 15 juli i.een inleg van 41.456,74 en een erugbetaling van 21.926,34. let bijkantoor te Kruiningen meldde ^en inleg van 30, waarmee het te- ;oed in september steeg tot een be trag van 47.488,53. Het tegoed van iet schoolsparen onderging een klei ne daling van 56.724,14 tot 55.824,40 Er werd 2151.30 ingelegd en 3051,04 terugbetaald. De spaarbusjes brach- en bijna 4000 op. Ander snbsidiedoel noor plattelands-voorlichting G.S. stellen de Zeeuwse staten voor om het subsidie van f2500 aan de provin ciale commissie voor huishoudelijke voorlichting op het platteland van Zee land, dat sinds jaren gegeven wordt als bijdrage in de reiskosten van de leraren voor de op te richten cursussen, om te zetten in een subsidie ook van f 2500 ter dekking van de algemene kosten. Sinds 1947 is namelijk het verband tus sen het provinciaal subsidie en de reis kosten verbroken; wel behoort het sub sidie nu dus voor een ander doel te worden voortgezet, menen G.S. Twee aanrijdingen in Bergen op Zoom Aan «le vergunning, «lio «le staatssecre taris van o. k. en w. ingevolge «le mo numentenwet voor de verbouwing van het kantoor van de provinciale water staat te Middelburg moest verlenen, werd «1e voorwaarde, verbonden om voorzieningen te treffen aan het dak (o.a. een pannen „tentdak" op de ver hoging van de aehterbouw). Het vol doen aan deze voorwaarde betekende, dat de verbouwing van het kantoor daardoor f 15.000 meer zal kosten. Aldus blijkt uit een wijziging van de provinciale begroting voor 1964, die G.S. aan de staten van Zeeland ter goedkeuring voorleggen. Hoewel de kosten dus hoger worden betekent het aanbrengen van een „tentdak" ander zijds een oplossing voor het gebrek aan archiefruimte, zo verklaren G.S. in hun toelichting. Er ontstaat nu een zolder ruimte. Om die als archiefruimte in te richten zal naast de f15.000 nog een f 5000 nodig zijn. Minister wil Hembrug vervangen door spoorwegtunnel De minister van verkeer en water staat, mr. J. van Aartsen, acht vervanging van de Hembrug door een spoorwegtunnel een onderdeel van de voorgenomen werken tot verbetering van het Noordzee kanaal ten behoeve van de zee vaart. Dit zegt de minister in antwoord op schriftelijke vragen van het Tweede- Kamerlid voor de P.v.d.A., de heer Post humus, naar aanleiding van de uit spraak van de president van de Neder landse Spoorwegen, waarbij gesteld werd, dat een eventuele vervanging van de Hembrug door een spoorwegtunnel onder het Noordzèekanaal door de spoorwegen niet overwogen wordt, ge zien de vele andere investeringsplannen, die urgenter zouden zijn dan dit pro ject. De opvatting van de minister wordt door de uitspraak van de directie van de N.S. niet weggenomen. De minister zegt verder in zjjn ant woord, dat de vervanging van de Hem brug door een tunnel derhalve moet Op de kruising Bredase straat Lange Parkstraat in Bergen op Zoom vond donderdagmiddag een aanrijding plaats tussen een personenauto, bestuurd door J. de V. uit Bergen op Zoom en een tractor met aanhangwagen, bestuurd door Th. K. uit Oud-Vossemeer. Toen de tractorbestuurder moest remmen achter de personenauto slipte zijn voer tuig en botste tegen de achterzijde van de auto, die zware schade opliep. Eveneens donderdagmiddag vond een botsing plaats op het kruispunt Van De- demstraat - Wassenaarstraat - Burge meester van Hasseltstraat in Bergen op Zoom. De vrachtautobestuurder R. uit Mortsel reed met zijn wagen vanaf de Van Hasseltstraat de Wassenaarstraat in, terwijl de vrachtautobestuurder M. de B. uit Kruiningen met zijn 'wagen via de Van Dedemstraat de Wassenaarstraat inreed. Hierbij ontstond een botsing, waarbij beide wagens werden bescha- Intrekking subsidie t.b.c.-verpleegfonds Ged. Staten van Zeeland stellen de sta ten voor om het subsidie voor het aan vullend verpleegfonds van de provineia- Zeeuwse vereniging tot bestrijding der tuberculose. jaarlijks_ 2500, met in- j WOrden gezien als een rijkswaterstaats- gang van 1 januari 1965 in te trekken., werk, dat uit de gewone rijksmiddelen Deze subsidie werd indertijd nodig ge- zai worden gefinancierd, zij het, zoals acht om het fonds hulp te verlenen mbij de overige verbeteringswerken aan die gevallen waar langs andere weg I het Noordzeekanaal gebruikelijk is. met geen geldelijke bijstand was te verknj-!een bijdrage in de kosten van de pro gen. Op het fonds wordt meestal een|Vjncie Noord-Holland en van de ge- beroep gedaan door kleine zelfstandigen j meente Amsterdam. Voorts zal met de en sociaal zwakke gezinnen, die niet'N.V. Ned. Spoorwegen nog overleg voldoende verzekerd zijn. De laatste ja-1 moeten worden gepleegd over de vraag ren vertoont het provinciaal subsidie j of er aanleiding is dat deze N.V. in de andere inkomsten heeft het fonds niet kosten bijdraagt. een dalende tendens, vooral door de rrote vlucht, die het verzekeringswezen pt tijdstip waarop «le uitvoering zal leeft genomen en de daling van het kunnen geschieden is zozeer afhanke- aantal t.b.c -gevallen. G.S. menen, dat de zorg voor de sociaal zwakkeren in eer ste aanleg een taak is voor de gemeen ten en dat de provincie in deze slechts een stimulerende en eventueel coördi nerende taak heeft. Benoeming dijkgraaf Bij K B. is benoemd met ingang van 26 november 1964, tot dijkgraaf van de Kleine Molenpolder. J. A. van Damme te Graauw en Langendam. Russische oudheidkundigen hebben moer i 60 steengroeven uit het stenen tijdperk ontdekt nabij Volkovisk in het westen van Wlt-Rusland, aldus Tass. Zij vonden voorts schoffels, vervaardigd uit rendiergeweien. lijk van het beschikbaar komen benodigde rijksmiddelen, dat daarom trent, aldus de minister, thans geen uit spraak zou kunnen worden gedaan. Opnieuw zal LeLf Erikson de verre kusten van Noord-Amerika bezoeken, maar nu niet in een open Vikingschip en niet als een ge baarde Viking, maar als een moderne Noorse jongen. De 16-jarige schooljongen heeft een weck vrij van school gekregen om Noorwe gen te kunnen vertegenwoordigen op de „Lelf Erlksons Doy" in New York. Leif is de zoon van ec-n tandarts en stamt uit een zeer oud geslacht dat zijn stamboom tot het jaar 1300 kan aanwijzen slechts 300 jaar nadat de legendarische Vikinger Leif Erikson als eerste Europeaan voet op Ameri kaanse bodem zette. Hy is een fel tegenstander van de afgoderij. „Wat is er van mannen als Gottwald, Kopecki, Siroky e-n Stalin overgebleven? Hel waren geweld' figuren, waar iedereen voor boog. gescheidenis heeft niets van hen heel- gelaten. Siroky (jarenlang premier geweest en in september vorig jaar afgezet), Siroky lééft, maar in feite is liij dood. We willen de maatschap pij nu ombouwen tot wat beters, maar wat is het betere? De mensen zijn ontrevreden met de tegenwoor dige toestand, maar niet met de te rugblik naar het verleden. Voor de oorlog zijn twee miljoen Slowaken geëmigreerd uit armoede We hebben met onze industriealisatie zo'n succes gehad, dat we die twee miljoen nu best zouden kunnen gebruiken. Dat is de grondslag waarop we over mis daden uit de stalintijd spreken. Vijf tien jaar geleden was ik een enthou siaste, op illusies bouwende jonge man. Nu ik een „wetende" ben. zou ik het achteraf gezien anders hebben gedaan. Maar als ik alles weer zou moeten doormaken wat ik nu heb doorgemaakt opdat bereikt zou wor den wat nu is bereikt, «ian zou ik «lat er voorover hebben, inclusief de dom heden en misdaden die zijn begaan Er is wel zoveel ergs gebeurd, dat de resultaten zijn gedegradeerd, maar niet geannuleerd. Ondanks alles be staat er hier by de mensen een ge voel van trots en ik geloof dat het innerlijke leven van de mens hier rijker is dan in de kapitalistische landen. Ik kan die vergelijking ma ken, omdat ik geruime tijd in Fran krijk, Italië en Oostenrijk heb door gebracht. Niets is erfelijk hier - geen rijkdom en geen positie - en dat geldt ook voor de „grote" communisten" Mnacko is het type van de nieuwe communist. Kritische, openhartiger, menselijker «lan de dogmatische sta linist. Maar ook: gecompliceerder, on grijpbaarder, moeilijker plaatsbaar «ian do dogmaticus. Én tenslotte: het type communist waarmee te. discus siëren valt omdat een gemeenschap pelijke gespreksbasis daagt. s b r~h 10 11 12 15 17 eo ei 22 25 es 2b 27 26 30 S1 *3 33 3b 37 ZO ««O «.J SH bS VI qs «.9 SC Si 52 55 55 I 5tt 59 60 61 63 6*1 fos 66 67 6« b9 70 Hor., .jutaai; riviertje in Drente, 3 stad in Belgie (Oostel 7 voorzetsel, 9. onbrandbare delfstof; 1-. korzelig, prikkelbaar; 14. opgeworpen hoogte: 16. varkensvet; 18. vergeefse; 20 achterste losse deel v.e. aalfuik; 22. schande; 24. voertuig; 25. getalmer ken; 28. jongensnaam: 29. daar; 31 verboden (Polynesisch); 33. lidwoord; 34. van een; 36 melkklier van een koe; 39 wegnemen. 40. bewerking van deeg; 42. toestei om auto op te vijzelen; 44. evenzo; 46. laatstleden, afk.; 48. halfgod, vergode held; 51. Engelse titel, afk.; 52. nachtvogel; 54. steile hoogte; 56. zie 28 hor 57. af god; 59. toestel om snelheid te min deren; 60 gem. in Oost-Gelderland, 62. uit zee oprijzende rots; 64. voor werp; 65. drukte, lawaai (Barg.); 67. deel van een ei; 68. in; 69. deel v. h. skelet; 70. Portug. munteenheid, afk. Verticaal: 1. bloem; 2. zoon van Adam; 3. boom; 4 muz. noot do; 5, maanstand, afk.; 6. Ned. Rundvee Stamb., afk.; 7. delen v. h. gelaat; 8. zout water!10. eer bewijzen; 12. hel dendicht; 13. optisch instrument; 15. Amerikaanse dans; 17. stud, sociëteit; 19. mannel. insekt; 20. opl. inst. voor officieren te Breda, afk.; 21. spreken-j de vogel; 23. gelofte; 26. stad in mid-j den-Nederland; 27. deelnemer a, e.] bijeenk. v. oud-stud.; 30. erwtensoep;' 32. leer; 34. enz. 35. priester te Silo; 37. iets; 38. onmisb, onderdeel v. e. auto; 41. vederbos, kwastje; 43. lang dun voorwerp om steken: 45. flink en sterk; 47. lidmaat; 49 alvorens; 50. boom; 51. rustplaats!; 53. raam- vormige opening in deur enz.; 54. slijk; 55 waarvan geei. tweede is: 56. schrijfkosten; 58. vette vloeistof; 61. van een 63. door middel van: 64. aanwijzend voornaamwoord; 66. Chin, afstandsmaat; 67 laagtij. Deze oplossing is van de puzzel van vrijdag.

Krantenbank Zeeland

Provinciale Zeeuwse Courant | 1964 | | pagina 26