PROVINCIALE ZEEUWSE COURANT Grote krachtsinspanning nodig om gewijzigde toestand het hoofd te bieden Prinsjesdag trok weer duizenden belangstellenden naar Den Haag BILT Troonrede 1950 Internationale spanning stelt Nederland voor nieuwe problemen STAAT VAN OORLOG MET WEST- DUITSLAND WORDT BEËINDIGD Het sprookje van de Gouden Koets DE VOORSPELT 193e Jaargang - No.221 Dagblad uitgave van de firma Provinciale Zeeuwse Courant Directie. F vaD de Velde en F B den Boer Adj W de Pagter Hoofdred G. Baliintljn Pi verv. W. Leertouwer en H. A Bosshardt ABONNEMENTSPRIJS 32 ct per week: i 3.90 p kw.: fr p o t 4.15 per kw Losse nummers 10 cent WAARIN OPGENOMEN DE MIDDELBURGSE, VLISSINGSE, GOESE, BRESKENSE COURANT EN VRIJE STEMMEN Woensdag 20 Sept. '50 ADVERTENTIEPRIJS: 18 ct. per mm. Minimum p. advertentie 12.50. Ingez. mededelingen dubbel tarief. Kleine advertenties (max. 8 regels): van 1—5 regels f 1.—. iedere regel meer 20 cent. „Brieven of adres Bureau van dit Blad" 25 cent meer. Giro nr 359300 P.Z.C.. Middelburg. Bui VUssingen Walsti 56--60 tel 2355 4 lijnen <bg.g 2861 of 2160): MTmrp Londense Kaai 29, tel 2077 en 2924; Goes L Vorststr 63. tel 2475 (b.g.g Oostburg Pr Mauritsstr 12. tel 102; Terneuzen: Bro uwerijstr. 2; Zierikzee N Bogardstr C 160, tel. 28 KONINGIN JULIANA IN HAAR TROONREDE: H.M. Koningin Juliana. Ieder jaar weer opnieuw, is de Troonrede, uitgesproken bij de aanvang van het parlementaire jaar, een mijlpaal. Het is dan ook of het gehele volk even stilstaat om terug te blikken op de ontwik keling in een voorbije periode. De Troonrede 1950 nu geeft van die ontwikkeling het aangry- pende beeld. Nederland was doen de, zich weer omhoog te worste len uit het moeras der na-oorlogse moeilijkheden. De productie groei de bevredigend, handel en verkeer namen toe, de financiële toestand verbeterde, de werkgelegenheid bleef gunstig, de gezondheidstoe stand van ons volk was goed Eensklaps evenwel is deze gunsti ge ontwikkeling tot staan ge bracht. Het uitbreken van het Koreaanse conflict doét zijn ge volgen met name in een klein land als het onze, by zonder sterk ge voelen enbreekt de stijgende lijn in de Nederlandse ontwikke ling abrubt af. Bezorgdheid voor het behoud van vrijheid en zelfstandigheid, besef voor de noodzaak van inter nationale defensieve samenwer king, begrip ook voor de gebie dendheid van de eis van Euro- pees-regionale samenwerking ken merken dan ook de aanhef van de troonrede. De afscheiding van Indonesië, met haar voor velen smartelijke gevolgen, het vraagstuk Nieuw Guinea, 'de verhouding tot de West passeren even de revue en daarna springt het staatsstuk even op de defensie en de reeks van nieuwe problemen, waarvoor de gang van zaken in de wereld Nederland plaatst. Economisch, sociaal en financieel worden deze problemen genoemd. Economisch omdat wij geen grondstoffen hebben, financieel ómdat de stijgende uitgaven en het verminderen van de Marshall hulp de handhaving van het fi nanciële evenwicht moeilijker dan ooit maken, sociaal omdat belas tingverlaging niet mogelijk is, de loon en prijsontwikkeling rigou reus regeringsingrijpen wellicht noodzakelijk zal maken. In haar slot constateert deze troonrede, dat grote krachtsin spanning van ons volk nodig zal zijn om aan de gewijlde omstan digheden het hoofd te bieden. Het is een teleurstellend beeld, dat nog eens duidelijk onder streept, hoezeer zich de positie van Nederland onderscheidt van die. van vóór 1940. Toen was Ne- C7C^5> Dieper ingrijpen als dit nodig mobht zijn H.M. de Koningin heeft Dinsdagmiddag in de verenigde vergadering der Stat en-Generaal de volgende troonrede uitgesproken: Leden der Staten-Gqueraai, By het eerste lustrum na de bevrijding gaf het economisch, maatschap pelijk en geestelijk leven van Nederland een beeld te zien, dat getuigde van de veerkracht, waarmede ons volk door alle teleurstellingen en tegen slagen heen vele gevolgen van oorlog en bezetting te boven wist te komen. Gedurende een groot deel van het achter ons liggende jaar vond het her stel op verheugende wijze voortgang. De gezondheidstoestand van ons volk kan in het algemeen gunstig worden genoemd. De woningbouw vorderde. De industriële en agrarische productie ontwikkelden zich bevredigend, ook handel en verkeer namen toe. Op sociaal gebied bleef een goede samen werking bestaan. Wèl deed zich na de devaluatie een prijsstijging gevoe len, maar aangenomen mocht worden, dat deze binnen zekere grenzen kon worden gehouden en onder de invloed van de ruimere productie na enige tijd voor een daling zou plaats maken. Ook in de financiële toestand teken de zich een verdere verbetering af, al werd die o.a. door de devaluatie ongunstig beïnvloed. Thdns doen zich echter ook in ons land de gevolgen gevoelen van de toeneming der internationale spanningen, in het bijzonder na de aanval op Zuid-Korea, een oorlogsdaad, die voor de eerste maal heeft geleid tot een snel militair ingrijpen van de zijde der Verenigde Naties. Op de vrije volkeren rust de taak om in zo nauw mogelijke aaneenslui ting de collectieve veiligheid te ver zekeren en het kostbare erfdeel der vrijheid te beschermen tegen moge lijke aanranding van buiten en on dermijnende actie van binnenuit. Voor Nederland, dat sinds de bevrij ding doelbewust tot internationaal samengaan met gelijkgezinde mo gendheden heeft besloten, betekent deze ontwikkeling geen principiële wijziging in het beleid. Wèl is het duidelijk geworden, dat de volkeren van West-Europa en van de Atlanti sche gemeenschap hun politieke, eco nomische, financiële, sociale en mili taire samenwerking in sneller tempo dienen te verwezenlijken. Op de weg naar de economische unie tussen Nederland, België en Luxemburg is dit jaar weder belang rijke voortgang gemaakt. De organi satie op grond van het Brusselse pact, waarin de Benelux met Groot-Brit- tannië en Frankrijk is verenigd, is een waardevolle vorm van coöperatie gebleven, al is een gedeelte van haar arbeid overgenomen door de grotere gemeenschap der Noord-Atlantische volkeren, waarin de internationale ontwikkeling de stoot heeft gegeven tot een versterking en versnelling van de gezamenlijke defensie-maat regelen. In West-Europa wint het begrip voor de noodzakelijkheid van practi- sche samenwerking veld. Een sterke wil daartoe is onder meer tot uiting gekomen in de Raad van Europa. Op het gebied van de economische integratie van Europa zyn belang rijke vorderingen gemaakt, in het bij zonder door het besluit tot vorming van een Europese Betalingsunie, die het economisch verkeer tussen de Eu ropese landen in velerlei opzicht ver gemakkelijkt," al blijft de tariefpoli tiek van verschillende landen een be lemmering. Het plan voor de integra tie van de productie van de twee be langrijkste industriële grondstoffen, staal en kolen, kan van grote waar de blijken. Nederland heeft aan de uitwerking dezer plannen een actief aandeel genomen en tevens een eigen initiatief ontwikkeld door indiening van het plan van actie voor Euro pese economische integratie. DUITSLAND. De regering acht het van groot be- derland met de overzeese rijks delen een zelfstandige factor, een eenheid, die schommelingen in het internationale evenwicht niet on middellijk bespeurde. Thans is ons land gevoelig als membraan: iedere storing doet zich sterk ge voelen. Evenals verleden jaar is d troonrede ditmaal zuiver consta terend. Kennelijk ligt het in de be doeling om nieuwe wetsontwer pen en maatregelen aan te kondi gen bij de begrotingen der afzon derlijke departementen. Slechts voor de onderwijsvoorzieningen is een uitzondering gemaakt en voor de voorstellen tot het voortzetten der landaanwinning en inpolde ring. Ook als constaterend staats stuk echter is deze troonrede vlak en monotoon. Vruchteloos zoekt men naar hoogtepunten. De con clusie kan niet anders luiden dan dat bij het samenstellen de depres sie overheerste. lang, dat zo spoedig mogelijk ook Duitsland ten volle wordt betrokken by de nauwere aaneensluiting van Europa. Het economisch verkeer tus sen Nederland en Duitsland is reeds in sterke mate verruimd. Indonesië en Nieuw Guinea In de eeuwenoude verhouding tus sen Nederland en Indonesië heeft zich door de souvereiniteitsoverdracht een definitieve verandering voltrokken. Deze ommekeer heeft het onvermij delijk gemaakt, dat tal van feitelijke en persoonlijke verhoudingen werden beëindigd of aan de veranderde toe standen aangepast In veler levens omstandigheden heeft dit diep en pijnlijk ingegrepen. De regering tracht de gevolgen daarvan zoveel in haar vermogen ligt te verzachten. Problemen van de overgangstijd hebben tot moeilijkheden aanleiding gegeven. Voorts houdt het vraagstuk Nieuw-Guinea de beide landen ver deeld. Niettemin mag de hoop wor den gekoesterd, dat het belang, dat voor beide staten in 'n goede samen werking gelegen is, op den duur over de moeilijkheden zal doen zegevieren. De eerste Unieconferentie, die dit jaar in Djakarta gehouden is, heeft de practische betekenis van de bij zondere relatie, die tussen beide lan den bestaat, in het licht gesteld. De regering hoopt, dat volgende Unie conferenties zich zullen kenmerken door eenzelfde goede sfeer en even belangrijke practische resultaten als de.eerste. De handelsbetrekkingen tussen bei de landen ontwikkelen zich bevredi gend. De regering vertrouwt, dat zij zich in de toekomst in toenemende mate zullen kunnen ontplooien, waar bij de mogelijkheden, die Nederland als Benelux-partner heeft, van in vloed kunnen zyn. De West. De in Suriname reeds ingevoerde en voor de Nederlandse Antillen spoedig te verwachten interimregeling geeft in afwachting van de totstandkoming van de nieuwe rechtsorde aan deze febïeden een belangrijke en zelfstan- ige positie, welke naar de overtui ging der regering de banden met Ne derland zal versterken. De samenwer king op economisch en cultureel ge bied met Suriname en de Nederland se Antillen ontwikkelt zich gunstig. De plannen tot vei-dere ontginning van Surinames hulpbronnen nemen geleidelijk vaste vorm aan. Enkele projecten zijn reeds in uitvoering. De activiteit, die de landsregering in goede samenwerking met het wel vaartsfonds en de stichting voor de machinale landbouw op dit gebied aan de dag legt, heeft de warme be langstelling en steun van Nederland. Defensie vraagt meer Het stemt tot diepe bezorgdheid, dat zo spoedig na de afloop van de wereldoorlog en zo onmiddellijk vol- f ende op de beëindiging van het con- lict in Indonesië, opnieuw van Ne derland grote offers voor de defensie moeten worden gevraagd. Versnelling van de opbouw en versterking in het bijzonder van de strijdkrachten te land en in de lucht is ter hand geno men. Hetgeen op dit gebied verder Ernstig ongeval bij saluutbatterij. Drie militairen, die behoorden tot de batterij, die belast was met het lossen van de schoten, die de tocht van de Gouden Koets van het Paleis naar het Binnenhof begeleidden, zjjn hierbij gewond geraakt. Het ongeval geschiedde tijdens het laden, toen een projectiel in de loop ontplofte. De drie slachtoffers zyn niet levensgevaarlijk gewond. zal dienen te worden gedaan, ver krijgt vorm en inhoud door voortdu rend overleg met de landen, met wel ke Nederland in het Noord-Atlantisch verdrag is verbonden. Naast de steun, welke andere landen ons willen £e- ven, heeft Nederland eigen prestaties te vergroten. Zowel by de defensie als bij ordehandhaving en by de bur gerlijke verdediging zal vrijwillige medewerking van grote betekenis kunnen zijn. Met dankbaarheid ge denk ik hoevelen hun militair» dienst overzee met inzet van hun gehele persoon hebben verricht en ook thans nog gedurende de laatste en wellicht zwaarste periode van hun verblijf in Indonesië vervullen. Met eerbied stel ik vast, hoevelen bereid bleken om als vrijwilligers deel te nemen aan het Nederlandse aandeel in de strijdmacht der Verenigde Naties in Korea. De regering weet zich door de wils kracht der natie gesterkt in haar streven om Nederland zijn plaats te doen innemen in de kring der landen, die zich doelbewust opmaken om de kans op het behoud van de vrede te vergroten door de zekerheid te schep pen, dat een aanval gezamenlijk zou worden weerstaan. (Vervolg op pag. 2) Republiek ihans practisch in Atlantisch Pact opgenomen De minister van Buitenlandse Zaken van de Grote Drie hebben te New York besloten om de staat van oorlog met Duitsland formeel te beëindigen. Amerika, Engeland en Frankryk zullen iedere aanval op Duitsland beschouwen als een aanval op hen zelf. Voorts zal de vorming van een mobiele federale politiemacht en de in stelling van een ministerie van Buitenlandse Zaken toegestaan worden. Ook zal West-Duifsland diplomatieke betrekkingen met vreemde mo gendheden mogen aanknopen. "De "Hoge' Commissarissen hebben verder van de ministers opdracht ontvangen alle beperkingen op te heffen betreffende tonnage, snelheid en aantal van de door Duitsland voor de export te bouwen vracht schepen voor de handel. (Tot nu toe mocht Duitsland schepen tot 7.200 ton met een snelheid van 12 knopen voor de export bouwen). Ook mag de staalproductie ver hoogd worden ..voorzover dit ten goede komt aan de defensie-inspan ningen van het Westen." (De jaar productie was tot nu toe op maxi maal 11.100.000 ton gesteld). Een woordvoerder van het Fran se ministerie van Buitenlandse Za ken verklaarde naar aanleiding van dit communiqué, dat Duitsland thans in het geografische gebied van het Atlantische Pact was opgenomen. liet was een deel van West-Europa en indien het aangevallen werd zou dit een aanval op Europa betekenen. Hij zeide van mening te zijn. dat regering, parlement en volk van Frankrijk de verklaring zouden toe juichen, daar zij èen verheldering van de situatie vormde. Indien En geland, Frankryk of Amerika meer stalen platen nodig hadden voor tanks, zouden zij deze in Duitsland kunnen bestellen, boven het tot nu toe vastgestelde quantum aan staal. De woordvoerder zeide te hopen, dat er ook een compromis gevonden zou worden voor het omstreden Amerikaanse voorstel om Duitse contingenten deel te doen nemen aan de Europese defensie. Naar van bevoegde zijde wordt vernomen is het Franse kabinet nog steeds tegenstander hiervan. Voor de derde maal sinds haar troonsbestijging heeft H.M. Koningin Juliana Dinsdag de zitting van de Staten-Generaal geopend met het uit spreken der troonrede. Hare Majesteit begaf zich daartoe in de Gouden Koets naar de Ridderzaal langs do gebruikelijke weg: NoordeindeHeul- straatKneuterdijkLange VoorhoutKorte VijverbergBinnenhof. De Gouden Koetsdat betekent groot ceremonieel. Prinsjesdag is weer omgeven door zyn oude glorie. De glorie van een feestelijke stoet met kleurige uniformen der garderegimenten en glanzende paarden; de vreugde van vele vlaggen; de blijdschap van duizenden langs de weg, die hun Koningin komen toejuichen tijdens deze luisterrijke gebeurtenis, die nog steeds de glans van het sprookje heeft. Deze tocht van de Koningin in de Gouden Koets is een schouwspel, dat men niet gaarne zou missen, de Hagenaars niet cn evenmin de velen, dio van verre komen om zich er aan te koesteren. Langs de weg, die de stoet zou gaan, hadden al vroeg tijdig velen een plaatsje gezocht, ondanks de vry sombere bewolking, die op deze Prinsjesdag aanvankelijk de zon verborgen hield. Later op de dag kwam de zon echter toch nog te voorschijn, waardoor het schouwspel van de Gouden Koets, die ditmaal met acht zwarte paarden bespannen was, een extra-feestelijk karakter kreeg. De bij het militair eerbetoon en de af zetting ingedeelde troepen hadden tegen half een de opstellingen inge nomen. De erewacht aan het Paleis Noordeinde bestond uit 100 hoofden van het garderegiment Jagers, waar bij was ingedeeld het vaandel van de Jagers met vaandelwacht en het mu ziekkorps van het regiment infante rie Johan Willem Friso. Voor de Rid derzaal stond een erewacht van het korps mariniers opgesteld, zomede de Marinierskapel van de Koninklij ke Marine. De vrijwilligers voor Korea hadden een plaats gekregen voor het voormalige paleis op de Kneuterdijk en voor de zijgevel van de „Witte". De duizenden, die Hare Majesteit op haar glorieuze tocht passeerde, juichten ae Koningin hartelijk toe. IN DE RIDDERZAAL. In de Ridderzaal was wederom een sobere versiering aangebracht. Velen hadden zich hier reeds vroeg tijdig verzameld. Naast het stemmi ge zwart der herenkleding, zag men het goud en zilver van ambtsgewa den, fleurige toiletten der dames en verscheidene uniformen, de toga's van professoren en het purper van enkele hoge Katholieke geestelijken. Onder de aanwezigen waren de leden van het corps diplomatique, de heer Bruckman, lid van de Volksraad van Zuid-Afrika: Pangerang Binporo, voorzitter van het Indonesische Ro de Kruis; mr. dr. R. Pos en M. P. Gorsira, resp. vertegenwoordiger in Nederland van Suriname en van de Nederlandse Antillen; S. H. J. van Waardenburg, gouverneur van Nw.- Guinea; dr. P. J. A. Idenburg, secre taris-generaal van de Nederlands-In donesische Unie; luitenant-generaal Buurman van Vreeden, oud-comman dant van het voormalige KNIL; een deputatie van Nieuw-Guinea,een de putatie van gedemobiliseerden van het KNIL en een afvaardiging van Ambonese militairen. Voorts woon den de plechtigheid bij vlag- en op- perofficieren, leden van de Hoge Raad der Nederlanden, leden van ae Bijzondere Raad van Cassatie; ver tegenwoordigers van andere rechter lijke colleges en van kerkgenoot schappen: provinciale en stedelijke autoriteiten, grootkruisen van Ne derlandse orden, de secretarissen-ge neraal der verschillende departemen ten en andere hoge ambtenaren. Later namen hun plaatsen tegen over de troon in de leden van het ka binet, de staatssecretarissen en de leden van de Raad van State. AX^ST DE ONTVi De voorzitter der verenigde verga dering der Staten-Generaal, prof. mr. R. Kranenburg, benoemde in de commissie van in- en uitgeleide de heren Kraaijvanger, voorzitter, Schipper, De Dreu en Louwes, allen leden der Eerste Kamer en mej. Klompe en de heren Roosjen, Bachg, Schmal, Schermerhom en Ritmees ter, leden der Tweede Kamer. Deze commissie begaf zich naar de in gang van het gebouw, om H.M. de Koningin en Z K.H. de Prins te ont vangen. Hier waren ook aanwezig de chef van het militaire huis van H.M. de Koningin, vice-admiraal N. A. Rost van Tonningen, de gouvex*- neur der residentie ir. M. Tans en- de Autobus met twaalf inzittenden te water. Gistermorgen is een autobus op de viersprong te Bergambacht door het breken van één der veren van de weg geraakt en in een brede sloot gereden. Van de twaalf inzit tenden werd de 63-jarige mevrouw de weduwe van der W.de J. uit Berkenwoude met een ernstige hoofd wond en schrammen naar het Itter- sonziekenhuis te Gouda vervoerd. Eén der andere inzittenden, een on geveer 70-jarige juffrouw, die geen letsel had bekomen, was dermate feschrokken, dat zy bij omwonen- en te bed moest worden gebracht. De overigen kwamen met ae schrik vrij. Britse regering won stemming in Lagerhuis. Zes stemmen meerderheid. De Britse Labourregering heeft Dinsdag in het Lagerhuis de stem ming over de nationalisatie van de Ijzer- en staalindustrie gewonnen met 306 tegen 300 stemmen. Churchill had tevoren de regering ervan beschuldigd „heimelijk een do delijke slag tegen de nationale een heid voor te bereiden." Hij constateerde, dat de regering juist één van de voornaamste indu strieën, die boven alle andere lofver- diende voor haar „efficiency" had uitgekozen. Churchill deelde mede, dat wan neer de conservatieven de macht herwonnen hadden zy de wet op de nationalisatie van de ijzer- en staal industrie zouden intrekken, of de in dustrie reeds was overgenomen of niet. Churchill prees een plan van de T. U. C. om de staalindustrie onder een centraal gezag te stellen van werk gevers-, werknemers- en regerings vertegenwoordigers. Hij bood aan, zyn motie van afkeuring in te trek ken indien de regering met deze oplossing wilde instemmen. Vice-premier Morrison wees dit aanbod echter van de hand. Hy ver wekte beroering door de conserva tieve leiders „ae nieuwe Molotofs" te noemen en Winston Churchill de grootste deskundige in het verstoren van de nationale eenheid. niet bij het escorte ingedeelde adju danten van de Koningin. Zodra de komst van de Ko ningin was aangekondigd re zen allen van hun zetels op. De commissie geleidde de vorste lijke personen naar de troon. Direct nadat Hare Majesteit had plaats genomen, sprak zjj de troonrede uit. Na de rede weerklonk uit de mond van de voorzitter een „Leve de Ko ningin", dat door de aanwezi gen werd overgenomen. De commissie deed H.M. en Z.K.H. hierop uitgeleide. Nadat de leden in de zaal waren teruggekeerd werd de verenigde vergadering gesloten. De koninklijke stoet ging langs dezelfde weg terug naar het Paleis. Later in de middag maakten de Koningin en de Prins nog een rijtoer. TIJDELIJK REGEN. Aanvankelijk zwaar bewolkt met bijna overal tijdelijk regen. In het Westen later brekende bewolking. In het Zuiden van het land tijdelijk zwakke veranderlijke wind, overi gens mèest matige wind tussen Zuid en West. Weinig verandering in tem peratuur.

Krantenbank Zeeland

Provinciale Zeeuwse Courant | 1950 | | pagina 1