PROVINCIALE ZEEUWSCHE COURANT HeÉ ontwapenings-karretje weer op de rails Vandaag... Export van pootaardappelen „Staakt het vuren H Honderd jaar 190e Jaargang - No. 39 Uitgave van de Firma Provinciale Zeeuwsche Courant, Middelburg. Drukkerij Firma F. van de Velde Jt-, Vlisslngen. Dit blad verschijnt dagelijks, behalve op Zon- en alg- Christelijke feeBtdagen. W.O. DE MIDDELBURGSCHE, VLISSINGSCHE, GOESCHE, BRESKENSCHE COURANT EN VRIJE STEMMEN Zaterdag 15 Febr. 1947 ABONNEMENTSPRIJS 25 cent per veek, 1 3-20 per kwartaal, franco per post, 3.45 per kwartaal. Loase nummers 5 cent. ADVER« TENTIEPRIJS 12 cent per mm. minimum per advertentie i 2. Bureaux gevestigd te Vlisslngen WaUtraat 58-60. tel 10 (2 lijnen Middelburg Londensche Kaal 29 tel 2077 en 2924, Goes Turfkade 15. -el 2475. Oostburg (iratemastrnat 3. tel- 102. Terneuzen Brouwerijs» 2. PoBtrek. nr- 359300 P-Z.C., Middelburg. Het wereldgebeuren KORTE PREDICAT1E De Veiligheidsraad nam een resolutie aan, Het Russische trapjes-systeem. De leden van de Veilig heidsraad in New-York zullen i Donderdagavond een zucht van verlichting hebben geslaakt, toen eindelijk de veelbesproken ontwapeningsresolutie er door was. Wekenlang is in sa_:" zittingen gediscussieerd over de vorm, waarin deze resolutie gegoten zou worden en zoo verward waren af en toe de debatten, dat zelfs de afge vaardigden er geen touw meer aan vast konden knoopen. Men kent het groote punt van ge schil. De Sowj et-Unie wenscht in de besprekingen over beper king van de bewapening alle wapens en alle strijdkrachten te betrekken. De Ver. Staten meenen, dat de atoomwapens zulk een aparte en allesover- heerschende plaats innemen, dat hiervoor 'n afzonderlijke re geling dient te worden getrof fen. Aan de bevoegdheden en resultaten van de vorig jaar ingestelde atoom-commissie mag in geen geval worden ge tornd. Iri de thans aangeno men resolutie slechts Rus land onthield zich van stem ming verklaart de Veilig heidsraad maatregelen te zul len uitwerken om de besluiten van de algemeene vergadering van de Ver. Naties over een regeling en beperking der be wapening en inlichtingen over de strijdkrachten der Ver. Na ties, in practijk te brengen. Een uit leden van de Raad sa mengestelde commissie zal bin nen drie maanden voorstellen daartoe moeten indienen. De ze commissie zal zich echter niet mogen bemoeien met za ken, die tot de bevoegdheid van de commissie voor atoom energie behooren. Dit deel van de resolutie achtte de Sowjet- Unie aanvankelijk onaan vaardbaar en het feit, dat het toch is aangenomen beteeken t een overwinning voor het Amerikaansche standpunt. Het karretje der ontwape ning, dat reeds wekenlang op een dood spoor stond, is nu voorloopig weer op de rails geplaatst. Of het zal gaan rijden is een andere vraag. 'Sinds de nog al scherpe ver klaring van Marshall, dat er niets van beperking van de bewapening zou kunnen ko men voor de belangrijkste na- oorlogsche problemen waren opgelost, is de kans hierop niet groot. Op de conferentie der plaats vervangers te T >nden heeft de Rus Goesef uiteengezet, hoe hij zich de wijze indenkt om de kleine landen bij de bespre kingen over Duitschland te be trekken. Goesef heeft hierbij een bijzondere terminologie in gevoerd. Van speciaal belang" of kortweg „belang" spreekt hij, indien het een vraagstuk betreft, dat alle landen aan gaat. Een kwestie van „direct belang" geldt voor één bepaald land, bijv. de grens tusschen Nederland en Duitschland. De Sowjet-Unie kent dan ook nog „voorrangsbelangen", die zij Waarom generaal de Winton vermoord werd. De geallieerde autoriteiten waren, op de hoogte van het feit, dat Maria Pasquinelli. de Itaiiaansche vrouw die den Britschen brigade-generaal de Winton te Pola heeft ver moord. het plan had een hoo- gen Britschen officier te doo- den, aldus de Itaiiaansche pre. mier de Gasperi. De moord ls gepleegd uit wraak wegens het vredesver drag. De Itaiiaansche regee ring heeft haar leedwezen be tuigd. doch moet vaststellen, dat de verantwoordelijkheid voor het gebeurde bij de ge allieerde autoriteiten ligt, daar deze gewaarschuwd waren. Kardinaal Griffin tegen Oost-Europa. In een herdelijk schrijven verklaart Bernard Gr if fin, Roomsch-Kathollek aartsbis schop van Engeland, dat vij anden van God en de kerk aanrukken en er zich geen gewetenszaak van maken niet vrede in hun banier wanorde te willen scheppen. „De door de nazi's in Duitschland bedreven misda den stuitten de wereld tegen de borst", aldus kardin. Grif- fin. „maar soortgelijke misda. den worden nu in vele deelen van Oost-Europa bedreven: slavenarbeid concentratiekam. pen, geheime politie, vervol ging gevangeneming en moord zijn aan de orde van de dag en deze misdaden worden thans begaan in naam van vrijheid en democratie". Shinwell het mikpunt der oppositie. In het Engelsche Heoger- hul3 hebben verschillende tot de oppositie behoorende 'eden verzocht om aftreden van Shinwell als minister van brandstof- en energievoorzie ning. Ook de aartsbisschop van York verweet Shinwell ge brek aan inzicht en moed. Lord Shepherd (labour) nam het voor Shinwell op en zei, dat geen lid'van de regeering een scherper geest heeft dan Shinwell en dat de oppositie zich zou hebben verzet, indien men in October 1916 kolen- distributie had willen invoeren De Brltsche onafhanke lijke labourpartij heeft Fran- sche, Dultsche, Nederlandsche. Itaiiaansche Spaansche, Grleksche socialisten ultge- noodigd voor een conferentie voor Vereenigde socialistische staten yan Europa. aan alle landen die door Duitschland bezet zijn ge weest wil toekennen. Andere landen tenslotte, zooals de Britsche dominions hebben slechts „eenvoudige" en lan den, die niet met Duitschland in oorlog zgn geweest, heele- maal geen belangen. Op grond van dit trapjes-systeem wil nu Rusland bepalen in hoeverre de kleine landen een stem in het kapittel zullen krijgen. Voor loopig heeft het Russische procedure-systeem, dat ook niet bepaald uitblinkt door eénvoud, weinig instemming kunnen oogsten bij de andere plaatsvervangers. Glas gebroken op 70 K.M. afstand. De B.B.C. zangeres Josie Fearon was bezig de laatste noten van een a-ia uit Puccini's „But terfly" te zingen, toen op 70 km afstand een kris tallen glas, dat voor de helft gevuld was, begon te trillen en brak. Ër 6taat in de partituur aldus de zangeres een bes, welke ik even aanhield en deze moet het glas hebben doen breken. Ingenieurs van de B.B.C. zijn van meening, dat Josie Fearon een noot heeft gezongen, welke precies dezelfde resonans als het glas had. (Men passé dus in het vervolg op zijn glaswe-k...) 2442 millioen tekort op Fransche begrooting. De Fransche minister van Financiën, Robert Schumann, heeft aan de commissie voor financieele aangelegenheden van de nationale assemblee medegedeeld, dat hij het e- kort op de Fransche begroo ting voor 1947 op 2.442 mil lioen gulden schat. De uitgaven raamde -ij op 14.652 millioen gulden en de Inkomsten op 12.210 mülioen. PASSIE. In de week, die morgen be gint, vangt voor de Christe lijke. Kerken de passie-tijd aan, hetzij met de Zondag, netzij met de Woensdag. Tijd van bezinning op de rijke betee- kenis van de passie, het lijden van Jezus Christus. Het ge heim van de onuitputtelijkheid van die rijke beteekenis is wel dat het ook passie is in de zin van hartstocht. Jezus Christus lijdt, omdat Hij een hartstocht heeft voor het behoud van menschen. Zijn lijden kan men hulv< ring-.vekkend noemen, omdat het de boosaardigheid open baart van degenen, die Hem doen lijden. En dus openbaart het ook de doemwaardigheid, de godsvervreemding zijner smaders en beulen. Men kan zijn lijden ook tra gisch noemen, omdat men in Hem vooral ziet den Man. die het zoo goed bedoelde met de menschen en die toch zoo slecht begrepen, ia volkomen verworpen werd. Maar de diepste zin van de issie is toch dat dit lijden een daad is. geen lot. Een daad van goddelijke hartstocht. Christus' lijden is een daad, waardoor Hij trotseert allen tegenstand van een van Go-I vervreemde wereld, om haar weer tot God terug te bren gen met God £e verzoenen. Dwaze goddelijke hartstocht: Wie riskeert nu zelf smaad en wreedheid om zijn smaders en beulen te kunnen schenken, wat zij verwerpen: het leven met God?! Dat doet Christus! En in Christus God! Hij is om onze overtredingen 'ver wond. en om onze ongerech tigheden is hij verbrijzeld: de straf, die ons den vrede aan brengt was op hem, en door zijn striemen is ons genezing geworden. Groede. Ds. G. J. DERKSEN. Twaalf millioen ton kolen per jaar! In een brief aan de Mijn- industrieraad deelt de beheer der van de mijnen mede van dc regeering opdracht te heb ben ontvangen zoo 'spoedig mogelijk een jaarproductie van 12 millioen ton kolen ver zekeren. Deze opdracht zal on der alle omstandigheden moe ten worden uitgevoerd. Hiertoe, aldus schrijft de be heerder, zal de prestatie moe ten worden opgevoerd en het aantal ondergrondsche arbei ders moeten worden uitgebreid. De mate van deze uitbreiding is uit de aard der zaak afhan kelijk van het prestatiepeil on dergronds. Voor zoover de noodige nieuwe arbeidskrach ten niet in Nederland zullen kunnen worden verkregen, zal de beheerder genoodzaakt zijn buitenlanders ln dienst te ne men Er zal een commissie worden benoemd, die op korte termijn en aan de hand van de maakte opmerkingen, Het vraagstuk van de productie- verhooging zoowel van de tech nische als van de economische en sociale zijde in studie zal nemen. De woningnood in Dene marken is zoo acuut dat ver oordeelden hun beurt moeten afwachten alvorens in een ge vangenis „ondergebracht" te kunnen worden. treedt de nieuwe regeling voor de radio- omroep in werking. MORGEN is het 450 jaar ge leden, dat de Hervormer Melanchton werd gebo ren. Palestijnsche kwestie voor deV.N. De Britsche minister van buitenlandsche zaken, Ernest Be vin, heeft de Arabische de legatie medegedeeld, dat de Engelsche regeering voorne mens is de Palestjjnsche kwes tie voor de Ver. Naties te brengen. DOODVONISSEN BEKRACHTIGD. Generaal Sir Evelyn Bar ker,' de aftredende militaire commandant van Palestina, heeft de doodvonnissen van drie Joodsche extremisten, die in het bezit van wapenen wer den aangetroffen op de avond, dat eenige Britsche militairen zijn afgeranseld, bekrachtigd. De heer W. Vennik te Venhuizen is benoemd tot voorzitter van het bedrijf schap voor tuinbouwzaden. De Persraad geeft het op. TE WEINIG PAPIER EN GEEN SANCTIES. Naar wij vernemen heeft de Persraad den Minister vanO., K. en W. onlangs doen weten, dat de raad na 1 Februari geen gebruik meer wenschte te ma ken van zijn bevoegdheid krach tens art. 16 van het tijdelijk Persbesluit, in welk artikel voor schriften worden gegeven met bet-ekking tot oplage, formaat en aantal per week te verschij nen nummers van kranten en tijdschriften. Ter toelichting heeft de Pers raad geschreven, dat het hui dige kwantum papier, dat ter verdeeling beschikbaar is, on voldoende is. Bovendien ontbre ken afdoende sancties op het overtreden van de voorschrif ten van den Persraad op dit ge bied. Onder deze omstandighe den wenschte de Persraad niet langer verantwoordelijkheid te dragen voor de papierverdeeling. AFSCHEID DR. BEEKENKAMP. Inmiddels heeft de Persraad afscheid genomen van zijn voor zitter, dr. C. Beekenkamp, wien dezer dagen ongevraagd eervol ontslag werd verleend. Nederland levert een uitstekend product. Order van de Republikeinsche legerleiding wordt hedennacht van kracht. Naar officieel wordt gemeld, is van Indonesische zijde aan den voorzitter van de Nederlandsche delegatie der bestands- commissie officieel medegedeeld, dat door de republikeinsche legerleiding de order „staakt het vuren" is gegeven, welke order op 15 Februari 1947 te 24.00 uur van kracht wordt. Nader wordt bericht, dat tot gemeld tijdstip de vorige order tot het vermijden van vijan delijkheden van kracht blijft. De Indonesische strijdkrach ten blijven op hun plaats tot op het tijdstip, dat de order „staakt het vuren" van kracht wordt. Zij zullen ten spoedig ste worden teruggetrokken tot 2 Km. achter de demarcatie lijn. De plaatselijke commandan ten zullen zich in verbinding stellen met de Nederlandsche commandanten ten einde on derwerpen die verband houden met de demarcatielijn, te be spreken. De Ned.-Indische regee- ringsvoorlichtingsdienst tee kent hierbij aan. dat de af kondiging van deze order uiteraard tot voldoening stemt. Door het uitblijven van dit algemeen bevel zijn de laatste maanden herhaaldelijk moeilijkheden ontstaan, die vermeden hadden kunnen wor den, indien het bestand wer kelijk gehandhaafd was. In dien dit bevel „staakt het vu ren" daadwerkelijk wordt uit gevoerd, zal dit de algemeens sfeer hier te lande ongetwijfeld ten goede komen. Sneeuw veroorzaakte trein-vertragingen. Door de sneeuw raakten Vrijdag vele wissels op het stationsemplacement te Am sterdam vast. Ondanks het werk van de terstond opgeroepen sneeuw ploegen kon groote vertraging op de baanvakken Amsterdam Amersfoort. Amsterdam-Zaan. dam. Amsterdam-Haarlem en Amsterdam-Utrecht niet wor den voorkomen. Zelfs moesten eenige treinen uitvallen. Voor 100 millioen aan buitenlandsche valuta. De export van pootaardappe len, welke van 1930 tot 1940 een groote vlucht heeft geno men, overtreft op het oogen- blik in gewicht en waarde reeds verre de topjaren van vóór de oorlog. De gemiddelde uitvoer van 1937 t/m 1939 bedroeg ongeveer 150 millioen kg. Uit de oogst 1946 was reeds vóór 1 Januari 1947 ruim 200 millioen kg. uitgevoerd, terwijl de totaal geprojecteer de export van deze oogst on geveer 400 millioen kg. be draagt, waarmede zelfs nog niet geheel aan de vraag kan worden voldaan. Met een deviezenopbrengst van ruim 50 millioen over 1946 staan de pootaardappelen met de bloembollen 56 mil lioen) boven aan in de rij van geëxporteerde industrieele en agrarische producten. Realisa tie van de geprojecteerde ex port uit de oogst 1946 (tgd- vak September 1946April 1947) zal bijna 100 millioen aan buitenlandsche valuta op leveren. De grootste afnemers zijn Frankrijk, België en de Brit sche bezettingszöne in Duitsch land. OP HOOG PEIL. De huidige ontwikkeling is mogelijk geweest door het hooge peil, welke de teelt van pootaardappelen hier te lande na intensief wetenschappelijk onderzoek en uitgebreide proefnemingen, heeft bereikt. Daardoor kan een product worden geleverd, dat in kwa liteit uitsteekt boven hetgeen elders wordt geproduceerd. Het pootgoedareaal werd geleidelijk aanzienlijk uitgebreid en be droeg in 1946 bijna 33.000 ha, CONCURRENTIE. Als gevolg van de oorlog zijn de behoeften in de meeste landen thans grooter dan vóór 1940. In de komende jaren zal echter rekening moeten wor den gehouden met concurren tie van andere landen. Indien Nederland zijn toon aangevende plaats wil behou den. zullen rassen moeten worden gekweekt, welke zoo veel mogelijk onvatbaar zijn voor ziekten. Uitvoer van niet door de Keuringsdienst goedgekeurd pootgoed is verboden. Het N.V.V. en Linggadjati. WAARSCHUWING AAN DE REGEERINGEN VAN DEN HAAG EN DJOCJA. Het verbondsbestuur van het N.V.V. heeft besloten een resolutie te z *nden aan de Ned. regeering en aan de re publikeinsche regeering te Djogjakarta. Het wil in de huidige cri- tieke situatie, uit naam van de overgToote meerderheid der Ned. arbeidersbevolking op nieuw een dringende waar schuwing laten hooren. Geen enkele prestige-over- weging, geen enkel meenings- verschil kan belangrijk genoeg zijn om de in Linggadjati voorloopig bereikte overeen stemming thans nog te doen mislukken, laat staan de toe passing van geweld te recht vaardigen. De reactie vergisse zich niet in de gevoelens, wel ke daaromtrent in de arbei derswereld leven. Eik drijven naar geweld, naar het ..uitdee- len van enkele rake klappen", zou op de grootste weerstand stuiten. De staking van de groentenhandel. VOORSTEL AAN DEN MINISTER. Naar wij vernemen, is door het bestuur van het bedrijf schap voor - >enten en fruit, waarin alle organisaties, zoo wel van telers, veilingen, groot- en kleinhandel als ar beidersorganisaties, vertegen woordigd zyn, met eenparig heid van stemmen een voor stel aan den müiister gedaan, «lat de mogelijkheid van een voor alle betrokken groepen bevredigende oplossing inhoudt. Dit voorstel behelst het stel len van maximum-verkoop- en -inkoop-pryzen. Straathandel in groenten gaat door. De Centrale ver. voor de Markt, Straat- en Rivierhandel is niet bet'okken geweest in het overleg, dat geleid heeft tot de beslissing van de groente- handel om de verkoop van groenten tegen maximumprijzen stop te zetten. Deze handelaren zullen de handel op de gebrui kelijke wijze voortzetten. Vijftien jaar voor moord op zijn dochter. De rechtbank te Breda heeft den landbouwer P., te Roosen daal, die zijn dochter door wur ging om het leven bracht, con form de eisch veroordeeld tot 15 jaar gevangenisstraf. Urk ingesneeuwd. Urk wordt op het oogenblik geteisterd door een zware sneeuwjacht. Evenals ,'n vele deelen van Nederland is ook daar de sneeuw in groote hoe veelheden neergekomen. Zoo dik ligt de sneeuw in Urk en. omgeving, dat de postauto, die van Urk naar Kampen moest rijden, genoodzaakt was halverwege terug te keeren, omdat het onmogelijk was de weg te herkennen. Bovendien, ontneemt de vallende sneeuw het uitzicht volkomen. De burgemeester van. Urk ziet het lot van zijn eilandje somber in. Hij is pessimistisch gestemd ten aanzien van de 50 vrachtauto's, die met brand stoffen en levensmiddelen door de regeering naar Urk zouden worden gezonden. Het militaire vliegtuig, dat heden voedselpakketten naar het eiland zou brengen zal naar alle waarschijnlijkheid de tocht niet ondernemen, omdat het zicht boven Urk op het oogenblik te slecht is. Trambaan was ingesneeuwd De tramverbinding Amster damMonnikendam, die door de sneeuwverstuivingen van Maandag af gestagneerd is ge weest is hervat. Het vrijmaken van de spoorbaan is geen een voudig we-'k geweest. Donder dagmorgen vertrokken uit dc remise drie motortramwagens,, waarvan de voorste was uitge rust met een enorme, uit stalen platen vervaardigde sneeuw schuiver, zooals ook in Zwitser land wordt gebruikt. Voorbij" Zunderdorp hadden draaiwinden van de afgeloopen dagen enor me sneeuwhopen over de lijn gejaagd, die over een afstand van bijna 100 meter onzichtbaar was geworden door de op som mige plaatsen bijna twee meter hoog liggende sneeuw. De inspanningen ging de krachten van de oude motor wagen te boven. Omstreeks 12 uur schoot plotseling een groote steekvlam onder de achterste bank te voorschijn. Een elec- trische kabel was roodgloeiend komen te staan, waardoor de beschermende rubberlaag vlam had gevat. De tocht naar Monnikendam duurde tot vijf uur 's avonds. Toen waren echter alle sneeuw massa's verwijderd. Stemmen uit de Kerken. Nederlandsche Proiesiantsche Gemeenten in Amerika Door Zeeuwen gestimuleerd De 9de Februari was het 100 jaar geleden dat zes man nen en een vrouw in de fcos- schen van Michigan kwamen op de plaats waar zij de stad Holland wilden stichten. De wankele onderneming- ls ge lukt, ondanks veel tegenslagen. Het scheen zelfs een tijdlang dat men de strijd tegen het oerwoud zou moeten opgeven. Nu staat er op de plaats waar de kolonisten begonnen een stad van meer dan 60.000 inwoners, die nog in vele op zichten de kenmerken draagt van de nationaliteit van haar stichters. In een halve cirkel rondom deze stad liggen ver scheidene andere steden en dorpen, welker namen de herinnering levend houden aan de Nederl. provincies, land schappen en steden-'tfSrfr waar de eerste kolonisten uittrok ken. Al hebben zij niet behoord tot de allereersten, zeer spoe dig heeft een belangrijk aan tal Zeeuwen d^ze nederzetting versterkt. KERKELIJK KARAKTER Wanneer wQ in deze rubriek daarvoor aandacht vragen, is dit omdat deze kolonisatie zeer sterk een kerkelijk ka rakter heeft gedragen. Met Holland als middelpunt heeft zich, rondom de groote Ame rikaansche meren een kerke lijk leven ontwikkeld, dat in alle opzichten z'n Ned. af komst verraadt en van groote stuwende invloed is geweest voor verschillende Amerikaan sche kerken. In het tweede kwartaal van de vorige eeuw is er een hcele stroom van landverhuizers uit Europa naai- de Nieuwe We reld getrokken. En ook nadien is deze stroom niet opgehou den. Er zijn weinig families ln onze provincie die daar geen verwanten hebben, zij het dan ook dat het langzamer hand zeer verre zijn gewor den. ONDER PREDIKANTEN Wat is nu het merkwaardige geweest van de emigratie die wij in deze maand gedenken? Deze dat men is gegaan in groepsverband, onder leiding van predikanten. Men had het welbewuste doel een gemeen schap te vormen, waar het Evangelie op heel de samenle ving zjjn stempel kon druk ken. Als ideaal heeft den lei ders stellig- voor oogen gestaan Genève, zooals het was in de dagen van Calvjjn. Degenen die rondom het meer van Michigan zich ves tigden, behoorden grootendeels tot de Afgescheidenen van 1834. Al is het niet steeds tac tisch op de juiste wijze ge weest. zij zijn in ons land de strijd om de belijdenis der kerk begonnen. Met schaamte denken wij er aan terug wat zij daan-oor hebben moeten on dergaan. De „Duitsche regee- ringsmethodes van koning Willem I" maakten hun het le ven niet gemakkelijk. „Burgers werden voor de rechtbank ge sleept om de „misdaad", zon der toestemming van het gou vernement hun huis te hebben afgestaan voor godsdienst oefening". En dat in een land waar men steeds zoo hoog had opgegeven van de vrijheid van godsdienst. Alleen ln Friesland bijv. moesten de Afgeschei denen in de jaren 1S34- -'37 16,860.aan boeten beta len. WERKLOOSHEID Daarbij kwam, dat ©econo misch de toestand in ons land heel slecht was. Hooge staats schulden drukten op de bevol king, ..Reeds maakte de toe nemende werktuigkunde vele banden broodeloos". Zelfs in het drukste jaargetijde vond men werkloosheid. Per jaar werd er 20 millioen aan "on dersteuning uitgegeven. Oeconomisch slechte toestan den zijn altijd een gunstige voedingsbodem voor de wor ding van nieuwe of de herle ving van oude gedachten op godsdienstig of maatschappe lijk gebied. Onder de indruk van de vervolging waaraan hun geloofsgenooten blootston den, als ook door het feit dat men geen „gasthuisbiggen" wilde worden, hebben de afge scheiden predikanten Brum- melkamp en van Raalte opge richt de ..Vereeniging van Christenen voor de Holland- sche volksverhuizing naar de Vereenigde Staten van Noord - Amerlka". predikanten wordt duidelijk het doel uiteen gezet. Deze brochure heeft een sterk so ciale Inslag. Zij toornt tegen de uitmergeling van het bur ger volk dat niets vermag te gen het geweld der opeenge stapelde kapitalen en de heb zucht veler grooten". Maar bovenal is haar inhoud van godsdienstige aard. „Het aard- sche vaderland kruisigt den Zone Gods andermaal en maakt Hem te schande". „Al len die godzalig willen leven in deze wereld, worden \er- volgd". En het slot is „Hoe ook aan het vaderland ge hecht, wij zijn door de drin gende nood rijp geworden om Oranje en Nederland te verla ten". „Zonder krenking van het ge-weten kunnen wij hier niet meer blijven". Na deze oproep ls de eene groep na de andere vertrok ken. waarvan de eerste onder leiding van ds. v. Raalte, zich heeft genesteld in Michigan, dicht bij de Oostelijke oever van het- meer, om daar te zoeken brood en vrijheid. IN ZEELAND Ook onder de Zeeuwsche Af gescheidenen kwam nu de emigratiekoorts. In het voor jaar van 1846 was reeds Anthonie de Bree uit Oude- lande naar Amerika gegaan. Zijn brieven waren zeer moed gevend. In het voorjaar van 1847 werden er te Goes ver schillende vergaderingen ge hóuden van „verhuizingsge- zlnden. Besloten werd gemeen schappelijk te verhuizen, „om als een Christelijke Gemeente de oceaanreis te aanvaarden". Onder de Zeeuwen speelde In een brochure van beide Jannes de Luyster uit Borsse le een belangrijke rol. Hjj had 3en gezicht gezien. waaruit iem duidelijk werd dat hij het land moest verlaten waar men het Evangelie verwierp. Hij was een van de eersten, die zich wilde voegen bij het ..klein overblijfsel naar de verkiezing der genade dat nog bij de .zuivere waarheid naar Gods Woord blijft". Hij verkocht zijn hofstede voor 60.000 en hielp 77 personen die zelf niet voor hun overtocht iconden zorgen. DE LEIDERS Deze Jannes de Luyster werd samen met Johannes Hoogesteger tot ouderling ge kozen. Diakenen werden Jan Steketee en Adriaan Glerum. Ds. Corneiis v. d. Meulen „de apostel van Zeeland" te Goes, werd als „leeraar der landver huizersgemeente" beroepen. Deze groep van ongeveer 450 Opstelwedstrijd. Tijdens de feestelijk heden ter gelegenheid van het Eeuwfeest van de stad Holland in Michigan zullen cle leer lingen van 30.000 Ame rikaansche scholen in de gelegenheid worden resteld een opstel te ■naken over ..De Neder- ndsche invloed op het Vmerikaansche léven" rie eerste zes prijswin naars zullen op kosten an de K.L.M. en de lolIand-Amerikalijn een •'s naar Nederland mo rn maken. .J personen is grootendeels te rechtgekomen in Holland Mich. In 1849 volgden, als groep, nog 150 gezinnen uit onze provincie, onder leiding van Ds. H. G. Klrjn. Hieronder was ook de later in zendingskrin gen zoo zeer bekend gewor den familie Zwemer uit Oost- kapelle. Nadien zijn er nog zeer velen gevolgd. Voor ons land. ook kerke lijk gezien, is deze emigratie een verlies geweest. Menschen, met karakter, moed, onderne mingsgeest en doorzettings vermogen zpn uit het midden van ons volk weggetrokken. Tevens waren het menschen die om Christus' wil geleden hadden. Met stille dankbaar heid moeten wij dit gedenken, zeker in de Hervormde kerk. Zrj hebben geleden, ook voor ons. We kuniien echter niet den ken aan dit verlies, zonder tegelijk gedachtig te zijn aan de winst. Al zijn de Hol- landsch-Amerikaansche ge meenten niet zoo geworden, als de leiders het zich vóór hun vertrek hadden voorge steld zij hebben toch, tot be schaming van menigeen laten zien wat een gemeente van Christus kan wezen. Een sterke gebondenheid des ge- loofs heeft hen niet alleen bij een gehouden, maar ook ge maakt dat het kerkelijk leven zich spoedig, kon ontplooien. Om 3lechts iets te noemen, deze gemeenten hebben eer. «rroote zendingstaak vervuld. In 1851 reeds werd te Hol land Mich, besloten dat voort aan van de kerkegelden 15-K zou worden besteed voor de zending bulten Amerika en 50 voor die in het land zelf. S. J. M. HULSBERGEN

Krantenbank Zeeland

Provinciale Zeeuwse Courant | 1947 | | pagina 1