Oraaan ter verspreidinq der Christelijke Beginselen in Zeeuwsch-Vlaanderen. No. 1. Dinsdag 1 Januari 1918. Ie Jaargang. 3 r„advertentiën. !)e Nieuwe Tijd. ABONNEMENT: Dit blad verschijnt DINSDAG - en VRIJDAGAVOND, uitgezonderd op Feestdagen, bij den Uitgever D. H. LITTOOIJ Az. te TER NEUZEN. - TELEFOON Nr. 20. Per drie maanden bij bezorging f 1Franco per post voor Nederland 1.10 Van 1-4 regels fOAO. Voor eiken regel meer ƒ0.10."- Bij directe opgaaf van driemaal plaat sing derzelfde advertentie wordt de prijs tweemaal berekend. Abonnementen per contract. Iuzending van advertentiën tot 12 uur 's middags op de verschijndagen. 'tJaar 1917 vlood weer heen Ver zonken in den schoot der eeuwen Af gesloten, voor goecl, met al z n leed en ellende, zijn onrecht en geweld, ook met z'n hoopvol verwachten en blijde verras singen. De geschiedenis verhaalt, hoe een machtig vorst uit de oudheid zijn diena ren beval, hem er telkens aan te herin neren, dat hij een sterfelijk mensch was. De Oudejaarsavond, waarop we terug blikken, op wat 1917 ons schonk, her innert ook aan 's menschen kleinheid en nietigheid. Hoevelen gingen heen in 't atgeloo- pen jaar Hoe schrikkelijk woedde de oorlogMet begeerige hand maaide de dood z'n duizenden neer. Eh de mensch de dwaze mensch die anders den dood ieder offer betwist, wendt nu al z'n genie aan, om de prooi van Koning dood toch maar zoo groot mogelijk te doen zijn De menschen, die broeders zouden zijn, één in bedoelen, gelukkig door de cultuur, zich verheugend in den eeuwigen vrede, ze loeren er op, hoe hun naaste te verslinden. Al die verwachtingen, die hun grond in den mensch hadden, en daardoor alle vastigheid misten, zijn evenveel teleur stellingen geworden. Men heeft zelfs niet ontzien het werk der zending. Trouwe- mannen, in dienst van den Vredevorst, zijn van hun post gehaald. Heidenen en Mohammedanen tegen mede-Christenen gewapend. Wat stroomen van bloed zijn er ver goten, wat al tranen van niet uit te spreken leed geschreid, wat een resul taten van noesten arbeid verwoest. En wat zal 1918 ons brengen Den vrede Hopen we het, bidden we er om 1 Maar laten we nooit onze hoop op men schen stellen. Niet Rusland's revolutio nairen, niet de socialisten kunnen ons den vrede hergeven. Alleen God de Ileere, die de harten der vorsten neigt als waterbeken die den volken in hun woelen een „tot hiertoe, en niet ver der toe roept, kan het. Dit te weten geeft troost, aan wie Hein kent. Al mag dan de honger aan de deur kloppen, al komt liet water tot de lip pen, geen nood, onze Vader in den He mel zorgt voor ons. „Hij kastijdt ons, maar naar onze zouden niet. Want ook ons volk heeft groote na tionale zonden. Kleine kinderen, die nog pas of nog niet eens goed kunnen spre ken, vloeken dikwijls al. En de groo- ten Ons volk is een vloekend volk. Ontzettende waarheid 1 De drankzonde, met al z'n ellende, roept niet minder om bestrijding. En hoeveel geestelijke scha de zou de oorlog ons hebben gebracht? Schade door verveling en verleiding in het leger schade door groote winsten in de zaken, schade door duurte en ge brek in het dagelijksch leven? En eischt dat alles niet van de be lijders meerdere getrouwheid in het goede, en bestriding van het verkeer de Daartoe is uoodig actie voor onze heerlijke beginselen. Die moeten ver spreid en gesteund. Niet 't minst ook door do pers. Deze oorlog heeft ons getoond, welk een ontzettende macht de pers ontwik kelen kan. lederen dag al weer aan bearbeidt ze Ge massa, 't Is als de drup, die den steen uitholt. Maar zullen wij dan in onze huizen dulden ren courant, die ver derfelijke beginselen verspreidt? Zul len wé steunen de zoogenaamde neutrale pers Of zullen we samen onze scliou ders zetten onder de Christelijke pers actie in Zeeuwsch-Vlaanderen? Die vraag te stellen, is haar te beantwoorden. Vinde 1918 ons ook in dit deel onzer roeping getrouw Dat God onze Heere U ook in Uw particulier leven moge zegenen in het pas aangevangen jaar, dat is de wenscli van den redacteur voor zijn hem thans nog onbekende lezers. V Neutraal Wat is neutraal „Ook een vraag zegt ge, „wij zijn immers neutraal.' Ons land. Beide partijen behouden we te vriend. Beide behandelen we gelijk. Dat is neutraal." Ja, ja, lezers, maar neutraal wordt ook voor wat anders ge bruikt. Ge weet immers dat we tientallen van jaren met „neutraal onderwijs" zijn ge zegend geworden, in de school waaraan „de natie gehecht is," en die toch steeds meer achterop komt bij de Christelijke Ge kent toch ook de „neutrale pers.' die geen enkele richting zegt te dienen, niet Christelijk en niet anti christelijk is, en zich toch in de koesterende liefde onzer liberale medeburgers verheugen mag Ge hebt toch wel eens geheord van de neutrale vakvereenigingen, die zeggen, niet aan politiek te doen, en toch socia listen kweeken Maar dat komt, omdat onderwijs ge geven wordt door menschen, omdat cou ranten geschreven worden door men schenomdat de vakvereenigingen geleid worden door menschen. En menschen zijn nooit neutraalDat kan niet. Weet ge, wat neutraal is? Een mes, ecu rijksdaalder. Iets dat dood is. Maai niet zoodra neemt ge het mes, of het geldstuk in uw handen, of heel uw hoog geroemde neutraliteit is zoek. Met een mes stoot de moordenaar zijn slachtoffer neer en de dokter redt er den in doodsgevaar verkeerenden zieke mee. Voor geld koopt ge brood voor uw kinderende dronkaard koopt er den drank voor, die namelooze ellende brengt over hem en zijn gezin. Iets dat leeft en werkt kan niet neu traal zijn. 'k Las eens vafl een onder wijzeres, die in haar klas vroeg: „Hoe komt liet, dat een zaadje groeit Een kind antwoordt„Dat laat God groeien. De onderwijzeres schiet in een lach, Was dat neutraal P Ge komt een spoorcoupé binnen, en groet al de aanwezigen, behalve uvv va der. Zijt ge dan neutraal ten opzichte van uw vader Of kiest ge zonder iets te zeggen, tegen hem partij? Zoudt ge neutraal kunnen zijn tusschen God en de wereld? Beide te vriend houden, door aan beide evenveel te ge ven Maar ge weet het toch wel he ter? Go moet kiezen! Ook in uw lec tuur, in wat ge lezen zult. Ge moet kiezen, ook voor en om uw kinderen, dien ge immers geen verkeerde boeken in handen geeft. En zoudt ge dan met de krant minder voorzichtig zijn Bovendien steunt ge door uw abonne ment op Christelijke bladen, de Christe lijke actie. Helpt ge mee strijden den strijd voor onze beginselen, waarin lauw heid zonde, en onthouding beginselver zaking is. Zonder courant kan niemand meer in dezen tijd. En daarom poogt „Zeeuwsch- Vlaanderen" als Christelijk nieuwsblad aan de behoeften van Zeeuwsch-v laan- deren te voldoen. Daarbij mag het ze ker op den steun van allen, die in hun leven nog met God en Zijn VN oord re kenen, vertrouwen nu vvil als alle rechtsche bladen ook onze courant. Ouder heel de breede laag der bevol king de liefde tot ons Christelijk beginsel versterken of wekken. Niet, alsof we geen open oog zouden hebben voor stoffelijk ^nooden. Dat moet een Christen hebben. Ook op maat schappelijk terrein hoopt ons blad een wegwijzer te zijn. Maar bij het zoeken naar wegen ter verbetering van maat schappelijke toestanden, zullen we qns laten leiden door Gods Woord. Zelfs Mr. Troelstra erkende bij liet. begrootingsdebat in de l'weede Kamer „De Frausche revolutie heeft de heer schappij gebracht van de helft j— 1De anti revolutionaire partij heeft zich al tijd schrap gezet tegen deze opvattingen en spr. moet in dit punt een zeer ge rechtvaardigde kern erkennen." En dan vervolgde 'hij „Het idee, dat niet de helft -j- 1 in een bepaalden staat het geheel vertegenwoordigt, maar dat de- mokratie is het zich uitleven der ver schillende deelen van het volk op eco nomisch, sociaal en ook op kerkelijk ge bied, wint meer en meer veld." De lieeren hebben het wel eëns an ders in practijk gebracht. Maar toch doet zoo'n erkenning van de juistheid onzer beginselen goed aan. Voor heel het volk, niet voor één klasse, wil ook ons blad dienen. Daar toe heeft het ook de steun van allen noodig. Op verdienstelijke wijze heeft „Luctor et Emergo," onder bekwame redacteu ren, wien wij hier namens onze lezers onzen hartelijken dank betuigen, bijna 15 jaren onze beginselen in Zeeuwsch- Vlaanderen bepleit. Waar het om finan- cieele redenen moest verdwijnen, daar kon het niet anders, of onze mannen in 't land ter Zuiden der Schelde, peinsden op middelen om de bevolking in Zeeuwsch- Vlaanderen een nieuw Christelijk orgaan te verschaffen. Resultaat van die kloeke en niet ge makkelijke actie is „Zeeuwsch-Vlaande ren." En waar thans het eerste num mer van ons blad verschijnt, is een ze ker program noodzakelijk. Ons doel is, door schriftbeschouwingen kennis van en liefde voor de Heilige Schrift aan te brengen, of Je verwakke- ren. Het maatschappelijk* vraagstuk zal worden belicht, terwijl artikelen over onze staatkundige beginselen, aan de hand van „Anti revolutionaire Staat kunde" zullen verschijnen. De gemeente politiek hopen we eveneens te beliiin delen. Andere, meer gewone rubrieken als „Uit de Pers", „Plaatselijk Nieuws" enz. zullen niet ontbreken. Voorwaar, geen gering doel 1 't Is ook alleen in „'t geloof, dat onze Koning V Ons doel. Wie om zich heen ziet, zal, ook in Zeeuwsch-Vlaanderen, opmerken dat hoe langer hoe meer personen, vreemd wor den aan alle hoogere beginselen. Het materialisme viert steeds meer hoogtij. Bij het begrootingsdebat in de Tweede Kamer waren de materieele kwestie's de hoofdzaak. De vraag „wat zullen we eten?" en „hoe verbeteren we onze po sitie is bij velen de eerste vraag huns levens geworden. Het tijdelijke gaat veelal vóór bij het eeuwige. Toch blijft altijd waar het woord des Bijbels: Zoekt' eerst het Koninkrijk Gods, en alle deze dingen zullen u toe geworpen worden." Rampzalig zij, die van hoogere beginselen niet weten. Maar ook zijn er nog steeds, die mee- nen, dat op maatschappelijk en staat kundig gebied, met God niet behoeft ge rekend. Ze vergeten, dat een boom om goede vruchten te dragen, een wortel noodig heeft, die goede sappen opzuigt. Is de wortel verkeerd, dan kunnen de vruchten niet goed zijn. Neutraliteit is niet nfogolijk. 't Is 'teen of het ander. Of men zoekt zijn bron, zijn grondslag in Gods V\ oord óf men rekent er niet mee, doch bouwt voort op de revolutie-beginselen „De grondslag voor deze antithese (tegenstelling) was niet alleen een phi- losofische (wijsgeerige) maar ook een historische." 'De historische grondslag van onze Nederl. politiek is tot nog toe geweest de Fransche revolutie. Dit is altijd erkend en vooral door rechts. Zoo spreekt nu niet Dr. Kuyper, maar Mr. P. J. Troelstra. Eén van beiden, óf men bouwt voort op de Fransche revo lutie, óf op Gods Woord. Dat laatste Die alle ding bestuurt, Ons nimmer zal begeven," Onder dit opschrift stellen we ons voor, een aantal artikelen te geven over liet nieuwe kiesstelsel, met al den aan kleve van dien. Wie oppervlakkig er kennis mee maakt, zou geneigd zijn te zeggen met Dante „Laat alle hi p va ren." Namelijk om het te begrijpen. Toch willen we trachten onzen lezers een vrij duidelijk overzicht te geven. We be ginnen met EEN STUKJE GESCHIEDENIS. Reeds Bilderdijk zong: „In 't verleden ligt het heden, In het nu, wat worden zal". Ook bij de bespreking van de Evenredige Vertegenwoordiging (E. V.), is het dienstig, eerst eens een blik te werpen op het verleden, om te verstaan, waarom en hoe het heden ontstond. Na onze vrijmaking van Frankrijk kregen we een volksvertegenwoordiging, uit één Kamer van 55 leden bestaande. Deze werden gekozen door de Provin ciale Staten, die op hun beurt weer dooi de ridderschap en de steden werden aangewezen. De stedelijke besturen werden aangevuld door kiezerscolleges, die veel overeenkomst vertoonden met de colleges van notabelen in de Her vormde Kerk. Alleen zij, die een be paalde som belasting betaalden, waren kiesgerechtigden, d. w. z. zij mochten de leden der kiezerscolleges aanwijzen. Dergelijke manier van aanwijzen der Kamerleden, noemt men omdat het over verschillende „trappen' gaat, getrapte verkiezingen. Bij onze Eerste Kamer hebben we nog, hoewel in mindere mate, hetzelfde. Van eenige volksinvloed op het regee- ringsbeleid was natuurlijk geen sprake. Er was geen eens zekerheid, dat de leden der Kamer één is opvatting waren met de meerderheid der kiesgerechtigde bur- gers. In 1815 kregen we 2 Kamers. De Tweede Kamer werd dooi de Provinciale Staten gekozen. Behalve de ridderschap en de steden, koos nu ook het platteland mee voor de gewestelijke Staten. De leden der Eerste Kamer werden voor hun leven door den Koning benoemd. Eerst in 1848 werd het rechtstreek- sclie kiesrecht ingevoerd. Voortaan zou den de meerderjarige ingezetenen, die in de directe belastingen een zekere som (van f20 tot f 1G0 of meer) betaal den, de leden der Tweede Kamer kiezen, liet' land werd nu in kiesdistricten ver deeld. Op elke 45.000 inwoners zou een lid komen. Ook de leden der Staten werden voor taan op dezelfde wijze gekozen. De invloed van de kiezers (nog steeds een klein deel van het volk) werd dus grootci dat we het aanvangen Ons vertrouwen is alleen op Hem, en in het recht vau onze zaak. En wie in 't geloof arbeidt, zal niet beschaamd worden. „Grootsche dingen kunnen alleen tot stand komen door den vurigen ijveraar, die „gelooft" in zijn theorieën. Alleen de dogmaticus, die zich zeker gevoelt van den weg, die bereikt iets. Die kan strijden en overwinnen". Zoo lezen we in „Proletarische Wetenschap" van het kamerlid Gerhard. Welnu, wij hebben geloof in ons be ginsel, dat de stormen der eeuwen ver duurde. Krone onze Koning ons zwakke pogen, dan met Zijn zegen. Dan zal het ons gelukken V Partijblad Zal „Zeeuwsch-Vlaanderen" een partij blad zijn Ja, en neen 1 Partijblad in den engeren zin van het woord niet, althans voorloopig niet. In dienst van „partijpolitiek" wordt het vooralsnog niet gesteld. Toch hopen we den Anti-revo lutionairen in ons gewest te geven wat ze noodig hebben. Maar partij kiezen doen we wel. Ons blad zal zeer beslist „Christelijk" zijn. In dien zin dus wel partijblad. Bij de behadeling der staatkunde hopen we echter de Anti revolutionaire begin selen te propageeren. Kan dat trouwens voor een Christelijk blad anders Voorloopig dus niet in dienst der Anti revolutionaire partij (althans in directen zin), wel in die der Anti revolutionaire beginselen. Een ieelijke fout was, dat het ledental afhing van het aantal inwoners. Nam dit toe, dan moesten er meer leden komen. Men kende daarom aan sommige dis tricten het recht toe, om meer dan één afgevaardigde te benoemen. 01 wel, men wijzigde de grens der districten. Te begrijpen is het, dat dit aanleiding gaf tot allerlei knoeierij. Met de politieke schaar, die de dis tricten knipte uit de lap, die Nederland heette, was het als met de schaar die meuigeeu in z'n kinderjaren van zijn hoofdelijken omslag afhielp. Erg grillig. Weinig regelmatig. En wat het gekste was Als men van die stukken een pak ging maken, paste het steeds een liberaal. Of m.a.w men maakte de districten zóó, dat de meerderheid in het land liberaal bleet Na 1848 is viermaal zóó'n wijziging tot stand gekomen. En van de 18 nieu we leden waren er1 conservatief, 1 roomsche, 2 anti revolutionairen en 14 liberalen. Het recht van sommige districten, om meer dan een afgevaardigde aan te wij zen, was even onrechtmatig. Als b.v. in een district 3 leden wer den gekozen, en de liberalen van de 1600 uitgebrachte stemmen er 820 had den, dan waren alle 3 zetels voor hen. De 780 stemmen op onzen candidaat uitgebracht hadden dan geen waarde. Was het niet schreeuwend onrecht vaardig? In 1887 kwaui er verbetering. Het aantal zetels werd vastgesteld op 100. Elk district wees 1 afgevaardigde aan. Het geknoei met de districtsverdee- ling was nu over. De kans, dat de Kamer ook werkelijk een afspiegeling van de partijgroepeering in het volk was, was grooter geworden. Toch was de volmaaktheid nog niet bereikt. II. NA 1887. In de politiek, is eens gezegd, moet men zijn verwachtingen nooit te hoog stellen Dan valt het nog wel eens mee, en heeft men zoq nu en dan nog eens een dankbaar oogenblik. Wie meende, dat 1887 ons het rechte had gebracht, had zijn verwachting te hoog gesteld. Nóg is er geen waarborg, dat de Twee de Kamer ook werkelijk het vo'ik ver tegenwoordigt. Vooreerst waren nog velen van het stemrecht uitgesloten. De „welstands- grens" bleef bestaan Bij de voortgaande politieke ontwik keling der lagere standen, kón dat op den duur niet meer bevredigen. Een .tweede bezwaar was, dat het „meerderheidsstelsel" gehandhaafd bleef. Stel eens, en stellen mag men ten slotte alles dat in de 100 districten 1000.000 stemmen werden uitgebracht. Gemiddeld in elk district 10.000. En als dan in elk district eens op den liberalen candidaat 5001 stemmen, en op onze man 4999 stemmen bleken uit gebracht te zijn, dan waren er 100 libe ralen verkozen. En geen van onze man nen. Toch hadden de liberalen dan maar 200 stemmen meer over 't heele and. Maar dat kan niet, zegt ge. Neen, natuurlijk niet. We „stelden" het alleen maar, óm de fout van het „meerder heidsstelsel eens ter dege te laten voelen. Doch wat wel kan Dit, dat de meer derheid der Kamer tinks is, en de meer derheid onder de kiezers rechts. Wilt ge het bewijs? In 1913 kreeg de linkerzijde_38431G stemmen, de rechterzijde 405375. De echterzijde had dus de meerderheid der kiezers achter zich. En in de Kamer? Links kreeg 55 zetels en wij maar 45. Voor links dus een vrij sterke meerder heid. Het is duidelijk, dat dit alleen zijn oorzaak kan vinden in de verdeeling der districten, En ieder zal ons geloovcn, als we verzekeren, dat de rechterzijde geen schuld heeft, aan zoo onbillijke verdeeling. Een bezwaar is ook, dat de minder heidspartijen in een district, als er toch nooit kans op een overwinning is, zoo licht, alle actie laat varen. Van ver breiding der beginselen, van actief mee- .even is dan dikwijls geen sprake. Omgekeerd wordt in een district, waarin de kansen ongeveer gelijkstaan, dikwijls de strijd zoo heftig gevoerd, dat men zelfs oneerlijke middelen nietschuwt. We weten daarvan mee te spreken. De personen onzer candidaten worden soms niet eens ontzien. Kerkisme wordt aangewend. Buitenlandsch geld wordt niet geweigerd. Onze arbeiders poogt men met mooie beloften te paaien. Ook hebben alle kiezers der minderheid in een district vergeefsche moeite gedaan. Hun stem heeft geen waarde. Hun invloed op de verkiezing der volksver tegenwoordiging is nihil. Wijziging der districten kan slechts lijdelijk helpen. Hcideontginniog, ontstaan van indus trie, aanbouw der steden zou voort durende verandering noodig maken. En dat zou de partij-actie belemmeren. Districtwijziging heeft ook grensveran- dering voor de kiesvereeniging tenge volge. Men voelt daardoor, dat niet te ont komen is aan het euvel, dat 5000 kiezers in 't eene district een meerderheid vor men, en in 't andere een zeer kleine minderheid. Een paar voorbeelden uit 1918. Amsterdam IV telde 4733 kiezers. Er werden uitgebracht 3784 geldige stem men. De meerderheid was dus 1893 stemmen. Prof. Van Hamel had 2037 stemmen, en was dus gekozen. Amsterdam IX (erg bijgebouwd de laatste jaren) telde 22557 kiezers, waar van 17525 stemden. Volstrekte meerder heid dufc 8764. Bij de herstemming kreeg de heer Vliegen 11038 en Rutgers 6149. In Amsterdam IX waren de ruim 6000 stemmen van Mr. Rutgers niet voldoende, om er hem te brengen. In Amsterdam IV werd de liberaal met slechts 2000 stemmen gekozen. ZEEUWSCH - VLAANDEREN JU UVVUU -

Krantenbank Zeeland

Luctor et Emergo. Antirevolutionair nieuws- en advertentieblad voor Zeeland / Zeeuwsch-Vlaanderen. Orgaan ter verspreiding van de christelijke beginselen in Zeeuwsch-Vlaanderen | 1918 | | pagina 1